از کارخانه تا اکوسیستم؛ گام بعدی فولاد خوزستان

به گزارش نماد اقتصاد، پنجمین نشست میز فولاد خوزستان نیز با طرح هم‌زمان همین چالش‌ها و پیشنهادهایی مانند تشکیل کنسرسیوم فولادی، بار دیگر یک ضرورت قدیمی را برجسته کرد؛ اینکه خوزستان بیش از آنکه به پروژه‌های منفرد جدید نیاز داشته باشد، به شکل‌گیری یک اکوسیستم منسجم فولادی نیاز دارد.

در چنین مدلی، معدن و مواد اولیه، تولید میانی، ورق و محصولات نهایی، انرژی، لجستیک، خدمات فنی و مهندسی، تامین مالی و بازار به‌عنوان اجزای یک زنجیره واحد دیده می‌شوند، نه فعالیت‌هایی جدا از یکدیگر.

فولاد خوزستان؛ یکی از محورهای اکوسیستم جدید

شرکت فولاد خوزستان می‌تواند یکی از محورهای اصلی شکل‌گیری چنین اکوسیستمی باشد. این شرکت طی سال‌های اخیر صرفا افزایش ظرفیت تولید را دنبال نکرده و در بخش‌هایی مانند راه‌اندازی زمزم ۳، توسعه و تکمیل فولاد شادگان، سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌ها و انرژی خورشیدی، بومی‌سازی تجهیزات و فناوری و اجرای برنامه‌های زیست‌محیطی نیز حرکت کرده است.

بخش مهمی از این اقدامات را می‌توان تلاش برای کاهش آسیب‌پذیری زنجیره تولید در برابر محدودیت‌هایی دانست که طی سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین چالش‌های صنعت فولاد تبدیل شده‌اند.

با این حال، آمار مطرح‌شده از سوی مدیرعامل شرکت فولاد خوزستان در نشست اخیر، ابعاد این مسئله را روشن‌تر می‌کند. این شرکت اعلام کرده است که طی سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴، در نتیجه محدودیت‌های انرژی حدود ۳.۵ میلیون تن تولید خود را از دست داده؛ رقمی معادل تقریبا یک سال تولید شرکت. هم‌زمان سهم انرژی در هزینه تولید شمش نیز از حدود ۴ درصد به حدود ۲۵ درصد افزایش یافته است.

این ارقام نشان می‌دهد حتی یک بنگاه بزرگ که برای کاهش ریسک‌های عملیاتی خود سرمایه‌گذاری می‌کند، نمی‌تواند تمام مسائل ساختاری زنجیره فولاد را به‌تنهایی حل کند.

اختلال یک حلقه، مسئله کل زنجیره است

اهمیت شکل‌گیری یک اکوسیستم منسجم زمانی بیشتر مشخص می‌شود که ارتباط فولاد خوزستان با صنایع پایین‌دستی مورد توجه قرار گیرد. این شرکت در بالادست و پایین‌دست خود با مجموعه‌ای از تولیدکنندگان و صنایع مرتبط پیوند دارد و هرگونه اختلال در تولید آن می‌تواند تامین مواد اولیه واحدهای پایین‌دستی را تحت تاثیر قرار دهد.

مدیرعامل نورد و لوله اهواز نیز در همین نشست به آثار آسیب‌دیدن فولاد خوزستان بر تامین مواد اولیه این شرکت اشاره کرد؛ موضوعی که نشان می‌دهد مسئله تولید یک کارخانه، لزوما محدود به همان کارخانه نیست و می‌تواند به سرعت به سایر واحدهای زنجیره منتقل شود.

از همین منظر، تشکیل کنسرسیوم فولادی می‌تواند فراتر از یک همکاری میان چند شرکت باشد. هدف می‌تواند ایجاد سازوکاری برای تعریف پروژه‌های مشترک، کاهش هزینه‌های موازی و هدایت سرمایه‌گذاری‌ها به سمت نقاطی باشد که بیشترین اثر را بر کل زنجیره دارند.

برای مثال، به‌جای آنکه هر بنگاه به‌صورت جداگانه برای تامین انرژی، توسعه زیرساخت‌های لجستیکی، تامین مالی یا خرید برخی خدمات اقدام کند، بخشی از این نیازها می‌تواند در قالب همکاری‌های مشترک دنبال شود. قراردادهای بلندمدت میان تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان، سرمایه‌گذاری مشترک در زیرساخت‌ها و طراحی سازوکارهای هماهنگ برای تامین مواد اولیه نیز می‌تواند بخشی از این مسیر باشد.

مسئله خوزستان کمبود ظرفیت نیست

خوزستان امروز بخش قابل‌توجهی از مولفه‌های لازم برای تبدیل‌شدن به یک قطب یکپارچه فولادی را در اختیار دارد؛ شرکت‌های بزرگ و باسابقه فولادی، صنایع پایین‌دستی، زیرساخت‌های صنعتی، دسترسی به بنادر و بازارهای صادراتی، نیروی انسانی متخصص و ظرفیت‌های قابل توجه در حوزه انرژی.

بنابراین چالش اصلی را نمی‌توان صرفا در کمبود کارخانه یا ظرفیت تولید جست‌وجو کرد. مسئله مهم‌تر، نحوه اتصال این ظرفیت‌ها به یکدیگر است.

اگر هر واحد صنعتی همچنان مسائل خود را به‌صورت جداگانه حل کند، بخشی از سرمایه‌گذاری‌ها می‌تواند صرف ایجاد زیرساخت‌های موازی شود اما اگر زنجیره در قالب یک اکوسیستم دیده شود، امکان تعریف پروژه‌هایی فراهم می‌شود که منافع آن‌ها میان چندین حلقه توزیع خواهد شد.

گام بعدی؛ اتصال کارخانه‌های موجود

گام بعدی توسعه فولاد در خوزستان الزاما ساخت کارخانه‌های بیشتر نیست. بخشی از ظرفیت مورد نیاز استان همین حالا ایجاد شده است و مسئله اصلی، افزایش بهره‌وری و اتصال موثرتر این ظرفیت‌هاست.

در چنین چارچوبی، شرکت فولاد خوزستان می‌تواند از یک بنگاه بزرگ تولیدکننده، به یکی از محورهای شکل‌گیری یک شبکه صنعتی گسترده‌تر تبدیل شود؛ شبکه‌ای که در آن انرژی، مواد اولیه، لجستیک، فناوری، سرمایه و بازار به‌جای حرکت جزیره‌ای، در یک مسیر مشترک قرار گیرند.

چنین رویکردی می‌تواند به معنای تغییر نگاه از توسعه کارخانه به توسعه زنجیره باشد؛ تغییری که در شرایط افزایش هزینه انرژی، محدودیت‌های زیرساختی و تشدید ریسک‌های تولید، برای حفظ رقابت‌پذیری صنعت فولاد خوزستان اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

فولاد خوزستان

مشاهده پروفایل

شرکت فولاد خوزستان اولین مجتمع تولید آهن و فولاد کشور به روش احیا مستقیم و کوره قوس الکتریکی به شمار می‌آید که در تاریخ 12 فروردین ماه 1368…

www.ksc.ir/ صفحه اختصاصی شرکت