خبر خوش کاهش تورم به سفره مردم نمی رسد

به گزارش نماد اقتصاد، همتی از کاهش تورم نقطه‌به‌نقطه پس از ۱۵ ماه خبر می‌دهد؛ اما برای خانوار ایرانی، مسئله فقط سرعت افزایش قیمت‌ها نیست، بلکه قیمت‌هایی است که طی سال‌های اخیر به سطحی رسیده‌اند که درآمد خانوار دیگر توان همراهی با آنها را ندارد.

عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، کاهش تورم نقطه‌به‌نقطه در شهریورماه را نشانه‌ای مثبت در روند تورم دانست. به گفته او، تورم نقطه‌به‌نقطه که در مردادماه به ۸۴.۴ درصد رسیده بود، در شهریورماه به ۸۳.۸ درصد کاهش یافته است؛ کاهشی که پس از ۱۵ ماه روند افزایشی رخ داده است.

همتی همچنین تورم ماهانه شهریور را ۳.۹ درصد اعلام کرد و گفت: با وجود فشارهای ناشی از جنگ، تحریم، محاصره و انتظارات تورمی، اقدامات بانک مرکزی برای کنترل رشد نقدینگی توانسته شتاب تورم را کاهش دهد.

اما آیا کاهش ۰.۶ واحد درصدی تورم نقطه‌به‌نقطه، در زندگی روزمره مردم نیز به معنای بهبود شرایط اقتصادی است؟

کاهش تورم با کاهش قیمت‌ها تفاوت دارد

نکته‌ای که در روایت رسمی از کاهش تورم ممکن است کمتر دیده شود، تفاوت میان «کاهش تورم» و «کاهش قیمت‌ها» است.

وقتی تورم از ۸۴.۴ درصد به ۸۳.۸ درصد می‌رسد، به این معنا نیست که قیمت کالاها و خدمات به سطح گذشته بازگشته یا حتی الزاما ارزان شده‌اند. این آمار تنها نشان می‌دهد سرعت افزایش سطح عمومی قیمت‌ها نسبت به مدت مشابه سال قبل اندکی کمتر شده است.

حتی تورم ماهانه ۳.۹ درصدی شهریورماه نیز به این معناست که سطح قیمت‌ها در فاصله یک ماه همچنان افزایش قابل توجهی داشته است. خود همتی نیز اذعان کرده که تورم ماهانه نزدیک به ۴ درصد همچنان رقم بالایی است.

بنابراین برای خانواری که طی ماه‌های گذشته با افزایش مداوم قیمت مواد غذایی، مسکن، حمل‌ونقل، خدمات و سایر هزینه‌های ضروری مواجه بوده، صرفاً کاهش شتاب افزایش قیمت‌ها الزاماً احساس «ارزان شدن» ایجاد نمی‌کند.

قدرت خریدی که عقب ماند

برای مردم، شاخص مهم‌تر از تغییر چند دهم درصدی نرخ تورم، قدرت خرید درآمد ماهانه است. اگر قیمت‌ها با سرعت بالا افزایش پیدا کنند اما درآمد خانوار با همان سرعت رشد نکند، نتیجه کاهش قدرت خرید خواهد بود.

در چنین شرایطی ممکن است آمار تورم اندکی بهتر شود، اما خانوار همچنان مجبور باشد مصرف خود را کاهش دهد، کالاهای ارزان‌تر را جایگزین کالاهای قبلی کند یا خرید برخی اقلام را به تعویق بیندازد.

از این منظر، کاهش تورم زمانی می‌تواند برای مردم ملموس باشد که در کنار آن، درآمد واقعی خانوار نیز تقویت شود.

برای سیاستگذار پولی، اینکه تورم نقطه‌به‌نقطه پس از ۱۵ ماه از مسیر صعودی خارج شده، اهمیت دارد؛ زیرا تداوم کاهش تورم می‌تواند در صورت پایدار بودن، زمینه را برای ثبات بیشتر اقتصاد فراهم کند.

اما برای مصرف‌کننده، سؤال ساده‌تر است؛ با درآمدی که دارم، امروز چه میزان کالا و خدمات می‌توانم بخرم؟