چرا چین همچنان پیشتاز سرمایه‌گذاری‌ در ذوب فلزات است؟

به گزارش نماد اقتصاد، در حال حاضر بیش از چهار هزار و ۶۰۰ پروژه فعال و پیشنهادی در حوزه واحدهای ذوب فلزات در سراسر جهان در دست اجرا یا برنامه‌ریزی قرار دارد که مجموع ارزش سرمایه‌گذاری آن‌ها به حدود ۵۹۵ میلیارد دلار می‌رسد. در این میان، آمریکا حدود ۶۰۰ پروژه با ارزشی بیش از ۹۰ میلیارد دلار را به نام خود ثبت کرده است اما همچنان از نظر حجم سرمایه‌گذاری و تعداد پروژه‌ها فاصله محسوسی با چین دارد.

سهم ۳۰ درصدی چین از سرمایه‌گذاری جهانی

ارزیابی داده‌های ارائه‌شده نشان می‌دهد چین حدود ۳۰ درصد کل سرمایه‌گذاری‌های صنعت ذوب فلزات جهان را به خود اختصاص داده است. پس از این کشور، آمریکا با سهم ۱۵.۲ درصدی و اندونزی با سهم ۱۳.۵ درصدی قرار دارند. اهمیت این موضوع زمانی بیشتر آشکار می‌شود که به پروژه‌هایی که احتمال اجرای آن‌ها بالاست، نگاه شود؛ پروژه‌هایی که شانس آغاز عملیات اجرایی آن‌ها بیش از ۸۱ درصد برآورد شده است.

ارزش این پروژه‌ها در سطح جهان به بیش از ۲۰۵ میلیارد دلار می‌رسد که بیش از نیمی از آن‌ها در چین متمرکز شده است. در مقابل، سهم آمریکا از این پروژه‌های با احتمال اجرای بالا تنها حدود ۷.۵ درصد برآورد می‌شود؛ موضوعی که نشان‌دهنده برتری چشمگیر چین در توسعه ظرفیت‌های آینده صنعت ذوب فلزات است.

سلطه چین بر بازار آلومینیوم

صنعت آلومینیوم یکی از مهم‌ترین عرصه‌هایی است که چین در آن جایگاهی تعیین‌کننده دارد. براساس آمار انجمن آلومینیوم آمریکا، این کشور در سال ۲۰۲۳ حدود ۴۱.۵ میلیون تن آلومینیوم اولیه تولید کرده که معادل ۶۰ درصد کل تولید جهانی این فلز است؛ این در حالیست که سهم چین از تولید جهانی آلومینیوم در سال ۲۰۰۰ میلادی تنها ۱۳ درصد بود و طی بیش از دو دهه، رشدی خیره‌کننده را تجربه کرده است.

در مقابل، آمریکا که در ابتدای قرن بیست‌ویکم بزرگ‌ترین تولیدکننده آلومینیوم جهان محسوب می‌شد، اکنون به رتبه دوازدهم سقوط کرده و ظرفیت تولید آن در سال ۲۰۲۳ به حدود ۷۵۰ هزار تن محدود شده است.

چین در حال حاضر بیش از ۱۱.۸ میلیارد دلار در پروژه‌های جدید ذوب آلومینیوم سرمایه‌گذاری کرده است که احتمال آغاز عملیات اجرایی آن‌ها طی ۱۲ ماه آینده بسیار بالا ارزیابی می‌شود. یکی از مهم‌ترین این پروژه‌ها در منطقه گوانگشی واقع شده است؛ استانی که از قطب‌های اصلی تولید آلومینیوم چین به شمار می‌رود و میزبان پروژه واحد بزرگ ذوب شمش شرکت «Guangxi Hongsheng Aluminum Industry» است.

تنش‌های خاورمیانه و نگرانی‌های بخش انرژی؛ دو محرک اصلی بازار آلومینیوم

اگرچه کشورهای حوزه خلیج فارس تنها حدود ۹ درصد از تولید جهانی آلومینیوم را در اختیار دارند اما ناآرامی‌ها و تنش‌های اخیر در خاورمیانه، نگرانی‌هایی جدی درباره عرضه این فلز در بازارهای جهانی ایجاد کرده است. در نتیجه، بسیاری از واحدهای ذوب آلومینیوم چین با حداکثر ظرفیت در حال فعالیت هستند تا پاسخ‌گوی تقاضای بازار باشند.

با این حال، صنعت آلومینیوم چین با چالشی دیگر نیز روبه‌رو است. دولت این کشور در آستانه اجرای یک برنامه گسترده اعمال سیستم کنترل میزان مصرف انرژی در واحدهای ذوب قرار دارد؛ اقدامی که می‌تواند به اعمال محدودیت‌های تولید و کاهش ظرفیت برخی واحدهای تولید و ذوب منجر شود.

همین نگرانی‌ها طی هفته‌های اخیر موجب شد قیمت آلومینیوم در بورس فلزات لندن به بالاترین سطح خود طی بیش از چهار سال گذشته برسد. در مقابل، پروژه‌های جدید آلومینیوم در آمریکا عمدتا به بازسازی، نوسازی و تعمیرات واحدهای ذوب فعلی محدود شده است و نشانه‌ای از توسعه گسترده ظرفیت‌های جدید در این کشور مشاهده نمی‌شود.

رونق مراکز داده؛ موتور محرک تقاضای جهانی مس

بازار مس نیز شرایط مشابهی را تجربه می‌کند؛ اگرچه شیلی همچنان بزرگ‌ترین تولیدکننده فلز سرخ در جهان است و سالانه حدود ۵.۳ میلیون تن کنسانتره و مس تصفیه‌نشده تولید می‌کند اما چین بزرگ‌ترین بازیگر صنعت ذوب و فرآوری این فلز محسوب می‌شود.

براساس داده‌های مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی (CSIS)، چین سهم تولید حدود ۴۵ درصد مس تصفیه‌شده جهان را در اختیار دارد. این کشور با واردات گسترده مواد اولیه از آمریکای لاتین و سایر مناطق، سالانه نزدیک به ۱۰ میلیون تن مس تصفیه‌شده تولید می‌کند؛ رقمی که چندین برابر ظرفیت فرآوری این فلز در شیلی است.

یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش تقاضای جهانی مس طی سال‌های اخیر، توسعه سریع مراکز داده و زیرساخت‌های مرتبط با هوش مصنوعی بوده است. این مراکز به حجم بالایی از کابل‌کشی، تجهیزات انتقال برق و سامانه‌های خنک‌کننده نیاز دارند که همگی به شدت نیازمند استفاده از مس هستند.

افزایش تقاضای این فلز، آمریکا را نیز به توسعه پروژه‌های معدنی جدید ترغیب کرده است. در همین راستا، سنای آمریکا اخیرا ممنوعیت اعمال‌شده بر فعالیت‌های معدنی در جنگل ملی «Superior» واقع در ایالت مینه‌سوتا را لغو کرد تا زمینه برای توسعه پروژه بزرگ «Twin Metals Minnesota» فراهم شود؛ پروژه‌ای که علاوه بر مس، امکان تولید نیکل در آن نیز وجود دارد.

 چالش مازاد تولید در صنعت ذوب مس چین

با وجود رشد قیمت‌های جهانی مس، صنعت ذوب این فلز در چین با پدیده مازاد ظرفیت تولید مواجه شده است. توسعه سریع و گسترده واحدهای ذوب در سال‌های اخیر موجب شده است حاشیه سود شرکت‌ها به پایین‌ترین سطوح تاریخی خود برسد.

برآوردها نشان می‌دهد ارزش پروژه‌های ذوب مس چین که احتمال آغاز عملیات اجرایی آن‌ها طی یک سال آینده میلادی بالا است، به حدود ۵.۵ میلیارد دلار برسد؛ رقمی که تقریبا نصف سرمایه‌گذاری‌های برنامه‌ریزی‌شده در بخش آلومینیوم است. بخش عمده این سرمایه‌گذاری‌ها نیز صرف توسعه، نوسازی و افزایش ظرفیت واحدهای فعلی خواهد شد.

در میان پروژه‌های جدید، واحد ذوب شرکت «Jiangxi Xintai Copper Industry» در شهر یچان، استان جیانگشی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این استان یکی از مهم‌ترین مراکز تولید مس چین محسوب می‌شود و انتظار می‌رود عملیاتی کردن این پروژه نقش مهمی در افزایش ظرفیت فرآوری و پالایش مس چین ایفا کند.

چرخش آمریکا به سمت فلزات استراتژیک و کم‌کربن

در حالی که پروژه‌های جدید ذوب مس در آمریکا عمدتا به بازسازی و تعمیرات محدود شده‌اند، این کشور توجه ویژه‌ای به توسعه ظرفیت تولید فلزات استراتژیک و فناوری‌های کم‌کربن نشان داده است.

در همین راستا، شرکت «Boston Metal» در نظر دارد عملیات اجرایی کارخانه تولید کروم فوق‌خالص خود را در ایالت ویرجینیای غربی آغاز کند. همچنین شرکت «IperionX»، برنامه توسعه واحد تولید پودر تیتانیوم خود در ویرجینیا را دنبال می‌کند.

نکته قابل توجه در همین رابطه اینکه هر دو پروژه بر فناوری‌های مبتنی بر تولید محصول کم‌کربن تمرکز دارند. همچنین، کارخانه تیتانیوم شرکت «IperionX» به طور کامل از قراضه بازیافتی تیتانیوم به عنوان ماده اولیه استفاده خواهد کرد؛ رویکردی که با سیاست‌های جدید صنعتی آمریکا در حوزه کاهش انتشار کربن و توسعه زنجیره تامین پایدار هم‌سو است.

فضای آتی رقابت در زنجیره ارزش فلزات

تحولات اخیر نشان می‌دهد رقابت جهانی در صنعت فلزات دیگر تنها به استخراج مواد معدنی محدود نمی‌شود و کشورها بیش از گذشته بر توسعه ظرفیت‌های ذوب، پالایش و فرآوری تمرکز کرده‌اند. در این میان، چین با سرمایه‌گذاری‌های عظیم در صنایع آلومینیوم و مس توانسته است کنترل بخش قابل‌توجهی از زنجیره ارزش این فلزات را در اختیار بگیرد و جایگاه خود را به عنوان بازیگر مسلط این بازار تثبیت کند.

در مقابل، آمریکا تلاش می‌کند با توسعه پروژه‌های معدنی، سرمایه‌گذاری در فلزات راهبردی و بهره‌گیری از فناوری‌های مبتنی بر فلزات کم‌کربن، بخشی از شکاف ایجادشده را جبران کند. با این حال، آمارهای فعلی نشان می‌دهد که حداقل در کوتاه‌مدت، برتری چین در حوزه ذوب و فرآوری فلزات پایه همچنان پابرجا می‌ماند و این کشور نقش تعیین‌کننده‌ای در جهت‌دهی به بازارهای جهانی آلومینیوم و مس ایفا خواهد کرد.

انتهای پیام//