آینده بازار جهانی انرژی همچنان به «LNG» گره خورده است

به گزارش نماد اقتصاد، جنگ اخیر در خاورمیانه و اختلالات ایجاد شده در مسیرهای اصلی انتقال انرژی، بار دیگر اهمیت امنیت عرضه در بازار جهانی انرژی را به یکی از مهم‌ترین اولویت‌های دولت‌ها و شرکت‌های بزرگ انرژی به ویژه تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان  تبدیل «LNG» کرده است. در چنین شرایطی، برخلاف برخی پیش‌بینی‌های گذشته درباره کاهش سریع وابستگی جهان به سوخت‌های فسیلی، گاز طبیعی مایع (LNG) همچنان جایگاه خود را به عنوان یکی از ارکان اصلی نظام انرژی جهانی حفظ کرده و حتی انتظار می‌رود نقش آن در دهه‌های آینده پررنگ‌تر نیز شود.

بر اساس تازه‌ترین گزارش چشم‌انداز بازار «LNG» که از سوی شرکت شل، بزرگ‌ترین معامله‌گر گاز طبیعی مایع جهان منتشر شده است، تقاضای جهانی برای «LNG» تا سال ۲۰۵۰ حدود ۶۵ درصد افزایش خواهد یافت و حجم مصرف این سوخت به نزدیکی ۷۰۰ میلیون تن در سال خواهد رسید. این در حالی است که در سال ۲۰۲۵ حجم تجارت جهانی «LNG» حدود ۴۲۲ میلیون تن گزارش شده بود.

رشد سریع مصرف انرژی در اقتصادهای نوظهور آسیایی، تلاش کشورها برای جایگزینی زغال‌سنگ با سوخت‌های کم‌کربن‌تر و افزایش مصرف برق ناشی از توسعه زیرساخت‌های دیجیتال و مراکز داده از مهم‌ترین عوامل افزایش تقاضا برای «LNG» در دهه‌های آینده محسوب می‌شوند. در همین راستا، کشورهای جنوب و جنوب شرق آسیا به تدریج به موتور محرک رشد بازار جهانی «LNG» تبدیل خواهند شد و پیش‌بینی می‌شود تا میانه قرن حاضر حدود ۴۰ درصد از واردات جهانی این محصول را به خود اختصاص دهند.

با این حال، بازار جهانی «LNG» در کوتاه‌مدت با چالش‌های مهمی روبه‌رو است. تنش‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه و اختلال در تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز موجب شده حدود یک‌پنجم عرضه ماهانه «LNG» جهان تحت تاثیر قرار گیرد؛ مسئله‌ای که افزایش قیمت‌های این سوخت فسیلی در بازار فیزیکی و کاهش رشد تجارت جهانی این محصول در سال ۲۰۲۶ را به همراه داشته است.

برآوردهای شرکت شل نشان می‌دهد در صورتی که شرایط حمل‌ونقل انرژی در تنگه هرمز طی ماه‌های آینده به وضعیت عادی بازگردد، حجم تجارت جهانی «LNG» در سال جاری میلادی در سطوح سال ۲۰۲۵ تثبیت خواهد شد و از سال ۲۰۲۷ مجددا مسیر رشد خود را از سر خواهد گرفت. در مقابل، تداوم اختلالات در این گذرگاه راهبردی می‌تواند برای نخستین بار طی سال‌های اخیر بازار جهانی «LNG» را با کاهش عرضه مواجه کند.

در این میان، افزایش ظرفیت مایع‌سازی گاز در آمریکای شمالی، توسعه پروژه‌های صادراتی در ایالات متحده و بهبود عملکرد برخی واحدهای تولیدی فعلی تا حدی توانسته‌اند آثار ناشی از کاهش عرضه «LNG» خاورمیانه را جبران کنند. ایالات متحده و قطر همچنان مهم‌ترین بازیگران توسعه ظرفیت‌های جدید «LNG» در جهان محسوب می‌شوند و انتظار می‌رود بخش عمده پروژه‌های جدید صادراتی در دهه آینده توسط این دو کشور راه‌اندازی شود.

از منظر راهبردی، تحولات اخیر نشان می‌دهد که امنیت انرژی بار دیگر به مهم‌ترین متغیر تصمیم‌گیری در سیاست‌گذاری انرژی جهان تبدیل شده است. اگرچه توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر با سرعت ادامه دارد اما محدودیت‌های ذخیره‌سازی برق و نوسانات تولید انرژی خورشیدی و بادی موجب شده «LNG» همچنان به عنوان سوخت اصلی در مسیر گذار جهانی به تجدیدپذیرها ایفای نقش کند.

در پایان آنچه بیش از هر چیز خودنمایی می‌کند، انعطاف‌ناپذیری دنیای واقعی در برابر شعارهای آرمانی حذف فوری سوخت‌های فسیلی است. به طور کلی گاز طبیعی مایع نه به‌عنوان یک سوخت موقت که به‌عنوان یک ضرورت راهبردی، نبض تپنده اقتصاد دیجیتال و موتور محرک توسعه آسیا باقی خواهد ماند. رقابت بر سر تصاحب سهم از این بازار رو به انفجار، دیگر صرفا یک مسابقه تجاری نیست؛ بلکه خط مقدم نبرد پنهان ژئوپلیتیک قرن بیست و یکم را ترسیم می‌کند؛ جایی که هر محموله «LNG»، وزنه‌ای در ترازوی قدرت جهانی محسوب می‌شود.