چگونه تورم، کالابرگ را بلیعد؟ تورم سالانه ۷۶٫۸ درصدی، افزایش شدید هزینه خوراکی‌ها، بلاتکلیفی درباره مشمولان و تأخیر در پرداخت مطالبات فروشندگان، چهار چالش هم‌زمان طرحی است که قرار بود از سفره خانوارها حمایت کند.
از لحظه‌ای که مشتری ایرانی روی دکمه خرید کلیک می‌کند تا روزی که بسته به دستش می‌رسد، زنجیره‌ای از پرداخت ارزی، واسطه‌گری، حمل‌ونقل و تشریفات گمرکی شکل می‌گیرد؛ زنجیره‌ای که گاهی قیمت واقعی کالا را از آنچه روی صفحه نمایش دیده می‌شود، بسیار دور می‌کند.
اینترنت گران‌تر شده، اما برخلاف قیمت نان و گوشت، افزایش هزینه آن کمتر به چشم می‌آید. از اول آبان‌ماه ۱۴۰۵، تعرفه برخی خدمات اینترنتی ایرانسل تا سقف ۴۰ درصد افزایش یافته است؛ تغییری که می‌تواند هزینه دسترسی خانواده‌ها به آموزش مجازی، کارهای روزمره و حتی تماشای فیلم و سریال را بالا ببرد. اینترنت دیگر یک خرج اضافه نیست؛ اما حالا برای همان نیازهای قبلی باید پول بیشتری پرداخت کرد.
برای یک خانواده چهار نفره کارگری، رقم حقوق به‌تنهایی تصویر کاملی از دخل‌وخرج ماهانه نمی‌دهد. پایه مزد، حق مسکن، بن کارگری و حق اولاد بخشی از دریافتی خانواده را تشکیل می‌دهند؛ یارانه نقدی و کالابرگ نیز می‌توانند به منابع قابل استفاده خانوار اضافه شوند. در کنار این موارد، حمایت‌هایی مانند یسنا، کمک‌هزینه کودکان دچار سوءتغذیه و کارت امید مادر هم وجود دارند؛ البته دریافت آن‌ها به شرایط مشخصی وابسته است.
اگر پای صحبت جوانانی بنشینید که به‌تازگی مستقل شده‌اند یا زندگی مشترک خود را آغاز کرده‌اند و مستاجر هستند، شاید یکی از تلخ‌ترین جمله‌هایی که بشنوید این باشد، بخش بزرگی از درآمدمان را اجاره می‌دهیم، اما از خانه‌ای که برایش این‌همه هزینه می‌کنیم، فقط برای خوابیدن استفاده می‌کنیم؛ انگار زندگی‌کردن را فراموش کرده‌ایم.
بررسی تازه‌ترین آمار دخل‌وخرج خانوارهای ایرانی نشان می‌دهد رشد هزینه‌ها از افزایش درآمد پیشی گرفته و توان پس‌انداز خانواده‌ها را محدودتر کرده است.
این پرونده تلاش دارد از سطح بحث‌های معمول درباره میزان افزایش حقوق و نرخ تورم فراتر برود و نشان دهد آنچه برای زندگی مردم اهمیت دارد، نه فقط رقم دریافتی ماهانه، بلکه قدرت واقعی آن درآمد در تامین نیازهای امروز و ایجاد پشتوانه برای فرداست.
افزایش هزینه خدمات پزشکی و دارویی، مرز میان بیماری‌های پرهزینه و بیماری‌های روزمره را کمرنگ کرده است. در سال جاری، تعرفه آزاد ویزیت پزشک عمومی به ۳۵۷ هزار و ۷۰۰ تومان رسیده است و هزینه دارو و خدماتی مانند تزریق سرم نیز می‌تواند رقم پرداختی بیمار برای یک سرماخوردگی ساده را به‌طور محسوسی افزایش دهد.
بر اساس اطلاع‌رسانی سازمان تامین اجتماعی درباره احکام سال ۱۴۰۵، مستمری پایه حداقل‌بگیران با افزایش ۶۰ درصدی به ۱۶۶ میلیون و ۲۵۵ هزار و ۵۰۰ ریال، معادل ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان رسیده است.
پشت ویترین پرزرق‌وبرق تئاتر و سینما، پول‌های میلیاردی می‌چرخد؛ از بلیت پنج‌میلیونی تئاتر تا فروش‌های چندده و چندصد میلیاردی فیلم‌ها. تماشاگر برای چند ساعت تماشا، گاهی باید معادل روزها کار با حداقل دستمزد هزینه کند، اما آن‌سوی گیشه، مسیر سرمایه، معافیت‌های مالیاتی، فاکتورهای هزینه، قراردادهای اسپانسرینگ و بودجه‌های تبلیغاتی چرخه عجیبی ایجاد می‌کنند.