شنبه سرخ بورس؛ فشار فروش از تهران تا وال‌استریت

به گزارش نماد اقتصاد، بازار سرمایه ایران در معاملات شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵ با غلبه فشار فروش و عقب‌نشینی دسته‌جمعی شاخص‌ها به کار خود پایان داد. شاخص کل بورس تهران با کاهش بیش از ۱۲۸ هزار واحدی تا سطح ۷ میلیون و ۸۳۸ هزار واحد پایین آمد و شاخص هم‌وزن نیز در مسیری مشابه حرکت کرد؛ اتفاقی که نشان می‌دهد افت معاملات تنها به چند نماد بزرگ محدود نبوده و بخش گسترده‌تری از بازار سهام را دربرگرفته است.

در بازارهای جهانی نیز آخرین روز معاملاتی هفته، جمعه ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶، برای بسیاری از سرمایه‌گذاران با زیان همراه بود. ریزش نزدک در آمریکا، افت شاخص نیکی ژاپن و عقب‌نشینی بورس آلمان تصویری از افزایش احتیاط در بازارهای بین‌المللی ترسیم کرد؛ هرچند بورس هند و هنگ‌کنگ در خلاف جهت این جریان حرکت کردند.

عقب‌نشینی بزرگان در بورس تهران

بر اساس داده‌های پایانی بازار، شاخص کل بورس تهران با کاهش ۱۲۸ هزار و ۷۴۵ واحدی، معادل ۱.۶۲ درصد، در سطح ۷ میلیون و ۸۳۸ هزار و ۸۰۵ واحد ایستاد.

شاخص کل هم‌وزن نیز با افت ۱۲ هزار و ۸۷۲ واحدی و کاهش ۰.۵۸ درصدی به ۲ میلیون و ۱۹۶ هزار و ۸۷۳ واحد رسید. فاصله میان شدت افت شاخص کل و شاخص هم‌وزن نشان می‌دهد نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز فشار بیشتری بر نماگر اصلی بازار وارد کرده‌اند.

شاخص قیمت وزنی ـ ارزشی نیز ۱.۶۲ درصد کاهش یافت و شاخص آزاد شناور با افت ۱.۷ درصدی به محدوده ۷ میلیون و ۹۷۲ هزار واحد عقب نشست. در همین حال، شاخص بازار اول ۱.۷۶ درصد و شاخص بازار دوم ۱.۲۰ درصد افت کردند.

معاملات پرحجم زیر سایه فشار فروش

ارزش معاملات ثبت‌شده در نمای کلی بورس تهران حدود ۳۳۸.۹ هزار میلیارد ریال و حجم معاملات بیش از ۵۰ میلیارد برگه سهم و اوراق بود. تعداد معاملات نیز از یک میلیون و ۲۷ هزار فقره عبور کرد.

با این حال، ارزش بالای معاملات به‌تنهایی به معنای ورود نقدینگی تازه نیست. برای ارزیابی قدرت تقاضا باید جریان خالص پول حقیقی، معاملات خرد سهام و وضعیت صف‌های خرید و فروش نیز بررسی شود.

در میان نمادهای اثرگذار، فولاد مبارکه، فارس، شپنا، تاپیکو و شستا بیشترین فشار منفی را بر شاخص کل وارد کردند. فولاد به‌تنهایی نزدیک به ۳۴ هزار و ۸۰۰ واحد از شاخص کاست و پس از آن فارس با اثر منفی بیش از ۱۹ هزار واحد قرار گرفت.

این ترکیب از فشار فروش، اهمیت صنایع بزرگ صادراتی، پالایشی و هلدینگ‌های سرمایه‌گذاری در جهت‌دهی به شاخص بورس تهران را بار دیگر آشکار کرد.

افت شاخص در کنار گردش بالای معاملات در فرابورس

فرابورس ایران نیز از موج منفی بازار در امان نماند. شاخص کل فرابورس با کاهش ۲۵۶ واحدی، معادل ۰.۳۹ درصد، به سطح ۶۶ هزار و ۱۲۷ واحد رسید.

ارزش معاملات ثبت‌شده در نمای کلی فرابورس حدود ۳۶۲.۴ هزار میلیارد ریال و حجم معاملات نزدیک به ۱۸.۴ میلیارد برگه بود. در این بازار نیز باید میان ارزش کل معاملات و ارزش معاملات خرد سهام تفاوت قائل شد؛ زیرا اوراق بدهی و سایر ابزارهای مالی می‌توانند بخش مهمی از گردش معاملات فرابورس را تشکیل دهند.

نمادهای کگهر، فزر و هرمز بر شاخص فرابورس فشار منفی وارد کردند؛ در مقابل، آریا، شرانل و فغدیر اثر مثبت داشتند. این تفاوت عملکرد نشان می‌دهد با وجود فضای نزولی، تقاضا در برخی نمادها همچنان فعال بوده است.

بورس‌های جهانی؛ وال‌استریت زیر فشار سهام فناوری

در آمریکا، معاملات جمعه با سقوط سنگین شاخص‌های اصلی پایان یافت. شاخص نزدک با افت ۲.۸۶ درصدی به ۲۵ هزار و ۴۳۷ واحد رسید و S&P 500 نیز ۱.۸۲ درصد کاهش یافت. داوجونز با از دست دادن بیش از ۵۷۲ واحد، افت ۱.۰۹ درصدی را ثبت کرد.

یکی از مهم‌ترین عوامل فشار بر بازار، افزایش نگرانی نسبت به ارزش‌گذاری شرکت‌های فناوری و بازده سرمایه‌گذاری‌های سنگین در هوش مصنوعی بود. افت شدید سهام اینتل پس از انتشار چشم‌انداز مالی ضعیف‌تر از انتظار و تردیدها درباره هزینه‌های زیرساختی شرکت‌های بزرگ، فروش سهام فناوری را تشدید کرد.

در نتیجه، شاخص S&P 500 بدترین عملکرد روزانه خود از ماه ژوئن را تجربه کرد.

مقاومت لندن، عقب‌نشینی فرانکفورت

در اروپا، عملکرد بازارها یکدست نبود. شاخص DAX آلمان ۰.۸۵ درصد افت کرد و CAC 40 فرانسه تقریباً بدون تغییر، اما اندکی منفی بسته شد. در مقابل، FTSE 100 لندن رشد محدود ۰.۰۷ درصدی داشت.

این اختلاف عملکرد نشان می‌دهد فشار فروش جهانی به یک اندازه در تمام بازارها منعکس نشده است. وزن متفاوت شرکت‌های فناوری، صنعتی، مالی و انرژی در شاخص‌های اروپایی می‌تواند بخشی از تفاوت واکنش بازارها را توضیح دهد.

آسیا؛ سقوط ژاپن و کره جنوبی، رشد هنگ‌کنگ و هند

بازارهای آسیایی نیز تصویر متفاوتی ارائه کردند. نیکی ۲۲۵ ژاپن با افت ۲.۱۲ درصدی به ۶۳ هزار و ۲۹۰ واحد رسید و شاخص KOSPI کره جنوبی ۳.۴۸ درصد عقب نشست. شاخص شانگهای چین نیز ۱.۴۴ درصد کاهش یافت.

در مقابل، هنگ‌سنگ هنگ‌کنگ حدود ۱.۴۶ درصد و نیفتی ۵۰ هند ۰.۵۱ درصد رشد کردند. این واگرایی نشان می‌دهد در کنار نگرانی‌های جهانی، عوامل داخلی، ترکیب صنایع و جریان سرمایه در بازارهای مختلف همچنان نقش تعیین‌کننده دارند.

جدول بورس‌های مهم جهان

آخرین معاملات جمعه ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶؛ ارقام آمریکا پایان معاملات وال‌استریت و سایر بازارها آخرین داده‌های منتشرشده در منابع بررسی‌شده هستند.

جمع‌بندی

بورس تهران روز شنبه را با افت تمامی شاخص‌های اصلی پشت سر گذاشت و در آن سوی جهان نیز بازارهای بزرگ آمریکا و بخش‌هایی از اروپا و آسیا آخرین روز معاملاتی هفته را در محدوده منفی به پایان رساندند.

وجه مشترک این بازارها را باید در افزایش حساسیت سرمایه‌گذاران به ریسک جست‌وجو کرد؛ با این تفاوت که منشأ ریسک در هر بازار یکسان نیست. در وال‌استریت، ارزش‌گذاری شرکت‌های فناوری زیر ذره‌بین قرار گرفته و در تهران، چشم‌انداز سودآوری صنایع و شرایط نقدینگی از عوامل مهم تعیین‌کننده رفتار معامله‌گران است.

برای بورس ایران، عبور از فضای منفی تنها به افزایش چندروزه شاخص کل وابسته نیست؛ بازگشت اعتماد زمانی قابل اتکاتر خواهد بود که رشد قیمت‌ها با افزایش مشارکت سهامداران، بهبود معاملات خرد و کاهش فشار فروش در صنایع بزرگ همراه شود.