معادله نرخ بهره فدرال رزرو پیچیده‌تر شد

به گزارش نماد اقتصاد، نرخ بهره فدرال رزرو اکنون بیش از گذشته به داده‌های بازار کار و تورم وابسته است. گزارش رسمی اداره آمار کار آمریکا نشان می‌دهد تعداد شاغلان بخش غیرکشاورزی در آگوست ۱۶۲ هزار نفر افزایش یافته است؛ در حالی که متوسط افزایش تعداد شاغلان در ۱۲ ماه گذشته در آمریکا تنها ۳۱ هزار نفر بوده است. در بخش خدمات غذایی و نوشیدنی نیز ۵۹ هزار شغل و در بخش آموزش دولت‌های محلی هم ۴۲ هزار شغل ایجاد شد.

این آمار پس از آن منتشر شد که عملکرد اشتغال در ماه‌های قبل ضعیف‌تر شده بود. بر اساس بازبینی جدید، تعداد شاغلان در ژوئن ۳۱ هزار نفر و تعداد شاغلان در جولای ۲۱ هزار نفر افزایش یافته است؛ در نتیجه، مجموع مشاغل ایجادشده در این دو ماه ۵۵ هزار نفر بیشتر از برآوردهای قبلی اعلام شده است.

نرخ بیکاری نیز در آگوست بر روی عدد ۴.۱ درصد باقی ماند. هم‌زمان، تعداد نیروی کار ۶۸۳ هزار نفر افزایش یافت و نرخ مشارکت اقتصادی از ۶۱.۴ درصد در جولای به ۶۱.۶ درصد در آگوست رسید. بنابراین، گزارش اشتغال آمریکا صرفا از افزایش تعداد مشاغل خبر نمی‌دهد؛ بلکه افزایش عرضه نیروی کار را نیز نشان می‌دهد.

این داده‌ها اهمیت زیادی برای نرخ بهره آمریکا دارند، زیرا اگر بازار کار در حال فروپاشی بود، فدرال رزرو با فشار بیشتری برای کاهش نرخ بهره و حمایت از اشتغال مواجه می‌شد. اما داده‌های آگوست چنین تصویری را ارائه نمی‌کنند.

چرا خبر خوب رشد اشتغال برای بازارها خبر بد تفسیر شد؟

تناقض اصلی بازار در همین نقطه شکل گرفته است. افزایش اشتغال برای خانوارها و بنگاه‌های اقتصادی نشانه‌ای مثبت است، اما برای سرمایه‌گذارانی که منتظر کاهش یا ثبات نرخ بهره هستند، رشد بیشتر اقتصاد می‌تواند به معنای طولانی‌تر شدن دوره نرخ‌های بالای بهره باشد.

بازارهای مالی بلافاصله همین پیام را دریافت کردند. پس از انتشار گزارش اشتغال، بازده اوراق خزانه آمریکا افزایش یافت، دلار تقویت شد و احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در معاملات بازارهای مالی بالا رفت. فایننشال‌تایمز نیز گزارش داد احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو که پیش از انتشار گزارش اشتغال آگوست حدود ۵۰ درصد بود، پس از انتشار داده‌ها به حدود ۶۰ درصد رسید.

به این ترتیب، یک داده مثبت درباره اقتصاد واقعی به فشار بر بخشی از دارایی‌های مالی منجر شد؛ زیرا بازار اکنون باید احتمال بیشتری برای سیاست پولی سخت‌گیرانه‌تر در نظر بگیرد. این همان نقطه‌ای است که مفهوم خبر خوب اقتصادی، خبر بد برای بازار معنا پیدا می‌کند.

بازار کار قدرتمند؛ حرکت لاکپشتی افزایش دستمزدها

با وجود جهش نرخ اشتغال، داده‌های مرتبط با دستمزدها تصویر متفاوتی ارائه می‌کنند. در همین رابطه متوسط دستمزد ساعتی کارکنان بخش خصوصی در آگوست ۱۰ سنت، معادل ۰.۳ درصد، افزایش یافت و به ۳۷.۷۵ دلار رسید. رشد سالانه دستمزد نیز ۳.۱ درصد بود؛ رقمی که اندکی پایین‌تر از رشد ۳.۲ درصدی ماه جولای قرار دارد.

این داده اهمیت زیادی برای نرخ بهره فدرال رزرو دارد. اگر رشد اشتغال همراه با جهش دستمزدها بود، فشار تورمی ناشی از بازار کار می‌توانست نگرانی بیشتری ایجاد کند. اما رشد ۳.۱ درصدی دستمزدها نشان می‌دهد افزایش اشتغال تاکنون با شتاب شدید دستمزدی همراه نشده است.

رویترز نیز در تحلیل گزارش اشتغال آگوست آمریکا تاکید کرد که رشد دستمزدها در سطحی نیست که به‌تنهایی نشانه افزایش شدید فشار تورمی از سوی بازار کار در آن مشاهده شود.

بنابراین، معادله پیش روی فدرال رزرو پیچیده‌تر از یک «بازار کار پویا» است چراکه اشتغال افزایش یافته، نرخ بیکاری پایین مانده و دستمزدها با سرعتی متوسط رشد کرده‌اند.

فدرال رزرو هنوز با مشکل تورم مواجه است

پویایی بازار کار زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که در کنار وضعیت تورم بررسی شود. فدرال رزرو در نشست ۲۸ و ۲۹ جولای نرخ هدف بهره بانکی را در محدوده ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد نگه داشت و اعلام کرد فعالیت اقتصادی با سرعت مناسبی در حال گسترش است. این بانک همچنین اعلام کرد که تورم همچنان بالاتر از هدف ۲ درصدی قرار دارد و بخشی از افزایش قیمت‌ها تحت تایر شوک‌های عرضه، از جمله انرژی، قرار گرفته است.

حتی مهم‌تر از آن، سه عضو کمیته بازار آزاد فدرال در نشست جولای خواهان افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای نرخ بهره بانکی بودند. این موضوع نشان می‌دهد بحث افزایش نرخ بهره فدرال رزرو پیش از انتشار گزارش اشتغال ماه آگوست نیز در داخل بانک مرکزی وجود داشته است.

در همین حال، آخرین داده رسمی منتشرشده درباره قیمت مصرف‌کننده نشان می‌دهد شاخص «CPI» آمریکا در جولای ۳.۴ درصد نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۱۵ افزایش یافته و تورم هسته ۲.۵ درصد بوده است. شاخص انرژی نیز در این دوره ۱۴.۷ درصد نسبت به سال ۱۴۰۴ افزایش داشته است.

بنابراین فدرال رزرو در شرایطی وارد ماه سپتامبر شده که از یک طرف بازار کار نشانه‌هایی از مقاومت نشان می‌دهد و از طرف دیگر نرخ تورم هنوز به هدف ۲ درصدی بازنگشته است.

نرخ تورم آگوست هنوز منتشر نشده است

در تحلیل مسیر نرخ بهره فدرال رزرو یک نکته زمانی بسیار مهم وجود دارد و آن این‌که در تاریخ ۶ سپتامبر، داده‌های مرتبط با نرخ تورم آگوست آمریکا هنوز منتشر نشده است.

اداره آمار کار آمریکا اعلام کرده شاخص قیمت مصرف‌کننده آگوست در ۱۱ سپتامبر یعنی تنها چند روز پیش از نشست فدرال رزرو شاخص قیمت تولید کننده منتشر خواهد شد. به عبارت دیگر، گزارش اشتغال احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو را بالا برده است، اما این نهاد هنوز تصمیم نهاییخود را نگرفته است.

فدرال رزرو اکنون بیشتر به نرخ تورم نگاه می‌کند

اظهارات کریستوفر والر، عضو هیئت‌مدیره فدرال رزرو، در سوم سپتامبر نیز نشان می‌دهد که مسئله اصلی سیاست‌گذاران دیگر صرفا وضعیت اشتغال نیست.

والر بازار کار را در وضعیت مناسب توصیف کرد و گفت اشتغال و فعالیت اقتصادی در حال حاضر عامل اصلی تصمیم وی درباره نرخ سیاستی نیستند؛ در مقابل، تاکید کرد تورم بالاتر از هدف ۲ درصدی همچنان اهمیت زیادی دارد. وی همچنین گفت تصمیمش درباره سیاست پولی تا حد زیادی به داده‌های تورم آگوست بستگی خواهد داشت و در صورت افزایش قابل‌توجه نرخ تورم، افزایش نرخ بهره را در نظر خواهد گرفت.

این اظهارات برای نرخ بهره آمریکا اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا نشان می‌دهد گزارش اشتغال پویا، در بستری منتشر شده که برخی سیاست‌گذاران فدرال رزرو از قبل بازار کار را نسبتا باثبات ارزیابی می‌کردند.

در چنین وضعیتی، داده‌های مرتبط با نرخ تورم می‌تواند تعیین کند که قدرت بازار کار صرفا یک خبر مثبت اقتصادی باقی می‌ماند یا به مبنایی برای افزایش نرخ بهره تبدیل می‌شود.

چرا ارزش دلار تقویت شد؟

واکنش دلار به گزارش اشتغال آگوست از تغییر انتظارات درباره نرخ بهره فدرال رزرو حکایت داشت. وقتی بازار احتمال می‌دهد نرخ‌های بهره آمریکا برای مدت طولانی‌تری بالا بمانند یا حتی افزایش پیدا کنند، جذابیت نسبی دارایی‌های دلاری افزایش می‌یابد. در واکنش به گزارش اشتغال آگوست نیز دلار تقویت شد و بازده اوراق خزانه افزایش یافت. فایننشال‌تایمز گزارش داد که بازده اوراق و دلار پس از انتشار داده‌های اشتغال افزایش یافتند.

در نتیجه، گزارش اشتغال تنها یک شاخص بازار کار نبود؛ بلکه به محرکی برای بازتنظیم انتظارات بازار درباره مسیر سیاست پولی آمریکا تبدیل شد.

بازار اوراق؛ اولین قربانی تغییر انتظارات

بازار اوراق خزانه معمولا یکی از نخستین بازارهایی است که به تغییر انتظارات درباره سیاست پولی واکنش نشان می‌دهد. پس از انتشار گزارش اشتغال آگوست، بازده اوراق خزانه افزایش یافت و بازار جهانی اوراق نیز همچنان تحت فشار قرار داشت. رویترز گزارش کرده است که بازده اوراق ۱۰ ساله آمریکا در شرایطی به حدود ۴.۸۰ درصد نزدیک شده که بازارها هم‌زمان با تورم، کسری‌های مالی و افزایش انتشار بدهی شرکتی مرتبط با سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی مواجه‌اند.

بنابراین اثر نرخ بهره فدرال رزرو فقط به نرخ کوتاه‌مدت بانک مرکزی محدود نمی‌شود. اگر بازده اوراق بلندمدت نیز در سطوح بالا باقی بماند، هزینه تامین مالی دولت‌ها، شرکت‌ها و خانوارها می‌تواند تحت فشار قرار گیرد.

طلا نیز از افزایش احتمال نرخ بهره آسیب دید

بازار طلا نیز به تغییر انتظارات واکنش نشان داد. پس از انتشار گزارش اشتغال، افزایش احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو و تقویت دلار بر قیمت طلا فشار وارد کرد. رویترز گزارش داد که قیمت طلا در روز انتشار داده‌های اشتغال کاهش یافت؛ واکنشی که با افزایش بازده اوراق و تقویت دلار هم‌زمان شد.

این واکنش اهمیت انتظارات نرخ بهره را برای بازار طلا نشان می‌دهد. سرمایه‌گذاران نه فقط به سطح فعلی نرخ بهره، بلکه به مسیر احتمالی آن در ماه‌های آینده توجه می‌کنند.

در نتیجه، اگر داده‌های تورمی هفته آینده نیز فشارهای قیمتی ماندگار را نشان دهند، احتمال تداوم فشار بر طلا از مسیر بازده اوراق و دلار می‌تواند افزایش یابد؛ البته این موضوع به واکنش واقعی بازار پس از انتشار داده‌ها وابسته است.

آیا فدرال رزرو در سپتامبر نرخ بهره را افزایش می‌دهد؟

در حال حاضر پاسخ قطعی برای این پرسش وجود ندارد. لازم به ذکر است که نشست بعدی کمیته بازار آزاد فدرال رزرو در روزهای ۱۵ و ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶ برگزار می‌شود.

بازار پس از گزارش اشتغال احتمال افزایش نرخ بهره را به حدود ۶۰ درصد رسانده است، اما این احتمال همچنان کمتر از سطحی است که بتوان تصمیم بانک مرکزی را قطعی تلقی کرد. فایننشال‌تایمز نیز گزارش داده است که بازار پس از گزارش اشتغال آگوست، احتمال افزایش نرخ بهره را به حدود ۶۰ درصد رسانده است. از سوی دیگر، اظهارات والر نشان می‌دهد تصمیم فدرال رزرو به داده نرخ تورم آگوست وابسته خواهد بود. اگر نرخ تورم نشانه‌هایی از کاهش بیشتر نشان دهد، امکان حفظ نرخ فعلی وجود دارد؛ اما اگر فشارهای قیمتی افزایش یابد، احتمال افزایش نرخ بهره بیشتر خواهد شد.

بنابراین پاسخ به پرسش «آیا فدرال رزرو نرخ بهره را افزایش می‌دهد؟» در حال حاضر بیش از هر چیز به شاخص قیمت تولید کننده وشاخص  قیمت مصرف‌کننده هفته آینده وابسته است.

اثر دوم؛ اگر نرخ بهره بالا بماند چه می‌شود؟

افزایش احتمال نرخ بهره فدرال رزرو می‌تواند زنجیره‌ای از واکنش‌ها را در بازارهای جهانی ایجاد کند. نخست، بازده اوراق خزانه آمریکا افزایش می‌یابد و هزینه سرمایه بالاتر می‌رود. سپس دلار می‌تواند تقویت شود و شرایط مالی جهانی سخت‌تر شود. بازارهای سهام نیز در برابر افزایش نرخ‌های تنزیل و هزینه تامین مالی آسیب‌پذیرتر می‌شوند.

داده‌های بازار پس از انتشار گزارش اشتغال همین الگو را نشان دادند: بازده اوراق و دلار افزایش یافتند، در حالی که بازار سهام تحت فشار قرار گرفت. با این حال، شدت و دوام این اثرات به تصمیم واقعی فدرال رزرو و مسیر تورم بستگی خواهد داشت. از این رو نمی‌توان صرفا بر اساس گزارش اشتغال، یک روند پایدار برای تمام بازارهای جهانی پیش‌بینی کرد.

یک تناقض مهم در اقتصاد آمریکا

گزارش اشتغال آگوست آمریکا یک تناقض مهم را آشکار کرده است. اقتصاد آمریکا در بخش اشتغال آن‌قدر ضعیف نیست که فدرال رزرو ناچار شود صرفا برای حمایت از بازار کار نرخ بهره را کاهش دهد. در عین حال، رشد دستمزدها آنقدر شدید نیست که نشانه بازخورد چرخه دستمزد و تورم باشد. در چنین شرایطی، تمام توجه‌ها به نرخ تورم منتقل می‌شود.

این همان جایی است که نرخ بهره فدرال رزرو می‌تواند به متغیر تعیین‌کننده بازارهای جهانی در ماه سپتامبر تبدیل شود. اگر تورم اوت کاهش پیدا کند، پویایی گزارش اشتغال آگوست ممکن است صرفا به‌عنوان نشانه‌ای از سلامت اقتصاد تفسیر شود، اما اگر نرخ تورم دوباره شتاب بگیرد، همان گزارش اشتغال می‌تواند استدلال افزایش نرخ بهره را تقویت کند.

هفته سرنوشت‌ساز برای نرخ بهره آمریکا

بازارها اکنون با یک تقویم فشرده مواجه‌اند. در ۱۰ سپتامبر، شاخص قیمت تولید کننده و شاخص قیمت تولید کننده اوت منتشر می‌شود و یک روز بعد، در ۱۱ سپتامبر، شاخص قیمت مصرف‌کننده آگوست در دسترس قرار خواهد گرفت. چهار روز بعد از انتشار شاخص قیمت مصرف‌کننده، نشست دو روزه فدرال رزرو آغاز می‌شود.

این توالی زمانی باعث شده است گزارش اشتغال تنها نخستین قطعه از پازل سیاست پولی سپتامبر باشد. اگر داده‌های قیمت تولیدکننده و مصرف‌کننده فشار تورمی بیشتری را نشان دهند، گزارش اشتغال پویا می‌تواند اهمیت بیشتری پیدا کند. در مقابل، اگر تورم کاهش یابد، بازار ممکن است بخشی از احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو را پس بگیرد. بنابراین، پاسخ بازار به گزارش اشتغال هنوز پایان داستان نیست؛ بلکه آغاز مرحله بعدی قیمت‌گذاری برای نشست سپتامبر است.

خبر خوب اقتصادی خبر بد بازار شد

گزارش اشتغال آگوست نشان داد اقتصاد آمریکا هنوز توان ایجاد شغل دارد. افزایش ۱۶۲ هزار شغل، ثبات نرخ بیکاری در ۴.۱ درصد و رشد ۳.۱ درصدی دستمزدها، تصویری از بازاری ارائه می‌کند که در آن تقاضای نیروی کار کاملا از بین نرفته است.

همین پویایی بازار کار، فشار برای کاهش سریع نرخ بهره را کمتر می‌کند؛ به‌خصوص در شرایطی که تورم آمریکا همچنان بالاتر از هدف ۲ درصدی فدرال رزرو قرار دارد. بانک مرکزی نیز در نشست جولای تاکید کرده بود که نرخ تورم همچنان بالا است و سه عضو کمیته حتی خواهان افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای نرخ بهره شده بودند.

به همین دلیل، نرخ بهره فدرال رزرو اکنون در نقطه‌ای قرار گرفته که قدرت اقتصاد آمریکا می‌تواند به جای افزایش احتمال کاهش نرخ، احتمال سیاست پولی سخت‌گیرانه‌تر را تقویت کند.

بنابراین، پرسش اصلی بازار دیگر این نیست که «آیا اقتصاد آمریکا قوی است؟» چرا که داده‌های اشتغال آگوست پاسخ نسبتا روشنی به این سؤال داده‌اند. پرسش مهم‌تر این است که آیا تورم به اندازه‌ای پایدار است که فدرال رزرو بتواند از این قدرت اقتصادی برای افزایش نرخ بهره استفاده کند؟ پاسخ این پرسش، نه در گزارش اشتغال، بلکه در داده‌های تورمی هفته آینده و سپس تصمیم ۱۶ سپتامبر مشخص خواهد شد.