کارنامه بورس این هفته؛ پول حقیقی به کدام صنایع رفت؟

به گزارش نماد اقتصاد، بورس تهران هفته‌ای پرنوسان را پشت سر گذاشت؛ هفته‌ای که با رکوردشکنی شاخص‌ها و ورود پول حقیقی آغاز شد، اما در ادامه، افزایش ریسک‌های سیاسی، شناسایی سود و اختلال در سامانه معاملات، جهت نقدینگی را تغییر داد. برآورد داده‌های پنج جلسه معاملاتی ۷ تا ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ نشان می‌دهد در مجموع بیش از ۸ همت پول حقیقی از بازار سهام خارج شده است.

چرخش ناگهانی پول در بورس

به گزارش تجارت‌نیوز، معاملات بورس در هفته دوم شهریور با خوش‌بینی و برتری تقاضا آغاز شد. شاخص کل در دو جلسه ابتدایی رکوردهای جدیدی ثبت کرد و نقدینگی حقیقی بیشتر به سمت گروه‌های فلزات اساسی، کانه‌های فلزی، بانک‌ها، پالایشی‌ها و بخشی از نمادهای دارویی حرکت کرد.

این وضعیت اما پایدار نماند. از دوشنبه فشار عرضه افزایش یافت و خروج پول حقیقی به‌تدریج شدت گرفت. در معاملات سه‌شنبه، اختلال سامانه معاملات نیز فضای روانی بازار را برهم زد؛ به‌طوری‌که بازاری با حدود ۲۲ همت صف خرید، در پایان با بیش از ۸ همت صف فروش مواجه شد. در همین روز بالغ بر ۴.۳ همت پول حقیقی از سهام، حق‌تقدم‌ها و صندوق‌های سهامی خارج شد.

جدول ورود و خروج پول حقیقی بورس در هفته دوم شهریور

ارقام جدول زیر بر مبنای خالص تغییر مالکیت حقیقی به حقوقی در سهام، حق‌تقدم‌ها و صندوق‌های سهامی تهیه شده و به دلیل تفاوت دامنه محاسبات سامانه‌های آماری، ممکن است با برخی گزارش‌ها اختلاف محدودی داشته باشد.

در معاملات دوشنبه، با وجود رشد شاخص کل، شاخص هم‌وزن کاهش یافت و بیش از دو همت پول حقیقی از بازار خارج شد؛ واگرایی‌ای که نشان می‌داد رشد شاخص عمدتاً متکی به چند نماد بزرگ است.

ورود پول به کدام صنایع بود؟

بررسی جریان معاملات نشان می‌دهد ورود پول در ابتدای هفته عمدتاً در گروه‌های زیر متمرکز بود:

فلزات اساسی و معدنی

نمادهای بزرگ فلزی و معدنی از مهم‌ترین مقاصد نقدینگی در جلسات مثبت بازار بودند. افزایش نرخ ارز، رشد ارزش جایگزینی شرکت‌ها و انتظار برای افزایش درآمد ریالی صادرکنندگان، این گروه‌ها را در مرکز توجه قرار داد.

با این حال، بخشی از این تقاضا در نیمه دوم هفته به عرضه تبدیل شد. بنابراین نمی‌توان تمام گردش بالای معاملات این صنایع را ورود پول پایدار تلقی کرد.

بانک‌ها

گروه بانکی به دلیل ارزش معاملات بالا، نقدشوندگی مناسب و حساسیت به تغییرات نرخ ارز، یکی دیگر از مقاصد پول حقیقی بود. ورود نقدینگی در این صنعت بیشتر در نمادهای بزرگ و پرمعامله دیده شد، اما همزمان برخی نمادهای بانکی با فشار فروش و جابه‌جایی مالکیت به نفع حقوقی‌ها مواجه شدند.

پالایشی‌ها و فرآورده‌های نفتی

افزایش قیمت نفت و انتظارات مربوط به نرخ ارز، توجه معامله‌گران را به پالایشی‌ها افزایش داد. با این حال، ورود پول به این گروه فراگیر نبود و بیشتر در چند نماد شاخص‌ساز متمرکز ماند.

دارویی‌ها

گروه دارویی نیز در بخشی از معاملات هفته مورد توجه قرار گرفت. انتظار برای اصلاح قیمت محصولات، رشد نرخ فروش و افزایش سود اسمی شرکت‌ها از عوامل تقویت تقاضا در این صنعت بود. با وجود این، سهم دارویی‌ها از جریان نقدینگی با صنایع بزرگ کالایی قابل مقایسه نبود.

صندوق‌های درآمد ثابت

همزمان با ورود پول به سهام در ابتدای هفته، بخشی از نقدینگی از صندوق‌های درآمد ثابت خارج شد؛ نشانه‌ای که در ابتدا به‌عنوان افزایش ریسک‌پذیری معامله‌گران تفسیر شد. اما در نیمه دوم هفته، خروج همزمان پول از سهام و برخی صندوق‌ها نشان داد بخشی از سرمایه‌گذاران به‌جای جابه‌جایی میان ابزارهای بورسی، ترجیح داده‌اند نقد بمانند یا به بازارهای دیگر حرکت کنند.

مقایسه با گزارش بازار در ۷ شهریور؛ ورق بورس چگونه برگشت؟

در گزارش ۷ شهریور، مهم‌ترین نشانه بازار برتری خریداران، رشد همزمان شاخص کل و شاخص هم‌وزن و ورود پول حقیقی بود. در آن مقطع، صعود بازار تنها به چند نماد بزرگ محدود نبود و تقاضا در تعداد قابل‌توجهی از صنایع مشاهده می‌شد.

پنج جلسه بعد، تصویر بازار تغییر کرده است:

این مقایسه نشان می‌دهد ورود پول ابتدای هفته هنوز به یک جریان پایدار تبدیل نشده است. در واقع، نقدینگی حقیقی با افزایش ریسک، حساسیت زیادی نشان داد و بخشی از سرمایه‌گذاران پس از رشد قیمت‌ها به‌سرعت وارد فاز شناسایی سود شدند.

منظور از ورود پول حقیقی چیست؟

ورود پول حقیقی به معنای مثبت شدن خالص خرید اشخاص حقیقی در برابر اشخاص حقوقی است. به زبان ساده، اگر ارزش خرید حقیقی‌ها بیشتر از ارزش فروش آنها باشد، ورود پول ثبت می‌شود؛ در حالت عکس، بازار با خروج پول حقیقی مواجه است.

این شاخص به‌تنهایی به معنای ورود نقدینگی جدید از خارج بورس نیست. ممکن است پول از یک صنعت خارج و وارد صنعت دیگری شده باشد یا فروشنده حقیقی سهم خود را به یک خریدار حقوقی واگذار کرده باشد.

زمان برداشت داده‌ها

داده‌های این گزارش پس از پایان معاملات هر جلسه و تثبیت آمار تغییر مالکیت حقیقی و حقوقی برداشت شده است. مبنای محاسبه، معاملات سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی است و صندوق‌های درآمد ثابت و طلا به‌صورت جداگانه تحلیل شده‌اند.

به دلیل احتمال اصلاح معاملات، ابطال برخی دادوستدها یا تفاوت طبقه‌بندی صندوق‌ها، آمار نهایی سامانه‌های مختلف می‌تواند اختلاف جزئی داشته باشد.

آیا خروج پول حقیقی به معنای پایان روند صعودی است؟

خیر. خروج پول در چند جلسه الزاماً به معنای پایان روند صعودی بورس نیست؛ به‌ویژه وقتی بازار پیش از آن رشد پرشتابی را تجربه کرده باشد. بخشی از این خروج می‌تواند ناشی از شناسایی سود کوتاه‌مدت باشد.

با این حال، تداوم خروج پول، کاهش ارزش معاملات خرد، برتری سرانه فروش و گسترش صف‌های فروش، هشدار جدی‌تری برای بازار محسوب می‌شود. برای ارزیابی پایداری روند، باید رفتار نقدینگی در هفته آینده، وضعیت ریسک‌های سیاسی و عملکرد شاخص هم‌وزن در کنار شاخص کل بررسی شود.

کارنامه بورس در پنج جلسه منتهی به ۱۱ شهریور نشان می‌دهد بازار دو نیمه کاملاً متفاوت داشت. در ابتدای هفته، فلزات اساسی، معدنی‌ها، بانک‌ها، پالایشی‌ها و برخی دارویی‌ها مقصد پول حقیقی بودند؛ اما در نیمه دوم، موج فروش فراگیر شد و مجموع خالص پول حقیقی هفته را به محدوده منفی ۸.۴ همت رساند.

پیام اصلی این هفته آن است که رکوردشکنی شاخص کل بدون تثبیت ورود پول حقیقی، تضمینی برای ادامه رشد همه سهام نیست. بازار برای بازگشت به یک روند صعودی مطمئن، به کاهش ریسک، بهبود زیرساخت معاملات و ورود چندروزه و فراگیر نقدینگی نیاز دارد.