بورس در هفته نخست شهریور ۱۴۰۵ چگونه درخشید؟

به گزارش نماد اقتصاد، بورس تهران در شرایطی وارد شهریور ماه ۱۴۰۵ شد که آخرین روز معاملاتی مرداد، یک اتفاق مهم را برای بازار رقم زده بود؛ شاخص کل در روز ۳۱ مرداد ماه با رشد ۱۰۸ هزار و ۸۶۲ واحدی از مرز ۶ میلیون واحد عبور کرد و در ارتفاع ۶ میلیون و ۶۱ هزار واحد ایستاد.

شهریور با یک سیگنال صعودی آغاز شد

به این ترتیب، شهریور ماه برای بازار سرمایه از همان ابتدا با یک پشتوانه روانی مثبت آغاز شد. عبور شاخص از محدوده ۶ میلیون واحد، صرفا یک رکورد عددی نیست بلکه در بازاری که رفتار سرمایه‌گذاران تا حد زیادی تحت تاثیر سطوح روانی قرار دارد، می‌تواند به عنوان یک سیگنال تقاضا عمل کند.

در نخستین روز معاملاتی شهریور ماه نیز اگرچه بازار در مقاطعی با افزایش عرضه مواجه شد اما در نهایت شاخص کل هشت هزار و ۲۹۲ واحد رشد کرد و به ۶ میلیون و ۶۹ هزار و ۸۸۸ واحد رسید.

این شروع نسبتا محتاطانه را می‌توان نشانه‌ای از ورود بازار به مرحله جدیدی دانست؛ مرحله‌ای که در آن بخشی از معامله‌گران پس از رشدهای قبلی به دنبال شناسایی سود هستند و در مقابل، گروه دیگری از سرمایه‌گذاران با انتظار افزایش بیشتر قیمت سهام، در سمت تقاضا قرار گرفته‌اند.

روز دوم؛ مقاومت عرضه‌ها شکسته شد

در دومین روز معاملاتی شهریور ماه، قدرت تقاضا افزایش یافت. شاخص کل با رشد حدود ۲۹ هزار و ۸۶۴ واحدی، به ۶ میلیون و ۹۹ هزار و ۸۸۳ واحد رسید. اهمیت این روز بیشتر از رقم رشد شاخص بود و بازار توانست در برابر عرضه‌هایی که معمولا پس از عبور از یک مرز مهم افزایش پیدا می‌کنند، مقاومت کند.

در چنین شرایطی، یکی از مهم‌ترین متغیرهایی که باید مورد توجه قرار گیرد، رفتار شاخص هم‌وزن است. اگر شاخص کل افزایش پیدا کند اما شاخص هم‌وزن عملکرد ضعیفی داشته باشد، می‌توان احتمال داد که رشد بازار بیشتر تحت تاثیر چند شرکت بزرگ باشد.

با این وجود، همراهی نسبی شاخص هم‌وزن با شاخص کل، تصویر متفاوتی ایجاد کرد و نشان داد تقاضا در بخش‌های بیشتری از بازار در حال تقویت است.

نقطه عطف هفته؛ جهش ۱۲۳ هزار واحدی

سه‌شنبه را می‌توان نقطه عطف نخستین هفته شهریور دانست. شاخص کل با رشد ۱۲۳ هزار و ۹۱۴ واحدی، برای نخستین بار وارد کانال ۶ میلیون و ۲۰۰ هزار واحد شد. این رشد قابل توجه نشان داد که جریان تقاضا از مرحله آزمایشی عبور کرده و به روندی جدی‌تر تبدیل شده است.

از منظر روان‌شناسی بازار، عبور از هر مقاومت مهم می‌تواند بخشی از سرمایه‌گذارانی را که منتظر تایید روند بودند، وارد معاملات کند. به همین دلیل، رشد شاخص می‌تواند خود به عاملی برای افزایش تقاضا تبدیل شود.

در این مرحله، اصطلاح شتاب بازار اهمیت پیدا می‌کند. زمانی که قیمت‌ها و شاخص‌ها با سرعت بیشتری افزایش می‌یابند، معامله‌گران کوتاه‌مدت نیز تمایل بیشتری برای ورود پیدا می‌کنند زیرا انتظار دارند روند صعودی در کوتاه‌مدت ادامه پیدا کند اما همین عامل می‌تواند در ادامه یک ریسک نیز ایجاد کند؛ چراکه بخشی از این تقاضا ممکن است ماهیت کوتاه‌مدت داشته باشد.

چهارشنبه؛ بورس نشان داد خریداران هنوز دست بالا را دارند

چهارمین روز معاملاتی شهریور ماه، قوی‌ترین روز هفته بود. شاخص کل با جهش ۱۶۲ هزار و ۶۹۸ واحدی معادل حدود ۲.۶۱ درصد رشد کرد و در پایان معاملات به ۶ میلیون و ۳۸۶ هزار و ۵۷۶ واحد رسید. به این ترتیب، شاخص کل تنها در چهار جلسه معاملاتی اخیر حدود ۳۱۶ هزار واحد افزایش یافت.

این رشد زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بدانیم بازار در ابتدای هفته در محدوده ۶ میلیون واحد قرار داشت و در پایان هفته بیش از ۳۰۰ هزار واحد بالاتر ایستاد.

از منظر تکنیکال و روانی، عبور سریع شاخص از چند محدوده مقاومتی متوالی نشان می‌دهد قدرت خریداران در مقطع فعلی بالاست اما از سوی دیگر، رشد سریع می‌تواند فاصله قیمت بسیاری از نمادها با میانگین‌های قبلی را افزایش داده و احتمال شناسایی سود را بالا ببرد.

آیا رشد بورس فراگیر شده است؟

مهم‌ترین سوال در شرایط فعلی این است که آیا تمام بازار در حال رشد بوده یا شاخص کل صرفا تحت تاثیر شرکت‌های بزرگ بالا رفته است؟

شاخص کل وزن بیشتری به شرکت‌های بزرگ اختصاص می‌دهد؛ بنابراین افزایش قیمت چند نماد بزرگ در صنایع شاخص‌ساز می‌تواند اثر زیادی بر نماگر اصلی بازار داشته باشد. در مقابل، شاخص هم‌وزن وزن یکسانی به نمادها می‌دهد و از این جهت تصویر متفاوتی از وضعیت عمومی بازار ارائه می‌کند.

همراهی شاخص هم‌وزن با شاخص کل طی روزهای اخیر، نشانه‌ای مثبت برای بازار محسوب می‌شود و اگر این همراهی در روزهای آینده نیز ادامه داشته باشد، می‌توان گفت جریان صعودی از کیفیت بهتری برخوردار است اما اگر شاخص کل همچنان رشد کند و شاخص هم‌وزن از آن عقب بماند، احتمال تمرکز رشد روی تعداد محدودی از نمادها افزایش خواهد یافت.

چرا بورس در این مقطع جذاب شده است؟

برای توضیح روند صعودی اخیر باید مجموعه‌ای از عوامل را در کنار یکدیگر قرار داد. نخستین عامل، افزایش انتظارات تورمی است. در اقتصاد تورمی، سرمایه‌گذاران معمولا به دنبال دارایی‌هایی هستند که بتوانند بخشی از ارزش سرمایه آن‌ها را در برابر کاهش قدرت خرید پول حفظ کنند.

سهام شرکت‌ها نیز در این چارچوب می‌تواند مورد توجه قرار گیرد؛ علی‌الخصوص شرکت‌هایی که درآمد آن‌ها ارتباط بیشتری با نرخ ارز، قیمت کالاهای جهانی یا تورم داخلی دارد.

عامل دوم، رشد نرخ ارز و اثر آن بر انتظارات سودآوری شرکت‌هاست. بخش مهمی از شرکت‌های بزرگ بازار سرمایه در صنایع صادرات‌محور فعالیت می‌کنند و بنابراین افزایش نرخ ارز می‌تواند در صورت ثبات سایر متغیرها، درآمد ریالی این شرکت‌ها را افزایش دهد.

البته این موضوع به معنای افزایش خودکار سود همه شرکت‌ها نیست زیرا نرخ ارز تنها یکی از متغیرهای اثرگذار است و هزینه‌های تولید، نرخ انرژی، قیمت مواد اولیه، عوارض صادراتی و سیاست‌های دولت نیز اهمیت دارند.

عامل سوم، قیمت جهانی کالاهاست. بازار سرمایه ایران وزن قابل‌توجهی از شرکت‌های کالایی و کامودیتی‌محور دارد. بنابراین تحولات بازارهای جهانی فلزات، نفت، پتروشیمی و مواد معدنی می‌تواند مستقیما بر انتظارات سرمایه‌گذاران اثر بگذارد.

بورس در برابر طلا و ارز چه مزیتی پیدا کرده است؟

یکی از موضوعات مهم برای تحلیل بازار سرمایه، مقایسه آن با بازارهای موازی است. در شرایط تورمی، سرمایه‌گذار معمولا میان گزینه‌هایی مانند ارز، طلا و سکه، مسکن و سهام انتخاب می‌کند.

مزیت بالقوه بورس در این میان، امکان کسب بازده از رشد ارزش اسمی شرکت‌ها و سودآوری آن‌هاست. در حالی که خرید ارز یا طلا بیشتر بر افزایش قیمت دارایی متمرکز است، سهام شرکت می‌تواند علاوه بر افزایش قیمت، سود نقدی و رشد سودآوری نیز ایجاد کند.

اما بورس یک تفاوت مهم نیز دارد و ریسک آن به عملکرد شرکت و وضعیت بازار وابسته است. به همین دلیل، رشد نرخ ارز به تنهایی نمی‌تواند مبنای خرید تمام سهام قرار گیرد.

سرمایه‌گذار باید بررسی کند کدام شرکت‌ها از افزایش نرخ ارز منتفع می‌شوند و کدام شرکت‌ها به دلیل رشد هزینه‌ها یا سیاست‌های تنظیم‌گری، ممکن است حتی تحت فشار قرار گیرند.

صنایع بزرگ همچنان موتور اصلی بازار

در روندهای صعودی، صنایع بزرگ و شاخص‌ساز معمولا نقش تعیین‌کننده‌ای دارند. گروه‌های فلزی، معدنی، پتروشیمی، پالایشی و برخی شرکت‌های بزرگ چندرشته‌ای به دلیل ارزش بازار بالا، می‌توانند تاثیر قابل‌توجهی بر شاخص کل داشته باشند. در چنین شرایطی، بررسی وضعیت بنیادی شرکت‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

اگر رشد قیمت سهام با افزایش سودآوری، رشد فروش، افزایش حاشیه سود یا بهبود چشم‌انداز عملیاتی شرکت همراه باشد، روند صعودی از پشتوانه بنیادی بیشتری برخوردار است اما اگر قیمت سهام صرفا به دلیل ورود نقدینگی و انتظارات کوتاه‌مدت افزایش یابد، احتمال اصلاح نیز بیشتر خواهد بود.

ارزش معاملات؛ متغیری که نباید نادیده گرفت

یکی از مهم‌ترین متغیرهایی که می‌تواند کیفیت روند صعودی را مشخص کند، ارزش معاملات است. رشد شاخص زمانی از منظر تحلیلی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که با افزایش ارزش معاملات همراه باشد. افزایش ارزش معاملات نشان می‌دهد نقدینگی بیشتری در بازار در حال گردش است و امکان جذب عرضه‌های جدید وجود دارد.

در مقابل، اگر شاخص افزایش پیدا کند اما ارزش معاملات کاهش یابد، می‌توان نسبت به پایداری روند محتاط‌تر بود. به همین دلیل در هفته آینده، ارزش معاملات یکی از مهم‌ترین نماگرهایی خواهد بود که معامله‌گران باید زیر نظر داشته باشند.

پول حقیقی؛ موتور یا سوخت موقت؟

ورود پول حقیقی نیز اهمیت زیادی دارد. اگر سرمایه‌گذاران حقیقی به صورت مستمر در حال افزایش موقعیت‌های خرید باشند، می‌توان این موضوع را نشانه‌ای از افزایش اعتماد به بازار دانست اما ورود پول حقیقی در یک یا دو جلسه به تنهایی برای تایید یک روند بلندمدت کافی نیست.

سرمایه حقیقی معمولا از حساسیت بیشتری نسبت به اخبار، شایعات و نوسانات کوتاه‌مدت برخوردار است. بنابراین تداوم ورود نقدینگی حقیقی در چندین جلسه معاملاتی، اهمیت بیشتری از یک جهش مقطعی دارد.

بزرگ‌ترین ریسک بورس در هفته آینده چیست؟

شاید مهم‌ترین ریسک کوتاه‌مدت بازار، خود رشد سریع آن باشد. رشد بیش از ۵ درصدی شاخص کل در چهار جلسه، بخشی از سرمایه‌گذاران را به سمت شناسایی سود سوق خواهد داد. در چنین شرایطی، افزایش عرضه طبیعی است و لزوما نشانه تغییر روند نیست؛ آنچه اهمیت دارد، توان بازار برای جذب این عرضه‌هاست.

اگر پس از افزایش فروش، تقاضای جدید وارد بازار شود و شاخص بتواند بخش عمده افت‌های احتمالی را جبران کند، می‌توان این اصلاح را یک استراحت طبیعی در مسیر صعود دانست اما اگر عرضه‌ها به خروج نقدینگی و افت ارزش معاملات منجر شوند، احتمال اصلاح عمیق‌تر افزایش پیدا می‌کند.

سناریوی اول؛ ادامه روند صعودی

در سناریوی خوش‌بینانه، جریان نقدینگی همچنان در بازار باقی می‌ماند؛ شاخص هم‌وزن از شاخص کل عقب نمی‌ماند و ارزش معاملات در سطوح مطلوب حفظ می‌شود. در این حالت، شاخص کل می‌تواند به سمت محدوده‌های بالاتر حرکت کند و حتی رکوردهای جدیدی ثبت شود.

اما شرط مهم این سناریو آن است که رشد بازار از حالت صرفا هیجانی فاصله بگیرد و به تدریج با پشتوانه بنیادی شرکت‌ها همراه شود.

سناریوی دوم؛ استراحت و اصلاح کوتاه‌مدت

سناریوی دوم، افزایش عرضه پس از رشدهای اخیر است. در این حالت، بخشی از سرمایه‌گذاران سود شناسایی می‌کنند و شاخص برای مدتی وارد فاز استراحت می‌شود.

این اتفاق لزوما به معنای پایان روند صعودی نیست. بازارهای مالی معمولا پس از رشدهای سریع، نیازمند دوره‌هایی برای تجمیع انرژی و جابه‌جایی نقدینگی هستند و اصلاح کنترل‌شده حتی می‌تواند از منظر تکنیکال به روند صعودی کمک کند زیرا بخشی از هیجان بازار را تخلیه و فرصت ورود سرمایه‌گذاران جدید را فراهم می‌کند.

سناریوی سوم؛ بازگشت عرضه سنگین

سناریوی سوم زمانی فعال می‌شود که متغیرهای بنیادی یا سیاسی بازار تغییر محسوسی کنند. افزایش ریسک‌های سیاسی، تغییر سیاست‌های ارزی، افزایش نرخ بهره، کاهش قیمت کامودیتی‌ها یا ایجاد فشار جدید بر صنایع بزرگ می‌تواند انتظارات سرمایه‌گذاران را تغییر دهد.

در این حالت، رشد سریع روزهای اخیر ممکن است با موجی از شناسایی سود همراه شود و بنابراین سرمایه‌گذاران نباید صرفا بر اساس رشد شاخص تصمیم‌گیری کنند.

شهریور؛ ماه تعیین‌کننده برای بورس

شهریور ماه ۱۴۰۵ از این جهت برای بورس اهمیت ویژه‌ای دارد که می‌تواند مشخص کند رشد اخیر یک موج کوتاه‌مدت بوده یا آغاز یک روند پایدارتر.

اگر بازار بتواند طی هفته‌های بعدی ضمن حفظ کانال‌های جدید، اصلاح‌های محدود را پشت سر بگذارد و جریان نقدینگی را حفظ کند، احتمال تداوم روند صعودی افزایش می‌یابد. در مقابل، اگر شاخص پس از چند رشد سنگین با کاهش محسوس ارزش معاملات و خروج پول مواجه شود، احتمالا بازار برای مدتی وارد فاز استراحت خواهد شد.

انتهای پیام//