از ضرورت به‌روزرسانی فناوری‌های تولید تا بازنگری در سیاست‌های صادراتی سیمان

به گزارش نماد اقتصاد، سیمان همچون فولاد به عنوان یکی از کالاهای استراتژیک شناخته می‌شود که افزایش مصرف آن در گذر زمان، با رشد اقتصادی جوامع مختلف گره خورده است. تاریخچه پیدایش سیمان به زمان روم و یونان باستان برمی‌گردد که همین مسئله، نشان از قدمت بالای این صنعت در سطح جهان دارد.

طبق آمارهای منتشرشده توسط «ENIGMA INVESTING»، کشور چین در سال ۲۰۲۳ میلادی بیش از نیمی از تولیدات سیمان دنیا معادل دو میلیارد و ۱۰۰ میلیون تن را به خود اختصاص داده و با سهم ۵۱.۲ درصد، در جایگاه بزرگ‌ترین تولیدکننده سیمان جهان ایستاده است.

پس از چین، هند با تولید ۴۱۰ میلیون تن و سهم ۱۰ درصد، رتبه دوم را به خود اختصاص داده و کشورهایی همچون ویتنام ۲.۷ درصد، ایالات متحده آمریکا ۲.۲ درصد، ایران ۱.۹ درصد و ترکیه ۱.۶ درصد در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

ایران در میان بزرگان صنعت سیمان جهان

صنعت سیمان یکی از قدیمی‌ترین صنایع در ایران به شمار می‌آید که قدمتی حدود یک قرن در داخل کشور دارد. وجود منابع غنی معدنی اعم از سنگ آهک، رس، سیلیس و… در کنار تقاضای گسترده در حوزه ساخت‌وساز، یکی از دلایل اصلی توسعه این صنعت طی دهه‌های اخیر بوده است.

در حال حاضر حدود ۸۰ تولیدکننده سیمان در ایران مشغول فعالیت هستند و نزدیک به هشت شرکت سیمانی نیز در مرحله احداث کارخانه قرار دارند. میزان ظرفیت تولید ایجادشده در این صنعت به حدود ۹۰ میلیون تن رسیده است و بر این اساس نام ایران در میان ۱۰ کشور برتر تولیدکننده سیمان جهان دیده می‌شود.

بومی‌سازی همه‌جانبه کوره‌ها و تجهیزات در کارخانجات تولید سیمان و حضور موثر در بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی، مهر تایید دیگری بر توسعه روزافزون این صنعت و تاثیر بالای آن در رشد تولید ناخالص داخلی بوده است. با این وجود، تولیدکنندگان سیمان کشور با یک‌سری چالش‌ها و موانع طی سالیان اخیر مواجه بوده‌اند که عملکرد آن‌ها را تحت تاثیر قرار داده است.

ناترازی انرژی؛ پاشنه‌آشیل صنعت سیمان

محدودیت تامین برق و گاز طی سالیان اخیر به مهم‌ترین چالش پیش‌روی فعالان صنعت سیمان تبدیل شده و منجر به افت تولید و سودآوری شرکت‌های سیمانی شده است.

وابستگی به گاز طبیعی، مازوت و برق دولتی در حالی شتاب توسعه در کارخانجات تولید سیمان را کند کرده است که ضرورت دارد انجام سرمایه‌گذاری‌های جدید در راستای تامین برق این واحدها از انرژی‌های تجدیدپذیر همچون احداث نیروگاه‌های خورشیدی و همچنین استفاده از پسماندهای دارای ارزش حرارتی «RDF» بیش از پیش در دستور کار فعالان این صنعت قرار بگیرد.

علاوه‌براین، فرسودگی ساختاری نیز به یکی دیگر از چالش‌های مهم در صنعت سیمان ایران تبدیل شده که برگرفته از عدم به‌کارگیری فناوری‌های نوین در واحدهای تولید سیمان بوده است.

هم‌اکنون حدود ۶۵ درصد ظرفیت ایجاد‌شده در این صنعت در مالکیت دولت و تنها حدود ۳۵ درصد آن در اختیار بخش خصوصی قرار دارد که همین امر، امکان نوسازی تجهیزات و همچنین به‌روزرسانی فناوری‌های موجود را دشوار کرده است.

در شرایط فعلی، می‌طلبد که توجه بیشتری به تکنولوژی‌هایی همچون «WHR» در کارخانجات تولید سیمان صورت پذیرد و تمهیدات لازم در راستای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و حفظ محیط زیست پیرامون این واحدها نیز اندیشیده شود.

فعالیت مستمر سیمان‌سازان در روزهای جنگ

صنعت سیمان طی هفته‌های گذشته که سایه شوم جنگ بر سر ایران و منطقه خاورمیانه گسترده‌تر شده بود، از حملات وحشیانه و ناجوانمردانه دشمن آمریکایی صهیونی در امان نماند و برای مثال، کارخانه سیمان بندر خمیر و معدن کارخانه سیمان فیروزآباد، مورد حمله موشکی قرار گرفتند.

با این وجود، تولید سیمان در کشور به طور مستمر ادامه پیدا کرد و اگرچه بازار در برخی برهه‌های زمانی به دلیل افزایش قیمت پاکت سیمان که متاثر از آسیب به واحدهای پتروشیمی بود، با روند صعودی همراه شد اما هم‌اکنون میزان تولید و عرضه سیمان در بازار، متناسب با نیاز مصرف‌کنندگان است و کمبود خاصی در سطح بازار وجود ندارد.

اهمیت بازنگری در سیاست‌های صادراتی سیمان

در شرایط فعلی از یک سو صنعت ساخت‌وساز و به طبع آن، مصرف سیمان در چین به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده سیمان جهان طی ماه‌های اخیر با روند نزولی همراه شده و از سوی دیگر به دلیل بسته شدن تنگه هرمز، مسیر خرید سیمان توسط برخی خریداران همچون بنگلادش از کشورهای خاورمیانه به آسیای شرقی تغییر پیدا کرده است.

در چنین وضعیتی، یک فرصت طلایی پیش‌روی تولیدکنندگان سیمان کشور قرار گرفته است تا ضمن تغییر در سیاست‌های صادراتی خود، بازار کشورهایی همچون عراق، افغانستان و پاکستان را پرقدرت‌تر از قبل در دست بگیرند و ضمن رعایت استانداردهای جهانی جهت مقابله با تعرفه‌های آنتی‌دامپینگ سیمان‌سازان چینی، زمینه ارزآوری به داخل کشور در شرایط بحرانی فعلی را فراهم سازند.

انتهای پیام//