از توقف صادرات تا صدور مجوز واردات مواد اولیه از طریق کولبری

به گزارش نماد اقتصاد، صنعت پتروشیمی در ایران طی سالیان اخیر به یکی از ستون‌های اصلی اقتصاد تبدیل شده و سهم بیش از ۲۵ درصد صادرات غیرنفتی و ارزآوری به داخل کشور را به خود اختصاص داده است. بر همین اساس، دشمن آمریکایی صهیونی در جنگ اخیر و پیش از آغاز آتش‌بس، حملات موشکی ناجوانمردانه و وحشیانه به کارخانجات پتروشیمی و همچنین واحدهای تامین‌ یوتیلیتی مورد نیاز این مجتمع‌ها را در دستور کار قرار داد و خسارات جدی به بدنه این صنعت استراتژیک وارد کرد.

ممنوعیت صادرات محصولات با هدف تامین نیاز داخل

در پی این اتفاق، اواخر فروردین ماه سال جاری سازمان توسعه تجارت ایران ممنوعیت صادرات محصولات شیمیایی، پلیمری و پتروشیمی در شرایط اضطراری به استناد بند ۱۵ الحاقیه شماره سه بسته مقاوم‌سازی اقتصاد ملی و دفاع غیرنظامی را به گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ کرد.

این تصمیم در حالی اتخاذ شده است که طبق برآوردهای انجام‌شده، حملات موشکی اخیر منجر به کاهش حدود ۷۵ درصدی تولید محصولات شیمیایی، پلیمری و پتروشیمی در کشور شده و بازسازی مجتمع‌های آسیب‌دیده و زیرساخت‌های مرتبط بسته به میزان خسارت‌های ارزیابی‌شده، به حداقل ۶ ماه و حداکثر ۲۴ ماه زمان نیاز دارد.

در شرایطی که هنوز چشم‌انداز مشخصی در ارتباط با پایان جنگ میان ایران و دشمن آمریکایی صهیونی ترسیم نشده و محاصره دریایی، شرایط تجارت فعالان صنعتی کشور علی‌الخصوص پتروشیمی را بیش از پیش دشوار کرده است، تصمیم دولت مبنی بر ممنوعیت صادرات محصولات شیمیایی، پلیمری و پتروشیمی اقدامی کاملا منطقی به نظر می‌رسد؛ به‌ویژه اینکه تامین نیاز بازار داخل می‌بایست در اولویت قرار بگیرد تا تولیدکنندگان بتوانند به سلامت از این روزهای سخت و بحرانی عبور کنند.

کولبری؛ پدیده‌ای که به کمک صنعت پتروشیمی می‌آید

تامین پایدار مواد اولیه پتروشیمی برای صنایع پایین‌دستی، همواره یکی از ارکان مهم تولید ملی بوده است؛ به نحوی که بروز هرگونه اختلال در این زمینه، می‌تواند بازارهای مصرف را تحت تاثیر قرار دهد.

بر همین اساس، اواخر اردیبهشت ماه امسال مدیرکل دفتر صنایع شیمیایی و پلیمری وزارت صنعت، معدن و تجارت طی نامه‌ای به مدیرکل دفتر مقررات واردات گمرک ایران، امکان واردات مواد اولیه حوزه پتروشیمی و پلیمری از طریق رویه‌های کولبری و ملوانی را ابلاغ کرد.

در این نامه آمده که با عنایت به بند ششم مصوبات پانزدهمین جلسه کارگروه ماده ۴ قانون ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی (کولبری و ملوانی) و در راستای ایجاد اشتغال پایدار برای مرزنشینان محترم، واردات مواد اولیه مرتبط با حوزه پتروشیمی و پلیمری از طریق رویه‌های کولبری و ملوانی مجاز است.

جدای از اهمیت تامین پایدار مواد اولیه که در شرایط حساس فعلی، از نان شب هم برای فعالان صنعت پتروشیمی ضروری‌تر به نظر می‌رسد، سپردن این مهم به قشر زحمتکش و شریف کولبران توجهات بسیاری را به خود جلب کرده است؛ پدیده‌ای که سال‌هاست در استان‌های مرزی غرب کشور همچون کردستان، کرمانشاه و آذربایجان غربی به عنوان یک راه معاش اجباری جریان داشته و با این وجود، کماکان نمی‌توان نام آن را شغل گذاشت.

بهمن ماه ۱۴۰۳ بود که ابلاغ آیین‌نامه جدید ساماندهی نظارت بر تجارت مرزی، کولبری و ملوانی و ایجاد اشتغال پایدار توسط دولت صورت پذیرفت. در ادامه و طی شهریور ماه ۱۴۰۴ نیز طرح اصلاح موادی از این قانون در مجلس شورای اسلامی اعلام وصول شد. پیش از این نیز اقداماتی نظیر صدور کارت کولبری، ایجاد بازارچه‌های مرزی و… توسط دولت و بخش‌های مربوطه در این راستا انجام شده بود.

آشفتگی وضعیت کولبران، حتی سبب واکنش فرمانده انتظامی کل کشور در آن برهه زمانی نیز شد؛ جایی که این مقام رسمی اعلام کرد با هدف ساماندهی پدیده کولبری، پیشنهاد کرده‌ایم که این‌ افراد اجناس مشخص را در یک زمان معین از مرزهای قانونی وارد کنند تا ضمن کاهش هرگونه درگیری‌های احتمالی، مرزبانان کنترل بهتری بر مرزها داشته باشند و مردم نیز تکلیف خود را بدانند.

ضرورت نظارت جدی بر حمل بار در پایانه‌های مرزی

این سخنان در حالی مطرح شد که کولبران کماکان با عدم شفافیت در حمل بار و کالا در پایانه‌های مرزی روبه‌رو هستند. آن‌ها در برخی مواقع نه‌تنها نمی‌دانند محتویات داخل بار چیست بلکه حتی صاحب بار را نیز نمی‌شناسند. همین مسئله، اکنون به یکی از مهم‌ترین چالش‌ها برای اعمال قانون تبدیل شده است که رفع آن، پیگیری و نظارت هرچه بیشترمسئولان و بخش‌های مربوطه را می‌طلبد.

اکنون و با توجه به اینکه وزارت صمت واردات برخی مواد اولیه صنعت پتروشیمی از طریق کولبری را ابلاغ کرده است، باید منتظر ماند و دید این مهم تا چه اندازه توسط قشر شریف کولبران محقق خواهد شد و آیا می‌تواند زمینه‌ساز تامین بخشی از مواد اولیه مورد نیاز فعالان صنعت پتروشیمی شود یا خیر.

انتهای پیام//