به گزارش نماد اقتصاد، در شرایطی که خاورمیانه با موج تازهای از تنشهای سیاسی و امنیتی روبهروست، سفر چهارروزه شهباز شریف به چین را نمیتوان صرفاً یک دیدار دیپلماتیک معمولی دانست. این سفر در واقع تلاشی چندلایه از سوی پاکستان برای بازتعریف جایگاه خود در معادلات منطقهای و نزدیکتر شدن به مرکز ثقل قدرت در آسیا است؛ جایی که پکن بهتدریج نقش پررنگتری در بحرانهای بینالمللی پیدا میکند.
همزمانی این سفر با هفتادوپنجمین سال روابط رسمی دو کشور نیز پیام نمادینی دارد؛ اینکه اتحاد پکن و اسلامآباد دیگر فقط بر پایه همکاری اقتصادی یا نظامی نیست، بلکه وارد مرحلهای شده که دو طرف میخواهند در پروندههای ژئوپلیتیکی حساس نیز هماهنگ عمل کنند.
آنچه این سفر را متفاوت کرده، تلاش پاکستان برای جلب حمایت چین در پرونده تنش میان ایران و آمریکا است. اسلامآباد بهخوبی میداند که ادامه بیثباتی در خاورمیانه میتواند مستقیماً بر امنیت و اقتصاد پاکستان اثر بگذارد؛ از افزایش ناامنیهای مرزی گرفته تا فشارهای اقتصادی ناشی از بحران انرژی. به همین دلیل، دولت شریف در تلاش است خود را بهعنوان حلقه ارتباطی میان قدرتهای منطقهای معرفی کند؛ نقشی که اگر موفق شود، میتواند وزن دیپلماتیک پاکستان را به شکل محسوسی افزایش دهد.
با این حال، رویکرد چین همچنان محتاطانه به نظر میرسد. پکن برخلاف ایالات متحده تمایلی ندارد مستقیماً وارد منازعات پرهزینه خاورمیانه شود، اما در عین حال نمیخواهد از فرصت گسترش نفوذ سیاسی خود نیز عقب بماند. به همین دلیل، چین احتمالاً ترجیح میدهد پشت صحنه باقی بماند؛ یعنی حمایت سیاسی و اقتصادی ارائه کند، بدون آنکه مسئولیت مستقیم مدیریت بحران را برعهده بگیرد.
در کنار مسائل سیاسی، بخش مهمی از این سفر به آینده «کریدور اقتصادی چین و پاکستان» مربوط میشود؛ پروژهای که ستون اصلی روابط دو کشور محسوب میشود. اکنون اسلامآباد تلاش میکند فاز جدید این همکاری را از پروژههای سنتی زیرساختی به سمت فناوری، صنایع پیشرفته، اقتصاد دیجیتال و همکاریهای فضایی سوق دهد. این تغییر نشان میدهد پاکستان دیگر صرفاً به دنبال سرمایهگذاری عمرانی نیست، بلکه میخواهد از شراکت با چین برای نوسازی ساختار اقتصادی خود استفاده کند.
از سوی دیگر، موضوع امنیت نیز در این مذاکرات اهمیت ویژهای دارد. افزایش فعالیت گروههای افراطی در منطقه، نگرانی مشترک پکن و اسلامآباد است؛ بهویژه اینکه امنیت پروژههای چینی در پاکستان بارها هدف حملات قرار گرفته است. به همین دلیل، همکاریهای ضدتروریسم احتمالاً یکی از محورهای اصلی توافقات پشت پرده خواهد بود.
در مجموع، سفر شهباز شریف را باید فراتر از یک دیدار تشریفاتی ارزیابی کرد. پاکستان در تلاش است میان بحرانهای خاورمیانه، رقابت قدرتهای جهانی و تحولات آسیای جنوبی، جایگاهی تازه برای خود تعریف کند؛ جایگاهی که در آن نه فقط متحد سنتی چین، بلکه یک واسطه سیاسی اثرگذار در منطقه باشد. موفقیت یا شکست این راهبرد، تا حد زیادی به این بستگی دارد که پکن حاضر باشد چه میزان از نفوذ خود را وارد معادلات پیچیده خاورمیانه کند.
0 دیدگاه