عوامل غیرمنتظره، بازار مسکن را در ۱۴۰۵ به کدام سو می‌برند؟

به گزارش نماد اقتصاد،  یک کارشناس بازار مسکن در ارزیابی خود از چشم‌انداز سال ۱۴۰۵ می‌گوید رکود فعلی این بازار تداوم خواهد داشت و احتمالاً قیمت‌ها در مقاطعی در کلان‌شهرها کاهش می‌یابد. به گفته او، در شش ماه نخست سال آینده موج تازه‌ای از تقاضا در شهرهای کوچک و متوسط شکل خواهد گرفت.

بررسی بازار مسکن نشان می‌دهد این بخش در سال ۱۴۰۴ نیز در وضعیت رکودی باقی ماند و حتی دو عامل جنگ و خروج اتباع افغانستان از کشور نتوانست آن را دچار تغییر جدی کند. بازار مسکن معمولاً به تحولات سیاسی و امنیتی واکنش فوری نشان می‌دهد و با توجه به اینکه در جریان جنگ ۱۲ روزه بخش‌هایی از شمال تهران هدف حملات قرار گرفت، انتظار می‌رفت قیمت مسکن کاهش یابد، اما این اتفاق رخ نداد.

پس از پایان جنگ، روند تشدید اخراج اتباع افغانستانی آغاز شد و برخی تصور می‌کردند این موضوع بر قیمت‌ها اثر بگذارد. اما از آنجا که عمده این افراد در مناطق جنوبی تهران و بیشتر در واحدهای فرسوده سکونت داشتند، تغییرات قیمتی تنها در محدوده‌ای محدود و مربوط به واحدهای قدیمی و اجاره‌کم مشاهده شد؛ بنابراین این نوسانات مقطعی نشانه رکود یا سقوط قیمت مسکن محسوب نمی‌شود.

با وجود آنکه حملات اخیر اسرائیل و آمریکا مانند بازار سرمایه موجب تعطیلی رسمی بازار مسکن نشد، اما تجربه جنگ قبلی نشان می‌دهد معاملات در دوره‌های جنگی رونق چندانی ندارد.

فرشید ایلاتی، کارشناس بازار مسکن، در توضیح شرایط سال ۱۴۰۴ گفت: پیش‌تر انتظار می‌رفت که بازار وارد دوره رونق شود و در خردادماه نیز نشانه‌هایی از این تغییر دیده می‌شد، اما جنگ ۱۲ روزه موجب شد رکود تثبیت شود و حملات اخیر نیز نشان می‌دهد این رکود همچنان ادامه‌دار خواهد بود.

او درباره سال ۱۴۰۵ توضیح داد: با توجه به عملکرد ضعیف پدافند غیرعامل در کلان‌شهرها، شرایط به‌گونه‌ای است که اگر وضعیت جنگی تداوم یابد، بخشی از تقاضای مسکن به سمت شهرهای کوچک، متوسط و حتی روستاها منتقل می‌شود.

ایلاتی تأکید کرد: رکود فعلی در سال آینده نیز ادامه خواهد داشت و در کلان‌شهرها کاهش مقطعی قیمت محتمل است. همچنین طی شش ماه آینده انتظار می‌رود افزایش تقاضا در شهرهای کوچک و میانی شکل بگیرد.

او درباره تأثیر جنگ و خروج اتباع افغانستانی گفت این عوامل تنها اثرات هیجانی و کوتاه‌مدت بر بازار دارند و با رسیدن بازار به شرایط تعادلی جدید، تأثیرشان از بین می‌رود. وی اضافه کرد که خروج افغان‌ها چه از جهت نیروی کار و چه از جهت سکونت در جنوب تهران تنها اثری موقت بر بازار گذاشت و در مقیاس کلان قادر به تغییر روندهای اصلی بازار نیست.

این کارشناس مهم‌ترین عامل اثرگذار بر قیمت مسکن را «زمین» دانست و توضیح داد: تا زمانی که سیاست‌های مرتبط با مدیریت و تأمین زمین اصلاح نشود، چه در شرایط جنگ و چه در حالت عادی، روند افزایشی قیمت مسکن ادامه خواهد یافت. از نظر او، زمین کلیدی‌ترین مؤلفه قیمت‌گذاری در بازار مسکن است و بدون اصلاحات ساختاری در این حوزه، هیچ عامل بیرونی نمی‌تواند جهت کلی بازار را تغییر دهد.