تشدید تنش‌های خاورمیانه و صعود شگرف قیمت نفت به بیش از ۹۰ دلار در هر بشکه

به گزارش نماد اقتصاد، یگانه بختیاری/در شرایطی که تنش‌های منطقه‌ای به شدت افزایش یافته و عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل به سرزمین‌های ایران و مناطق مجاور تهدید مداومی را رقم زده‌اند، ایران به عنوان یک کشور مستقل و مدافع حاکمیت خود، حق دفاع از فضای استراتژیک خود را به عنوان یک اصل اساسی در سیاست خارجی و امنیتی خود می‌داند.

در این میان، تنگه هرمز که یکی از مهم‌ترین مسیرهای ترانزیت جهانی است، به عنوان یک گذرگاه حیاتی برای امنیت منطقه و امنیت انرژی جهانی، نقشی دوگانه دارد: از یک سو، مسیری برای عبور کالاهای جهانی، و از سوی دیگر، نقطه‌ای حساس در دفاع از حاکمیت و امنیت ملی ایران.

در شرایطی که تهدیدات نظامی مستمر از سوی قدرت‌های خارجی، به ویژه آمریکا و اسرائیل، به سرزمین‌های ایران و مناطق مجاور وارد شده است، تهدید ایران به بستن تنگه هرمز نه یک اقدام تهدیدآمیز، بلکه یک اقدام دفاعی و استراتژیک است. این تهدید، به عنوان یک گزینه پایانی در دستور کار ایران، نشان‌دهنده توانایی این کشور در حفظ امنیت ملی و مقابله با تجاوزات خارجی است.

در روز جمعه، قیمت نفت خام آمریکا (WTI) با افزایش ۱۲.۲۱ درصد یا ۹ دلار و ۸۹ سنت، به ۹۰ دلار و ۹۰ سنت در هر بشکه رسید.

این رقم، بزرگترین افزایش هفتگی در تاریخ قراردادهای آتی نفت آمریکا از سال ۱۹۸۳ را ثبت کرد و نشان‌دهنده ترس از اختلال در عرضه جهانی سوخت است.

در همین حال، نفت برنت، شاخص قیمت جهانی، با افزایش ۸.۵۲ درصد (معادل ۷ دلار و ۲۸ سنت)، به ۹۲ دلار و ۶۹ سنت در هر بشکه رسید و بیشترین رشد هفتگی خود از آوریل ۲۰۲۰ را ثبت کرد.

کل این افزایش‌ها، که در مجموع به ۳۵.۶۳ درصد برای WTI و ۲۸ درصد برای برنت می‌رسد، نشان‌دهنده نگرانی گسترده در بازارهای جهانی نسبت به امنیت عرضه نفت است.

این افزایش شدید قیمت نفت به دلیل تشدید تنش‌های منطقه‌ای، به ویژه پس از تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، و همچنین تهدیدات مستمر تهران به بستن تنگه هرمز، که از طریق آن بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت در روز از خلیج فارس عبور می‌کند، ایجاد شده است.

تنگه هرمز، که در یکی از مهم‌ترین مسیرهای ترانزیت نفت جهانی قرار دارد، در صورت بسته شدن، می‌تواند به طور فوری و جهانی عرضه نفت را مختل کرده و باعث افزایش قیمت‌ها به سطحی بی‌سابقه شود.

پیامدهای اقتصادی و سیاسی

افزایش قیمت نفت به بیش از ۹۰ دلار در هر بشکه، پیامدهای گسترده‌ای برای اقتصادهای جهانی دارد. کشورهای وابسته به واردات نفت، از جمله چین، هند و اروپا، با فشارهای تورمی بیشتری مواجه خواهند شد. همچنین، هزینه حمل و نقل، تولید صنعتی و حتی قیمت بنزین و گازوئیل در بازارهای داخلی به شدت تحت تأثیر قرار خواهد گرفت. این افزایش قیمت، می‌تواند به کاهش تقاضا برای سوخت و کاهش رشد اقتصادی در کشورهای توسعه‌یافته منجر شود.

از سوی دیگر، افزایش قیمت نفت به عنوان یک ابزار تحریکی برای اقتصاد ایران نیز مطرح است. با وجود تحریم‌های شدید، افزایش قیمت نفت می‌تواند درآمدهای نفتی ایران را به طور قابل توجهی افزایش دهد و به توانایی این کشور در مقابله با فشارهای اقتصادی کمک کند. اما این افزایش همچنین می‌تواند به تشدید تنش‌های منطقه‌ای و جهانی منجر شود و خطر جنگ گسترده‌تر را افزایش دهد.

تاثیر بستن تنگه هرمز بر امنیت غذایی جهان

بستن تنگه هرمز  یکی از مهم‌ترین مسیرهای جاده‌ای دریایی جهان به عنوان یک اقدام استراتژیک، نه تنها تهدیدی جدی برای امنیت انرژی جهانی محسوب می‌شود، بلکه پیامدهای گسترده‌ای برای امنیت غذایی جهان نیز خواهد داشت.

این تنگه مسیر عبور حدود ۲۰ درصد از کل صادرات نفت جهان و حدود ۳۰ درصد از صادرات گاز طبیعی را در بر می‌گیرد، اما نقش آن در تأمین غذا نیز بسیار حیاتی است، به ویژه در مورد کودهای شیمیایی و سوخت‌های کشاورزی که به طور مستقیم یا غیرمستقیم از منابع انرژی و مواد اولیه تولید می‌شوند.

بیش از ۷۰درصد از تولید کودهای شیمیایی جهان (به ویژه کودهای نیتروژنی) به وسیله فرآیند هابر-بوش انجام می‌شود که نیازمند گاز طبیعی (مخصوصاً متان) به عنوان منبع هیدروژن است.

گاز طبیعی مورد نیاز این فرآیند عمدتاً از مناطق خلیج فارس و جنوب غرب آسیا تأمین می‌شود و از طریق تنگه هرمز به بازارهای جهانی صادر می‌گردد. همچنین ماشین‌آلات کشاورزی، ترانسپورت کالاهای کشاورزی و فرآوری مواد غذایی به سوخت‌های فسیلی (نفت و گاز) وابسته هستند.  به همین دلیل بسته شدن تنگه هرمز به طور مستقیم باعث افزایش قیمت سوخت و کاهش تولید و توزیع کالاهای غذایی خواهد شد.