ورود ال‌ پی‌ جی به سبد سوخت کشور؛ بار کمبود سوخت بر دوش آشنای قدیمی

به گزارش نماد اقتصاد،یگانه بختیاری/ چشم‌انداز تولید مازاد بر نیاز داخلی ال‌پی‌جی و نگرانی‌های روزافزون از افزایش مصرف بنزین در کشور، ورود گاز مایع را به سبد سوخت بیش از پیش مطرح کرده است.

اگر تا سال‌های پیش، کپسول‌های فلزی زرد و طوسی گوشه حیاط و صف‌های طولانی مردمی که برای گرفتن گاز در گوشه‌های مختلف شهر به خط شده بودند، تصویر آشنایی از گازرسانی به خانوارهای ایرانی بود، امروز دیگر با گسترش لوله کشی گاز شهری در سراسر کشور این تصویر کمتر به چشم می‌آید و مصارف گاز مایع در بسیاری از شهرها به استفاده در پیک‌نیک‌ها یا خانه‌باغ‌های اطراف شهر محدود شده است.

توزیع داخلی ال‌پی‌جی ۵۰ درصد کاهش یافته است

به گونه‌ای که کرامت ویسکرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، با بیان اینکه براساس قانون برنامه هفتم، متنوع‌سازی سبد سوخت در دستور کار قرار گرفته است، گفت: از ابتدای سال تاکنون روزانه ۷۳۰۰ تن ال‌پی‌جی در کشور تولید و ۲۹۰۰ تن ال‌پی‌جی توزیع شده است. این مقدار توزیع داخلی ال‌پی‌جی نسبت به دو سال قبل ۵۰ درصد کاهش یافته است.

وی با اشاره به ظرفیت مازاد بر نیاز داخلی گاز مایع، ابراز امیدواری کرد که از این ظرفیت در متنوع‌سازی سبد سوخت خودرو استفاده شود.

ویس کرمی با بیان اینکه در نظر داریم احداث جایگاه‌های ال‌پی‌جی را در نزدیکی پالایشگاه‌هایی که مازاد ال‌پی‌جی بر مصرف داخلی دارند، اجرایی کنیم تا بتوانیم ال‌پی‌جی را به سبد سوخت خودروها اضافه کنیم، اظهار داشت: استاندارد جایگاه‌های ال‌پی‌جی تدوین شده است و تا پایان سال مکان‌یابی مناسب برای احداث جایگاه‌های ال‌پی‌جی انجام می‌شود.

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران، عظیمی‌فر، با تأکید بر اینکه با افزایش تولید نمی‌توان مشکل ناترازی سوخت مایع را برطرف کرد، به پیگیری اقدامات اساسی در بخش مصرف اشاره کرد و گفت: موضوع نخست متنوع‌سازی سبد سوخت است، زیرا یکی از دلایل افزایش مصرف بنزین در این سال‌ها، کاهش مصرف سوخت‌های جایگزین مانند سی‌ان‌جی بوده است.

عظیمی‌فر با اشاره به اینکه سال گذشته میانگین مصرف سی‌ان‌جی در کشور روزانه ۲۲ میلیون مترمکعب بوده که این رقم امسال به ۱۸ میلیون مترمکعب در روز رسیده است، تأکید کرد: در واقع ۴ میلیون مترمکعب از مصرف بنزین کشور که امسال افزایش داشته، ناشی از کاهش مصرف سی‌ان‌جی بوده است. بنابراین باید سوخت‌های جایگزین مانند سی‌ان‌جی و ال‌پی‌جی را توسعه دهیم و زیرساخت‌های آن را نیز فراهم کنیم.

نام LPG در لیست گمشده‌های سوخت

ورود ال‌پی‌جی به سبد سوخت کشور در حالی است که پیش از این، گزارش‌هایی در مورد وضعیت نابسامان توزیع این سوخت در کشور مطرح شده است.

از جمله می‌توان به گفته‌های مالک شریعتی، نماینده مجلس، اشاره کرد که در آبان ۱۴۰۲ از بی‌اطلاعی از سرنوشت ۴۰۰۰ تن گاز مایع که روزانه در کشور تولید می‌شود، گفت و افزود: از وضعیت نابسامان توزیع گاز مایع در کشور سوءاستفاده می‌شود؛ مثلاً یک مسئول وزارت نفت در پاسخ به نامه رئیس‌جمهور می‌گوید که تولید گاز مایع در کشور روزانه ۶۵۰۰ تن است، که ۲۵۰۰ تن آن برای مصرف کشور کافی است و مابقی آن مشخص نیست در کجا استفاده می‌شود.

موضوعی که در همان زمان توسط سید حمید حسینی، رئیس اتحادیه صادرکنندگان نفت و گاز و پتروشیمی، رد شد.

وی با بیان اینکه ما یکی از تولیدکنندگان گاز مایع، یعنی ال‌.پی‌.جی، در منطقه هستیم، گفت: پالایشگاه‌های ما حدود ۲ تا ۲.۵ میلیون تن این گاز را تولید می‌کنند. بعضی از واحدهای پتروشیمی ما هم، مانند پتروشیمی «بندر امام» و «پارس» و «بیدبلند»، تولیدکننده گاز مایع هستند. بزرگترین تولیدکننده گاز مایع ما، شرکت ملی گاز و پالایشگاه‌های گاز عسلویه هستند.

حسینی میزان مصرف داخلی کشور را حدود ۲ تا ۲.۵ میلیون تن ذکر کرد و یادآور شد: توان تولید کشور، بسته به اینکه پالایشگاه‌ها تا چه میزان با ظرفیت کامل کار کنند، حدود ۱۲ تا ۱۴ میلیون تن تخمین زده می‌شود، و بقیه این گاز باید صادر شود.

رئیس اتحادیه صادرکنندگان نفت و گاز و پتروشیمی، با بیان اینکه وقتی این گاز مایع را می‌توانیم بین ۵۰۰ تا ۷۰۰ دلار بفروشیم، رها کردن آن در خط لوله سراسری و فروشش مانند گاز شهری، مقرون به صرفه نیست، گفت: برخی از نمایندگان مجلس، این ایده را دارند که ما اتوپارک ایجاد کنیم و همانطور که گاز شهری را در حدود ۲۵ میلیون تن، با عنوان سی.ان.جی به خودروها می‌دهیم که همین به مصرف بنزین کشور کمک زیادی کرده است، گاز مایع هم در خدمت خودروها قرار گیرد؛ اما شرکت نفت و شرکت پخش و پالایش، به دلایل کارشناسی با این موضوع موافق نیستند.

ترکیه اولین مصرف‌کننده ال‌پی‌جی در اروپا

ال‌پی‌جی سوختی است که در مقایسه با بنزین ۱۲ درصد دی‌اکسید کربن کمتری منتشر می‌کند. سالانه ۲۸ میلیون تن از این سوخت، در سبد سوخت خودروهای جهان استفاده می‌شود که کشورهای مصرف‌کننده علت اصلی آن را کاهش آلودگی هوا عنوان می‌کنند.

انجمن جهانی گاز مایع نیز این سوخت را پرمصرف‌ترین سوخت جایگزین بنزین در بخش حمل‌ونقل ذکر می‌کند.

سهم استفاده از ال‌پی‌جی در خودروها، از ۰.۰۴ درصد در ایالات متحده آمریکا تا تقریباً ۲۸ درصد در اوکراین متغیر است.

پنج کشور روسیه، ترکیه، کره جنوبی، لهستان و اوکراین در سال ۲۰۲۱، مجموعاً ۵۰ درصد از مصرف جهانی ال‌پی‌جی را به خود اختصاص دادند.

ترکیه اولین مصرف‌کننده ال‌پی‌جی به عنوان سوخت جایگزین بنزین در اروپا است و تنها کشوری است که در آن تعداد خودروهای LPG سوز بیشتر از خودروهای بنزینی است.

به گزارش انجمن گاز مایع اروپا، ال‌پی‌جی پرمصرف‌ترین سوخت جایگزین در اروپا محسوب می‌شود.

سوخت مایع نمی‌تواند ناترازی را برطرف کند

اما استفاده داخلی از سوخت مایع مخالفانی نیز دارد. مخالفانی که معتقدند قیمت پایین ال‌پی‌جی در کشور سبب می‌شود که صادرات این فرآورده سود بیشتری را نصیب کشور کند.

نرسی قربان، کارشناس حوزه انرژی، در این باره گفت: ال‌پی‌جی به میزان نفت خام و حتی بیشتر ارزشمند است و صادرات آن می‌تواند مزیت بالاتری نسبت به مصرف در داخل کشور داشته باشد، اما از نظر اقتصادی اینکه ال‌پی‌جی را با قیمت پایینی مصرف کنیم، کار درستی نیست.

وی با بیان اینکه ورود ال‌پی‌جی به سبد سوخت بستگی زیادی به نیاز جامعه دارد و باید در این رابطه ارزیابی‌های لازم صورت بگیرد، گفت: قطعاً مشکل ناترازی بنزین با ال‌پی‌جی حل نخواهد شد؛ چراکه میزان آن به اندازه‌ای نخواهد بود که بتواند تمام مشکل را حل کند.

این کارشناس حوزه انرژی با بیان اینکه ورود ال‌پی‌جی به سبد سوخت خودرو نمی‌تواند راه‌حل مشکل ناترازی بنزین باشد، گفت: از نظر فنی لازم است تا روی سیستم خودروها تغییراتی ایجاد شود، سیستم فروش باید تغییر کند و روی هم رفته برنامه بزرگی است که تاثیر محدودی نیز روی ناترازی بنزین خواهد گذاشت و جایگزین بنزین تا اندازه‌ای که مدنظر ماست، نمی‌شود.

الزام قانون برنامه هفتم به استفاده داخلی از ال‌پی‌جی

ال‌پی‌جی که در سال‌های گذشته و به‌ویژه با بالا رفتن قیمت بنزین، به‌صورت غیر استاندارد و غیرقانونی توسط برخی به‌جای سی‌ان‌جی و بنزین در خودروها استفاده می‌شد، هم‌اکنون قرار است با در نظر گرفتن تمهیداتی و این بار به‌صورت قانونی و ایمن، بخشی از کمبودهای سوخت را در کشور جبران کند.

ورود ال‌پی‌جی به سبد سوخت به‌عنوان یکی از راه‌های بهینه‌سازی موضوعی است که در قانون برنامه هفتم پیشرفت نیز به آن اشاره شده است.

بر این اساس، به وزارت نفت تکلیف شده است که با همکاری سازمان برنامه و بودجه و سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، در اجرای جزء (۱) بند (ب) ماده (۴۶) قانون برنامه هفتم پیشرفت، با تنوع‌بخشی به سبد سوخت حمل‌ونقل کشور از طریق شرکت‌های تابع ذی‌ربط وزارت نفت از طریق افزایش سهم گاز مایع (ال‌پی‌جی) تا سقف ۵۰۰ هزار تن در سال به قیمت هر لیتر معادل پایین‌ترین نرخ بنزین یارانه‌ای عرضه‌شده در کشور و گاز طبیعی فشرده (سی‌ان‌جی) تا سقف ۳۰ میلیون مترمکعب در روز اقدام کند.

مالک شریعتی، عضو کمیسیون انرژی مجلس، در این باره گفت: در جریان اصلاح بند دوم تبصره (۳)، عدد و رقم حکم مصوب‌شده قانون در رابطه با تنوع سبد سوختی را برای ۱۴۰۴ مشخص کردیم؛ به‌طوری که ۵۰۰ هزار تن ال‌پی‌جی تولیدی پالایشگاه‌های نفتی در خودروها استفاده شود. اکنون نیز شرکت پالایش و پخش کارهای مقدمات اجرای این قانون را آغاز کرده و سازمان ملی استاندارد نیز استاندارد جایگاه‌ها را تصویب و ابلاغ کرده است.

این نماینده مجلس با بیان اینکه استاندارد کردن ال‌پی‌جی می‌تواند بخشی از ناترازی بنزین و گازوئیل را جبران کند، گفت: چراکه تولید داخل و قیمت جهانی آن نیز ارزان‌تر از بنزین و گازوئیل است و به لحاظ محیط زیستی و به‌سوزی موتور خودروها به نفع اقتصاد کشور خواهد شد. همچنین در جریان اصلاح جزء سوم در رابطه با اولویت دادن به واردات خودروهای برقی و هیبریدی، مقرر شد؛ واردات خودروهای برقی به‌جهت کاهش ناترازی فرآورده‌ها و کاهش آلودگی در شهرهای بزرگ اولویت پیدا کند.

وی همچنین توضیح داد: با این اوصاف، در پی تصویب این ۴ مصوبه در صحن علنی امروز شامل؛ حذف قاچاق و عرضه خارج از شبکه، اولویت دادن به واردات خودروهای هیبریدی، ارزان‌تر شدن قیمت بنزین سوپر، ایجاد تنوع سبد سوختی، ناترازی سبد سوختی جبران می‌شود.

وی با بیان اینکه اجرای تمامی این قوانین باید توسط بخش خصوصی محقق شود، اضافه کرد: به‌عنوان مثال، در این راستا انجمن‌های سوخت و گاز مایع کشور اعلام آمادگی کردند؛ بدون دریافت یک ریال هزینه از دولت، صرفاً با در اختیار گرفتن زمین مورد نظر جهت احداث جایگاه در موقعیت‌های مناسب، تمام فرایند احداث تجهیزات و دیگر مراحل توزیع سوخت را با قیمت مناسب بر عهده بگیرند.

به گفته شریعتی، براساس بودجه ۱۴۰۴، قیمت هر لیتر ال‌پی‌جی مصوب‌شده، معادل یک لیتر بنزین یارانه‌ای (۱۵۰۰ تومانی) در نظر گرفته شده، درواقع هر لیتر ال‌پی‌جی عرضه شده به خودروها معادل پایین‌ترین بنزین یارانه‌ای خواهد شد تا با بنزین رقابت کرده و جایگزین این سوخت شود.

به این ترتیب، کپسول‌های گاز مایع که پیش از این بر دوش بسیاری از ایرانیان سنگینی کرده است، این بار قرار است سهمی از جبران کمبودهای سوخت و انرژی را در کشور بر دوش گیرد.

انتهای پیام