محدودیت گاز، هزینه تولید سیمان را افزایش داده است

دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان با بیان اینکه محدودیت در تامین گاز و جایگزینی آن با مازوت، هزینه تولید سیمان را افزایش داده است، گفت: کاهش سهمیه گاز کارخانههای سیمان در سال ۱۴۰۵ در کنار محدودیتهای صادراتی، بر روند تولید و صادرات این صنعت اثر گذاشته و تولید کلینکر را در 6 ماهه 1405 نسبت به مدت مشابه سال گذشته، حدود ۴.۲ میلیون تن کاهش داده است.
به گزارش نماد اقتصاد، صنعت سیمان بهعنوان یکی از صنایع پایه و اثرگذار در بخش تولید و ساختوساز کشور، در سالهای اخیر با چالشهای متعددی در حوزه تأمین انرژی روبهرو بوده است. محدودیت دسترسی به گاز طبیعی و ضرورت استفاده از سوخت جایگزین، در کنار افزایش هزینههای تولید و دشواریهای صادراتی، شرایط فعالیت کارخانههای سیمان را تحت تأثیر قرار داده است. در این میان، تداوم تولید و حفظ ظرفیتهای این صنعت، بیش از هر چیز به پایداری تأمین انرژی وابسته است؛ موضوعی که بررسی وضعیت آن و پیامدهای محدودیتهای گازی را به ضرورتی جدی تبدیل کرده است.
علیاکبر الوندیان، دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان در گفتوگو با خبرنگار «نماد اقتصاد» با اشاره به اهمیت تامین گاز در کارخانههای سیمان کشور، اظهار داشت: کورههای تولید سیمان که به عنوان یکی از بزرگترین راکتورهای شیمیای جهان نام برده میشوند، در دمایی حدود ۱۳۰۰ درجه سانتیگراد کار میکنند و گاز طبیعی بهعنوان سوخت اصلی این کورهها مورد استفاده قرار میگیرد؛ البته در صورت عدم تامین گاز، مازوت بهعنوان سوخت جایگزین در کورهها قابل استفاده است. در واقع مشعل کورههای سیمان دوگانهسوز است و میتواند گاز یا مازوت و یا ترکیبی از هر دو را مصرف کند.
وی با اشاره به اینکه میزان مصرف روزانه گاز در کارخانههای تولید سیمان کشور حدود ۲۸ میلیون مترمکعب برآورد میشود، افزود: فعالان صنعت سیمان در سالهای گذشته طی نیمه نخست سال با مشکل کمبود گاز مواجه نبودند و بر همین اساس، کارخانهها در این دوره گاز را مصرف و اقدام به ذخیرهسازی مازوت میکردند تا در ماههای آبان تا بهمن که معمولا با محدودیت تامین گاز مواجه میشدند، از این سوخت جایگزین استفاده کنند.
الوندیان ادامه داد: با این حال، در سال ۱۴۰۵ ، محدودیت تامین گاز برای تولیدکنندگان سیمان از اوایل سال آغاز شد؛ به طوری که میزان گاز تخصیصیافته به این صنعت به حدود ۵ تا ۸ میلیون مترمکعب در روز کاهش یافت و بخش باقیمانده از نیاز سوختی کارخانهها از طریق سوخت جایگزین یعنی مازوت تامین شده است.
قطعی گاز منجر به افزایش هزینه تولید سیمان خواهد شد
دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان با اشاره به محدودیت کامل تامین گاز برای کارخانههای تولید سیمان خاکستری و تامین گاز مورد نیاز واحدهای تولید سیمان سفید، مطرح کرد: از آنجایی که کارخانههای سیمان بهصورت دوگانهسوز طراحی شدهاند، در زمان قطعی گاز امکان استفاده از مازوت بهعنوان سوخت جایگزین را دارند.
به گفته الوندیان، بنابراین در صورت تامین مستمر مازوت، قطعی گاز اختلال چندانی در فرآیند تولید سیمان ایجاد نمیکند و پیامد اصلی آن، افزایش هزینههای تولید است. دلیل این موضوع آن است که گاز در محل کارخانه و مازوت در محل پالایشگاهها و انبارهای نفت به واحدهای تولیدی تحویل داده میشود. در نتیجه، زمانی که تولیدکنندگان سیمان ناچار به استفاده از مازوت شوند، باید هزینه حمل این سوخت جایگزین را نیز متقبل شده که در نهایت این مسئله به افزایش هزینه تولید در کارخانهها میانجامد.
وی با بیان اینکه نرخ گاز مصرفی کارخانههای سیمان بهصورت ماهانه و بر اساس اعلام معاونت برنامهریزی وزارت نفت تعیین میشود، خاطرنشان کرد: مبنای تعیین نرخ گاز مصرفی این واحدها، نرخ خوراک گاز پتروشیمیهاست و کارخانههای سیمان گاز مورد نیاز خود را با نرخی معادل ۱۵ درصد نرخ خوراک واحدهای پتروشیمی دریافت میکنند. نرخ مازوت مصرفی کارخانههای سیمان نیز بر همین مبنا و متناسب با نرخ گاز تعیین میشود.
دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان در واکنش به اظهارات مطرحشده درباره آلایندگی این صنعت به دلیل استفاده از سوخت مازوت، تصریح کرد: باید توجه داشت که کارخانههای سیمان از ابتدا بر مبنای استفاده از سوخت مازوت طراحی و احداث شدهاند و مصرف این سوخت با ماهیت فرآیند تولید در این صنعت سازگاری دارد؛ از این منظر، شرایط صنعت سیمان با نیروگاهها متفاوت است.
صنعت سیمان آلاینده نیست
الوندیان در تشریح این موضوع، ابراز کرد: در فرآیند تولید سیمان، سولفات موجود در مازوت توسط آهک آزاد جذب میشود و به همین دلیل، میزان آلایندگی ناشی از این فرآیند به حداقل ممکن میرسد.
وی تاکید کرد: از سوی دیگر، کارخانههای تولید سیمان به صورت مستمر پایش میشوند و استانداردهای سازمان حفاظت محیط زیست در زمان مصرف مازوت رعایت میشود. بنابراین، برخلاف برخی اظهارنظرها، استفاده از مازوت در کارخانههای سیمان با رعایت استانداردهای مربوطه انجام شده و از الزامات زیستمحیطی تعیینشده برخوردار است.
دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به تاثیر مستقیم رونق ساختوساز و اجرای پروژههای عمرانی بر عملکرد صنعت سیمان، خاطرنشان کرد: ظرفیت اسمی و نصبشده صنعت سیمان کشور حدود ۹۰ میلیون تن است اما با توجه به محدودیتهای موجود در تامین انرژی، میزان تولید واقعی کارخانههای فعال به حدود ۷۵ میلیون تن میرسد.
الوندیان با اشاره به میزان تقاضای داخلی سیمان، اضافه کرد: نیاز سالانه کشور به سیمان در سالهای اخیر حدود ۵۸ تا ۶۵ میلیون تن بوده است. این میزان در سال ۱۴۰۲ حدود ۶۵ میلیون تن بود که ضمن روند کاهش مصرف در سال ۱۴۰۴ به حدود ۵۸ میلیون تن رسید. حال در سال جاری روند صعودی داشته و حدود ۷ درصد بیشتر از پارسال تاکنون ثبت شده است.
افت صادرات کلینکر به دلیل شرایط حاکم جنوب کشور
وی همچنین حجم بازار صادراتی صنعت سیمان کشور را حدود ۱۳ تا ۱۴ میلیون تن در سال اعلام کرد و گفت: صادرات کلینکر عمدتا از مسیرهای غربی و جنوبی کشور به مقاصدی همچون عراق، هند و کشورهای حاشیه خلیج فارس انجام میشود؛ در مقابل، صادرات سیمان از مسیرهای شمالی و شرقی کشور به کشورهایی مانند افغانستان، روسیه و سایر کشورهای حوزه (CIS) صورت میگیرد؛ البته در شرایط فعلی و به دلیل شرایط پیشآمده در جنوب کشور، صادرات کلینکر با افت قابلتوجهی مواجه شده، در حالی که صادرات سیمان از رونق مناسبی برخوردار است.
دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان ابراز امیدواری کرد که همزمان با بهبود وضعیت ساختوساز و افزایش اجرای پروژههای عمرانی کشور طی ماههای آینده، صنعت سیمان نیز از رشد تقاضا و تولید بیشتری برخوردار شود.
الوندیان یادآور شد: در سال جاری، میزان مصرف سیمان در مقایسه با مدت مشابه سال ۱۴۰۴ حدود ۷ درصد افزایش یافته است. با این حال، تولید کلینکر به دلیل محدودیتهای تامین انرژی با کاهش ۱۱ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته همراه بوده است.
وی در پایان تاکید کرد: با توجه به تجارب سالهای اخیر صنعت سیمان از آمادگی بیشتری برای مواجه به محدودیتهای فصل سرما برخوردار است و انشاالله با استفاده از ذخایر کلینکر، سیمان مورد نیاز کشوررا تامین خواهیم کرد و در تلاش هستیم با مساعدت دولت و کاهش محدودیتهای انرژی، روند کاهشی تولید کلینکر نیز به مسیر رشد بازگردد.
 copy.webp)

۰ دیدگاه