آیا روند نزولی طلا و دلار ادامه‌دار خواهد بود؟
دلار و طلا عقب نشستند

آیا روند نزولی طلا و دلار ادامه‌دار خواهد بود؟

۱۸ آبان ۱۴۰۵

بازار طلا و دلار پس از ثبت قیمت‌های بالاتر طی روزهای گذشته، وارد فاز اصلاحی شده است؛ به ‌طوری ‌که دلار آزاد از محدوده ۲۷۴ هزار تومان، به حوالی ۲۶۶ هزار تومان رسیده و قیمت طلای ۱۸ عیار نیز کاهش محدودی را تجربه کرده است.

به گزارش نماد اقتصاد، بازار طلا و دلار در روزهای اخیر بار دیگر تحت تاثیر مجموعه‌ای از متغیرهای اقتصادی و سیاسی قرار گرفته است. پس از دوره‌ای از افزایش قیمت‌ها و شکل‌گیری انتظارات افزایشی در میان معامله‌گران، نرخ دلار آزاد و به دنبال آن قیمت برخی دارایی‌های وابسته به ارز با عقب‌نشینی مواجه شده‌اند. این تغییر مسیر در شرایطی اتفاق افتاده که بازار همچنان نسبت به اخبار سیاسی و تحولات مربوط به روابط خارجی ایران حساس است و هر خبر مثبت یا منفی می‌تواند انتظارات فعالان اقتصادی را تغییر دهد.

بررسی معاملات اخیر نشان می‌دهد دلار آزاد که در ابتدای هفته گذشته در محدوده ۲۷۴ هزار تومان قرار داشت، به محدوده ۲۶۶ تا ۲۶۷ هزار تومان عقب‌نشینی کرده است. در بازار طلا نیز هر گرم طلای ۱۸ عیار در محدوده ۲۵ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان معامله شده و سکه امامی نیز کاهش قیمت را تجربه کرده است.

این تحولات در نگاه نخست می‌تواند نشانه‌ای از کاهش التهاب بازار باشد اما برای ارزیابی پایداری این روند باید عوامل اثرگذار بر قیمت‌ها را جداگانه بررسی کرد.

سیگنال سیاسی به بازار ارز

یکی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر عقب‌نشینی اخیر دلار، تغییر انتظارات سیاسی و انتشار اخبار مربوط به احتمال از سرگیری مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا بوده است.

بازار ارز ایران در سال‌های اخیر نشان داده است که علاوه بر متغیرهای اقتصادی، به‌شدت از ریسک‌های سیاسی و انتظارات فعالان اقتصادی تاثیر می‌پذیرد. در چنین شرایطی، حتی انتشار خبرهایی درباره احتمال کاهش تنش‌ها می‌تواند پیش از وقوع هر تحول عملی، رفتار معامله‌گران را تغییر دهد.

منطق این واکنش نیز روشن است. زمانی که فعالان بازار احتمال کاهش تحریم‌ها، بهبود روابط خارجی یا افزایش دسترسی کشور به منابع ارزی را بیشتر ارزیابی می‌کنند، انگیزه خرید ارز با هدف حفظ ارزش دارایی کاهش می‌یابد. در مقابل، بخشی از دارندگان ارز ممکن است برای جلوگیری از زیان احتمالی، اقدام به فروش کنند. هم‌زمان، خریداران نیز ترجیح می‌دهند تا روشن شدن وضعیت سیاسی از ورود به بازار خودداری کنند.

در واقع، کاهش قیمت دلار در چنین فضایی می‌تواند بیش از آنکه حاصل افزایش فوری عرضه ارز باشد، نتیجه تغییر انتظارات و کاهش تقاضای احتیاطی باشد.

البته باید میان کاهش ریسک سیاسی و رفع واقعی محدودیت‌های اقتصادی تفاوت قائل شد. انتشار اخبار امیدوارکننده به‌تنهایی به معنای افزایش درآمدهای ارزی، آزادسازی منابع بلوکه‌شده یا بهبود مبادلات بانکی نیست. این تحولات زمانی می‌توانند اثر ماندگار بر بازار داشته باشند که به نتایج عملی و قابل‌اندازه‌گیری منجر شوند.

چرا طلا هم‌زمان با دلار ارزان شد؟

یکی از نکات مهم در بررسی تحولات اخیر، رفتار بازار طلاست. قیمت طلا در ایران از دو متغیر اصلی تاثیر می‌گیرد؛ نخست نرخ دلار در بازار داخلی و دوم قیمت هر اونس طلا در بازارهای جهانی. به همین دلیل، کاهش قیمت دلار معمولا فشار کاهشی بر طلای داخلی وارد می‌کند؛ حتی اگر اونس جهانی ثابت بماند یا افزایش پیدا کند.

در معاملات امروز دوشنبه ۹ نوامبر، اونس جهانی طلا به حدود ۴۱۲۳ دلار رسید و رشد روزانه بیش از یک درصد را ثبت کرد؛ این در حالی بود که بازار طلای داخلی همچنان تحت تاثیر عقب‌نشینی نرخ ارز قرار داشت.

به گزارش رویترز، کاهش قیمت نفت و تعدیل نگرانی‌های تورمی ازجمله عواملی بودند که در معاملات جهانی از فلز زرد حمایت کردند.

این تفاوت رفتار نشان می‌دهد نمی‌توان صرفا با مشاهده کاهش قیمت طلا در بازار تهران نتیجه گرفت که بازار جهانی نیز وارد روند نزولی شده است. در حقیقت، اگر نرخ دلار در داخل کاهش پیدا کند، ممکن است اثر افزایشی اونس جهانی را خنثی کند و قیمت طلای داخلی همچنان پایین بیاید.

از سوی دیگر، در صورت افزایش مجدد نرخ دلار، حتی با فرض ثبات اونس جهانی، قیمت طلا در بازار داخلی می‌تواند دوباره افزایش پیدا کند. بنابراین، برای تحلیل بازار طلای ایران باید هم‌زمان دو متغیر ارز و اونس جهانی را دنبال کرد.

آیا بازار جهانی طلا در مسیر کاهش است؟

در بازارهای بین‌المللی نیز طلا تحت تاثیر مجموعه‌ای از عوامل متضاد قرار دارد. از یک سو، نگرانی‌های اقتصادی، تنش‌های ژئوپلیتیک و تقاضا برای دارایی‌های امن از قیمت این فلز گران‌بها حمایت می‌کنند. از سوی دیگر، تقویت دلار آمریکا و افزایش بازده اوراق خزانه‌داری می‌تواند جذابیت طلا را برای سرمایه‌گذاران کاهش دهد.

یکی از متغیرهای مهم در این میان، سیاست پولی فدرال رزرو آمریکاست. طلا دارایی بدون بازده محسوب می‌شود؛ بنابراین زمانی که نرخ بهره بالا می‌رود یا بازار انتظار تداوم نرخ‌های بهره بالا را دارد، نگهداری اوراق بدهی و سایر دارایی‌های دارای بازده می‌تواند جذاب‌تر شود.

بر اساس گزارش امروز رویترز، انتشار آمار قدرتمند اشتغال آمریکا و کاهش نرخ بیکاری به ۴.۱ درصد، انتظارات بازار درباره احتمال افزایش نرخ بهره در نشست ماه دسامبر فدرال رزرو را تقویت کرده است. در مقابل، کاهش قیمت نفت و تضعیف دلار آمریکا در معاملات روز دوشنبه به رشد طلا کمک کرد.

بنابراین، بازار جهانی طلا نیز با مجموعه‌ای از عوامل متضاد روبه‌روست و نمی‌توان تنها براساس یک یا دو جلسه معاملاتی، درباره جهت بلندمدت قیمت آن قضاوت کرد.

دلار تا کجا امکان عقب‌نشینی دارد؟

پرسش مهم‌تر برای بازار داخلی این است که آیا کاهش اخیر دلار می‌تواند ادامه پیدا کند یا اینکه قیمت‌ها پس از یک اصلاح کوتاه‌مدت دوباره به مسیر افزایشی بازمی‌گردند؟

پاسخ به این پرسش تا حد زیادی به پایداری عوامل سیاسی و اقتصادی بستگی دارد. اگر اخبار مربوط به مذاکرات به نتایج ملموس منجر شود و چشم‌انداز دسترسی به منابع ارزی بهبود پیدا کند، احتمال کاهش بیشتر انتظارات افزایشی وجود خواهد داشت. در چنین شرایطی، بخشی از تقاضای سرمایه‌ای و احتیاطی بازار ارز می‌تواند تخلیه شود.

اما اگر اخبار سیاسی در حد گمانه‌زنی باقی بماند یا مذاکرات با مانع مواجه شود، احتمال بازگشت تقاضای احتیاطی وجود دارد. در این وضعیت، کاهش اخیر دلار ممکن است صرفاً یک اصلاح قیمتی باشد و بازار دوباره در معرض نوسانات افزایشی قرار بگیرد.

در کنار عوامل سیاسی، وضعیت متغیرهای پولی و مالی کشور نیز اهمیت زیادی دارد. رشد نقدینگی، کسری بودجه، ناترازی بانک‌ها و تورم مزمن ازجمله عواملی هستند که در بلندمدت بر ارزش پول ملی فشار وارد می‌کنند.

براساس آمار منتشرشده بانک مرکزی، حجم نقدینگی در پایان اسفند ۱۴۰۴ به حدود ۱۵ هزار و ۵۸۱ هزار میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۵۳.۳ درصد افزایش داشته است. پایه پولی نیز در همین دوره رشد ۶۱.۵ درصدی را ثبت کرده است.

این ارقام نشان می‌دهد که حتی در صورت کاهش مقطعی ریسک‌های سیاسی، چالش‌های پولی و تورمی اقتصاد ایران همچنان پابرجا هستند. به بیان دیگر، کاهش انتظارات تورمی می‌تواند در کوتاه‌مدت قیمت ارز را پایین بیاورد اما برای ایجاد ثبات پایدار باید عوامل بنیادی رشد نقدینگی و تورم نیز کنترل شوند.

کدام عوامل تعیین‌کننده‌اند؟

در بازار طلا و سکه نیز نمی‌توان تمام تحولات را به نرخ دلار نسبت داد. قیمت سکه علاوه بر نرخ ارز و اونس جهانی، از میزان تقاضای سرمایه‌ای و حباب قیمتی نیز تاثیر می‌پذیرد.

در دوره‌هایی که انتظارات افزایشی تقویت می‌شود، تقاضا برای سکه ممکن است با سرعت بیشتری افزایش پیدا کند و قیمت معاملاتی آن از ارزش ذاتی طلای به‌کاررفته در سکه فاصله بگیرد. در مقابل، زمانی که انتظارات تغییر می‌کند، بخشی از این حباب می‌تواند تخلیه شود.

به همین دلیل، در صورت ادامه کاهش تقاضای سرمایه‌ای، سکه ممکن است حتی بیش از طلای خام تحت فشار قرار بگیرد؛ البته اگر اونس جهانی رشد قابل‌توجهی داشته باشد یا نرخ دلار مجددا افزایش پیدا کند، این روند می‌تواند تغییر کند.

از سوی دیگر، طلا همچنان برای بخشی از خانوارها و سرمایه‌گذاران نقش ابزار حفظ ارزش دارایی را دارد. تداوم تورم و نگرانی درباره کاهش قدرت خرید پول ملی باعث می‌شود تقاضای بلندمدت برای طلا به‌طور کامل از بین نرود.

سناریوهای احتمالی آینده طلا و دلار

با توجه به شرایط فعلی، می‌توان سه سناریوی اصلی را برای بازار ارز و طلا در نظر گرفت:

سناریوی نخست، کاهش پایدار ریسک‌های سیاسی است. اگر مذاکرات به نتایج عملی برسد، دسترسی به منابع ارزی تسهیل شود و عرضه ارز بهبود پیدا کند، احتمال تداوم فشار کاهشی بر دلار وجود خواهد داشت. در این حالت، قیمت طلای داخلی نیز در صورت ثبات یا کاهش اونس جهانی می‌تواند با افت بیشتری همراه شود.

سناریوی دوم، تداوم وضعیت فعلی و انتشار اخبار ضدونقیض است. در این شرایط، بازار احتمالا در محدوده‌های قیمتی فعلی با نوسانات رفت‌وبرگشتی مواجه می‌شود. معامله‌گران در انتظار روشن شدن وضعیت سیاسی خواهند ماند و قیمت‌ها به اخبار روز واکنش نشان خواهند داد.

سناریوی سوم، افزایش دوباره ریسک‌های سیاسی و اقتصادی است. شکست مذاکرات، تشدید تنش‌های خارجی یا افزایش نگرانی‌ها درباره منابع ارزی کشور می‌تواند تقاضای احتیاطی را دوباره فعال کند و زمینه بازگشت دلار و طلا به مسیر افزایشی را فراهم آورد.

کاهش قیمت‌ها به معنای پایان نگرانی‌ها نیست

عقب‌نشینی اخیر دلار و طلا را می‌توان نشانه‌ای از تعدیل انتظارات و کاهش بخشی از هیجان بازار دانست اما هنوز شواهد کافی برای نتیجه‌گیری درباره آغاز یک روند نزولی پایدار وجود ندارد.

در بازار ارز، نتیجه تحولات سیاسی و میزان دسترسی به منابع ارزی اهمیت تعیین‌کننده‌ای دارد. در بازار طلا نیز علاوه بر نرخ دلار داخلی، مسیر اونس جهانی و سیاست‌های پولی آمریکا نقش مهمی ایفا می‌کنند.

از سوی دیگر، تورم مزمن و رشد بالای نقدینگی همچنان از مهم‌ترین چالش‌های اقتصاد ایران هستند و تا زمانی که این متغیرها به ثبات نرسند، نمی‌توان انتظار داشت کاهش مقطعی قیمت‌ها به‌تنهایی به معنای بازگشت ثبات پایدار به بازار باشد.

بنابراین، عقب‌نشینی دلار و طلا را باید فعلا در چارچوب اصلاح قیمت و تغییر انتظارات ارزیابی کرد، نه نشانه قطعی پایان روندهای افزایشی. مسیر آینده این دو بازار بیش از هر چیز به این بستگی دارد که اخبار امیدوارکننده سیاسی تا چه اندازه به تغییر واقعی شرایط اقتصادی منجر شوند.

لینک کوتاه مطلب:
https://namadeghtesad.ir/?p=78139
لینک با موفقیت کپی شد!

اخبار مرتبط

۰ دیدگاه