نفت بالا رفت، طلا پناهگاه نشد

به گزارش نماد اقتصاد، نفت به مرز ۱۱۷ دلار رسید، اما طلا نتوانست از نگرانی بازارها سود ببرد. هفته گذشته، تشدید تنش‌های خاورمیانه بار دیگر امنیت عرضه انرژی را به مرکز توجه معامله‌گران آورد؛ با این تفاوت که این بار، ترس از پیامدهای تورمی نفت گران، بر جذابیت طلا غلبه کرد. هم‌زمان، سقوط گاز آمریکا در برابر افزایش قیمت گاز اروپا نشان داد حتی در بازار انرژی نیز واکنش قیمت‌ها یکسان نیست.
ارقام جدول همراه گزارش نشان می‌دهد نفت برنت در یک هفته ۶.۴۴ درصد و نفت آمریکا ۴.۴۶ درصد افزایش یافته‌اند؛ در مقابل، طلا ۴.۰۵ درصد و نقره ۵.۸۴ درصد عقب نشسته‌اند. این واگرایی، تصویری از بازاری است که میان نگرانی از کمبود عرضه، فشار تورم و چشم‌انداز نرخ بهره گرفتار شده است.

هزینه ناامنی به قیمت نفت اضافه شد

تشدید حملات حوثی‌ها و تهدید زیرساخت‌های عربستان، نگرانی درباره آسیب‌پذیری عرضه نفت را افزایش داد. گزارش تخلیه مقر مرکزی آرامکو در ظهران نیز حساسیت معامله‌گران را بیشتر کرد؛ هرچند تخلیه یک ساختمان اداری، به‌خودی‌خود به معنای توقف تولید نفت نیست. بازار در چنین شرایطی پیش از مشخص‌شدن میزان خسارت، احتمال اختلال را در قیمت‌ها منعکس می‌کند. گزارش‌های خبری نیز افزایش بهای نفت در پایان هفته را به تشدید نگرانی‌های عرضه مرتبط دانسته‌اند. reuters.com
بر پایه جدول، برنت به ۱۱۶.۹۳ دلار و WTI به ۱۰۳.۴۴ دلار رسیده‌اند. رشد ماهانه ۱۸.۳۳ درصدی برنت در برابر افزایش ۱۱.۹۴ درصدی نفت آمریکا نیز نشان می‌دهد فشار صعودی انرژی به معاملات چند روز اخیر محدود نبوده است.
ناامنی مسیرهای دریایی می‌تواند حتی بدون کاهش شدید تولید، هزینه دسترسی به نفت را بالا ببرد. افزایش حق بیمه، تغییر مسیر کشتی‌ها و طولانی‌شدن زمان تحویل، هزینه‌ای است که از بازار انرژی به حمل‌ونقل و سپس به قیمت کالاها منتقل می‌شود. محدودیت عرضه لیبی نیز در کنار تنش‌های منطقه‌ای، فضای بازار را حساس‌تر کرده است.
با این حال، افزایش قیمت همه فرآورده‌ها یکسان نبود. گازوئیل لندن ۵.۸۶ درصد رشد کرد، اما بنزین آمریکا ۰.۷۲ درصد کاهش یافت. این تفاوت نشان می‌دهد وضعیت تقاضا، موجودی و شرایط پالایشگاه‌ها همچنان می‌تواند اثر نفت گران را در هر بازار تغییر دهد.

نگرانی تورمی در بازار انرژی آمریکا

داده‌های آمریکا به نگرانی تورمی بازار انرژی وزن بیشتری داد. شاخص ترکیبی مدیران خرید این کشور در اکتبر از ۵۸.۴ به ۵۷.۶ واحد کاهش یافت؛ اما باقی‌ماندن آن بالاتر از مرز ۵۰ واحد، همچنان از گسترش فعالیت اقتصادی حکایت دارد. هم‌زمان، فشار قیمت فروش شرکت‌ها تشدید شده است.
ترکیب رشد فعالیت و افزایش هزینه‌ها، تصمیم‌گیری درباره نرخ بهره را دشوار می‌کند. اقتصادی که هنوز تقاضای قابل‌توجهی دارد، ممکن است افزایش هزینه انرژی را آسان‌تر به مصرف‌کننده منتقل کند. در این وضعیت، افت محدود شاخص فعالیت، به‌تنهایی نشانه کافی برای کاهش زودهنگام نرخ بهره نیست.
برای بازارهای کالایی، پیام این شرایط دوگانه است: ادامه رشد اقتصاد از مصرف حمایت می‌کند، اما ماندگاری نرخ بهره بالا، هزینه تأمین مالی و نگهداری موجودی را افزایش می‌دهد.

چرا طلا همراه نفت بالا نرفت؟

طلا در جدول هفتگی به ۳٬۹۹۱.۱۰ دلار رسیده و بیش از چهار درصد افت کرده است. کاهش ماهانه آن نیز به ۶.۸۸ درصد می‌رسد؛ بنابراین فشار فروش، فراتر از یک واکنش کوتاه‌مدت بوده است.
تشدید تنش‌های نظامی معمولاً می‌تواند تقاضای پناهگاه امن را تقویت کند، اما نتیجه نهایی به واکنش نرخ بهره و انتظارات تورمی هم وابسته است. اگر معامله‌گران نفت گران را عامل تأخیر در کاهش نرخ بهره بدانند، جذابیت نگهداری دارایی بدون سود دوره‌ای مانند طلا کاهش می‌یابد.
با این حال، جدول به‌تنهایی علت قطعی افت طلا را مشخص نمی‌کند. نگرانی از ماندگاری نرخ بهره بالا و شناسایی سود، توضیح‌های محتمل این کاهش‌اند؛ نه نتیجه‌ای که صرفاً از تغییر قیمت‌ها اثبات شود. شاخص دلار نیز تنها ۰.۰۶ درصد کاهش یافته است؛ در نتیجه، تقویت هفتگی دلار توضیح مناسبی برای افت ثبت‌شده طلا نیست.
نقره با کاهش ۵.۸۴ درصدی، افت شدیدتری داشت. این فلز علاوه بر تقاضای سرمایه‌گذاری، به مصرف صنعتی وابسته است و می‌تواند هم‌زمان از فروش فلزات گران‌بها و نگرانی درباره فعالیت تولیدی آسیب ببیند. افت ماهانه ۱۶.۷۳ درصدی آن نیز از اصلاحی عمیق‌تر نسبت به طلا حکایت دارد.

دو مسیر متفاوت برای گاز

بیشترین شکاف بازار انرژی میان آمریکا و اروپا دیده شد. گاز طبیعی آمریکا با افت ۱۵.۶ درصدی به ۲.۶۳ دلار رسید، در حالی که گاز شاخص TTF اروپا ۷.۲ درصد افزایش یافت و به ۹۳.۸۵ یورو به‌ازای هر مگاوات‌ساعت رسید.
بر اساس اطلاعات همراه گزارش، پیش‌بینی هوای گرم‌تر در آمریکا، انتظار مصرف گاز برای گرمایش را کاهش داده است. در اروپا، نگرانی درباره ذخایر و امنیت تأمین سوخت پیش از زمستان، اثر معکوس داشته است.
این اختلاف نشان می‌دهد گاز همچنان بازاری با محدودیت‌های منطقه‌ای است. ظرفیت صادرات و واردات گاز مایع، امکانات انتقال و وضعیت ذخیره‌سازی، اجازه نمی‌دهد اختلاف عرضه و تقاضا به‌سرعت میان دو سوی اقیانوس جبران شود. در نتیجه، یک تولیدکننده آمریکایی و یک مصرف‌کننده صنعتی اروپایی می‌توانند در یک هفته با دو وضعیت کاملاً متفاوت روبه‌رو شوند.

فلزات صنعتی؛ انرژی گران کافی نبود

مس با افت ۰.۳۰ درصدی به ۱۴٬۳۳۶.۹۵ دلار رسید؛ در مقابل، روی ۱.۴ درصد و آلومینیوم ۱.۲۹ درصد افزایش یافتند. رشد قیمت انرژی می‌تواند هزینه تولید فلزات را بالا ببرد، اما برای افزایش پایدار قیمت، وضعیت تقاضا و موجودی انبارها نیز تعیین‌کننده است.
طبق اطلاعات ارائه‌شده، افزایش موجودی مس در انبارهای بورس فلزات لندن، بخشی از نگرانی کمبود عرضه فوری را کاهش داده است. در سوی دیگر، توسعه شبکه‌های برق و زیرساخت‌های مرتبط با هوش مصنوعی، همچنان از چشم‌انداز مصرف بلندمدت مس حمایت می‌کند. فاصله میان نیاز آینده و تقاضای امروز، یکی از دلایل احتیاط در معاملات این فلز است.
اقتصاد چین نیز همین تصویر دوگانه را تقویت می‌کند. رشد سالانه این کشور در فصل سوم به ۴.۵ درصد رسیده و نسبت به رشد ۴.۳ درصدی فصل قبل بهبود یافته است؛ اما بهبود رشد کل اقتصاد، به معنای بازگشت رونق به همه بخش‌های مصرف‌کننده فلزات نیست. reuters.com
ضعف سرمایه‌گذاری ملکی که در اطلاعات همراه گزارش آمده، همچنان مانعی برای تقاضای مصالح و مواد اولیه ساختمانی است. سنگ‌آهن ۶۲ درصد نیز با کاهش ناچیز ۰.۰۸ درصدی در سطح ۹۰.۸۳ دلار باقی ماند؛ بازاری که هنوز نشانه روشنی از جهش تقاضا دریافت نکرده است.

اوره؛ اختلاف داده‌ها پیش از تحلیل باید روشن شود

در بخش اوره، میان متن و جدول اختلاف وجود دارد: جدول، قیمت اوره گرانول فوب خاورمیانه را ۴۰۰ دلار با تغییر هفتگی صفر نشان می‌دهد؛ اما متن همراه، از کاهش قیمت به حدود ۴۴۰ دلار خبر می‌دهد. تا زمانی که تاریخ ثبت، مشخصات محصول و مبنای قیمت‌گذاری روشن نشود، این دو عدد را نمی‌توان یک نرخ واحد دانست.
با تکیه بر اطلاعات توصیفی ارائه‌شده، بازار اوره میان دو نیرو قرار دارد: احتمال خرید دوباره هند و افزایش هزینه انرژی از قیمت حمایت می‌کند؛ در مقابل، افزایش عرضه صادراتی چین می‌تواند رشد قیمت را محدود کند.
قیمت پایین‌تر اوره صادراتی ایران نیز باید با توجه به شرایط تحویل، هزینه حمل و محدودیت‌های معامله بررسی شود. فاصله یک نرخ پیشنهادی با شاخص منطقه، بدون یکسان‌بودن این شرایط، معیار دقیقی برای محاسبه تخفیف نیست.

افت غلات در هفته جهش انرژی

افزایش نفت به رشد هم‌زمان محصولات کشاورزی منجر نشد. در جدول، گندم ۵.۳۷ درصد، ذرت ۳.۸۵ درصد، شکر ۲.۸۳ درصد و سویا ۰.۳۰ درصد کاهش یافته‌اند.
این افت هم‌زمان یادآور می‌شود که هزینه انرژی تنها یکی از عوامل قیمت‌گذاری محصولات کشاورزی است. وضعیت برداشت، موجودی، صادرات و تقاضای خریداران می‌تواند در کوتاه‌مدت اثر بزرگ‌تری داشته باشد. البته اگر انرژی گران ماندگار شود، افزایش هزینه کود، سوخت و حمل‌ونقل می‌تواند با فاصله زمانی به زنجیره تولید غذا منتقل شود.
هفته گذشته، بازارها بیش از آنکه یک جهت مشترک داشته باشند، به سرچشمه ریسک خود واکنش نشان دادند: نفت به تهدید عرضه، گاز به شرایط منطقه‌ای، فلزات به تقاضای صنعتی و طلا به چشم‌انداز سیاست پولی. ادامه این وضعیت به ماندگاری شوک انرژی بستگی دارد؛ شوکی که اگر طولانی شود، می‌تواند هم هزینه تولید را بالا ببرد و هم مسیر کاهش نرخ بهره را دشوارتر کند.