سفره ها خالی تر از همیشه؛ ۷۰ درصد حقوق صرف خوراکی‌ها می‌شود

تازه‌ترین داده‌های مرکز آمار ایران از وضعیت قیمت خوراکی‌ها در مهرماه ۱۴۰۴ نشان می‌دهد فشار هزینه‌های معیشتی بر دوش طبقات حقوق‌بگیر به بالاترین سطح خود در سال‌های اخیر رسیده است. نسبت هزینه سبد خوراکی‌ها به حداقل دستمزد خانوار چهار نفره حالا به حدود ۷۰ درصد رسیده؛ در حالی‌که در مهر سال گذشته این رقم ۵۵.۴ درصد بود.

اساس داده‌های رسمی، تورم نقطه‌ای برنج ایرانی در مهرماه امسال به ۱۵۵ درصد رسیده؛ یعنی قیمت این کالای اساسی نسبت به سال گذشته بیش از دو برابر شده است. قیمت هر کیلو برنج درجه یک در بازار خرده‌فروشی تهران به حدود ۲۶۰ تا ۳۲۰ هزار تومان رسیده است، در حالی که در پاییز پارسال میانگین آن حدود ۱۲۰ تا ۱۴۰ هزار تومان بود.

سیب‌زمینی نیز که روزگاری جزو ارزان‌ترین خوراکی‌ها بود، حالا با تورم ۸۲ درصدی روبه‌روست و هر کیلو از آن در بسیاری از شهر‌ها بین ۳۰ تا ۴۰ هزار تومان معامله می‌شود. در همین بازه، تورم پیاز حدود ۹۰ درصد و گوجه‌فرنگی حدود ۶۰ درصد ثبت شده است.

حبوبات از جمله اقلامی هستند که به‌طور سنتی در سفره دهک‌های متوسط و پایین نقش اصلی را دارند، اما حالا خود به کالایی نسبتاً لوکس تبدیل شده‌اند. طبق گزارش مرکز آمار، در مهرماه، لوبیا چیتی با تورم ۲۵۵ درصدی بیشترین رشد قیمت را در میان اقلام خوراکی تجربه کرده و قیمت آن از حدود ۶۰ هزار تومان به بیش از ۲۰۰ هزار تومان در هر کیلو رسیده است. پس از آن لپه با ۱۳۵ درصد تورم و عدس با بیش از ۱۰۰ درصد افزایش قیمت در رده بعدی قرار دارند.

این جهش قیمتی در شرایطی رخ داده که حداقل دستمزد کارگران در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۱ میلیون تومان تعیین شده است؛ رقمی که با احتساب متوسط اجاره مسکن، هزینه انرژی و حمل‌ونقل، بخش اندکی از بودجه خانوار را برای تغذیه باقی می‌گذارد. کارشناسان اقتصادی می‌گویند خانوار‌های کارگری در چنین وضعی ناچارند به جای اقلام پروتئینی، غذا‌های کم‌کالری‌تر و ارزان‌تر را جایگزین کنند؛ روندی که به‌تدریج سلامت عمومی را تهدید خواهد کرد.

اما تناقض آشکار زمانی دیده می‌شود که دولت اخیراً درآمد ماهانه ۱۰ میلیون تومان را معیار حذف یارانه نقدی اعلام کرده است؛ عددی که حتی از حداقل هزینه سبد خوراکی مرکز آمار پایین‌تر است.