اقتصاد ایران پاییز ۱۴۰۵ را با تناقضی مهم در سیاست پولی آغاز کرده است. رشد پایه پولی بانک مرکزی در پایان ۱۴۰۴ به 61.5 درصد و نقدینگی به 53.3 درصد رسید؛ اما داده‌های همان دوره نشان می‌دهد مطالبات بانک مرکزی از شبکه بانکی کاهش یافته است.
شکاف نرخ ارز رسمی و آزاد در بازار ایران بار دیگر به یکی از متغیرهای مهم تعیین‌کننده هزینه تجارت و تولید تبدیل شده است. در 30 شهریور 1405، بانک مرکزی نرخ رسمی دلار را ۱۶۷,۵۹۸ تومان اعلام کرد، در حالی که نرخ دلار در بازار آزاد در محدوده 230 تا 233 هزار تومان قرار دارد.
اقدام تازه آمریکا علیه یک بانک سرمایه‌گذاری ترکیه و دو شرکت وابسته به آن، فشار بر شبکه‌های مالی مورد استفاده ایران را وارد مرحله تازه‌ای کرده است. وزارت خزانه‌داری آمریکا روز ۴ سپتامبر اعلام کرد تحریم بانک ترکیه‌ای «Golden Global Yatirim Bankasi» و دو نهاد وابسته به آن با هدف قطع دسترسی شبکه‌های مرتبط با ایران به خدمات مالی بین‌المللی انجام شده است.
بانک مرکزی در برابر فشار ارزی با شرایطی مواجه شده که دیگر موضوع صرفا تأمین منابع ارزی نیست؛ بلکه هسته اصلی چالش، توانایی سیاستگذار در مدیریت انتظارات بازار و کنترل رفتار بازیگران اقتصادی است. عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، در حالی از کافی بودن ذخایر ارزی و آمادگی برای تزریق تا ۲ میلیارد دلار به بازار ارز سخن گفته که ارزش ریال در مردادماه به رکوردی تازه رسید و نرخ تورم سالانه در مردادماه وارد کانال ۶9 درصد شد.
انتشار تازه‌ترین داده‌های تورمی نشان می‌دهد فشار قیمت‌ها در مرداد ۱۴۰۵ همچنان در سطح بسیار بالایی قرار داشته است. بر اساس گزارش منتشرشده از سوی بانک مرکزی، تورم ماهانه مرداد به 3.7 درصد رسید، تورم نقطه‌به‌نقطه به 84.4 درصد افزایش یافت و تورم سالانه در پایان این ماه به حدود ۶۵ درصد رسید. در همین حال، فاصله میان تورم کالا و خدمات بیشتر شده است؛ به‌گونه‌ای که تورم نقطه‌به‌نقطه گروه کالا در مرداد به 121.5 درصد و تورم سالانه این گروه به 92.2 درصد رسید، در حالی که تورم سالانه خدمات 40.2 درصد گزارش شد. این ارقام نشان می‌دهد مسئله اصلی در مرداد تنها افزایش عمومی قیمت‌ها نبود؛ بلکه افزایش قیمت کالاها در مرداد ۱۴۰۵ با شدت بیشتری در بخش کالاها و اقلام مصرفی منعکس شده است.
بحث بر سر اصلاح بودجه ۱۴۰۵ در حالی وارد مرحله جدی‌تری شده که دولت از یک‌سو با فشار برای تقویت حمایت‌های معیشتی و افزایش اعتبار کالابرگ مواجه است و از سوی دیگر، مجلس بر ضرورت ارائه لایحه اصلاحی متناسب با شرایط جدید اقتصادی تاکید دارد. رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس نیز خواستار ارائه اصلاحیه از سوی دولت شده و موضوع اصلی را علاوه بر میزان حمایت، نحوه تامین منابع آن عنوان کرده است. از سوی دیگر، عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، از تعهد دولت برای استمرار کالابرگ و امکان افزایش حدود ۲۲ تا ۲۳ درصدی ارزش آن متناسب با تغییرات نرخ بازار خبر داده و تاکید کرده است که تامین منابع این طرح نباید از مسیر چاپ پول انجام شود.
کریدور مالی ایران که در حقیقت پیشنهادی از سوی این کشور در چارچوب بریکس بوده، اکنون از سطح ایده‌ای درباره کاهش وابستگی به دلار فراتر رفته و به بحث اتصال شبکه‌های پرداخت، تسویه‌های فرامرزی و استفاده گسترده‌تر از ارزهای ملی رسیده است. عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی ایران، در نشست مالی بریکس در هند خواستار ایجاد یک کریدور مالی اختصاصی و اتصال شبکه‌های پرداخت ملی اعضای این گروه شد. همتی همچنین اعلام کرده است ایران در حاشیه نشست بریکس با روسای بانک‌های مرکزی هند، روسیه و چین مذاکره کرده و تهران به دنبال توافق‌های دوجانبه و سه‌جانبه برای توسعه همکاری‌های مالی و تجاری است. وی استفاده احتمالی از رمزدارایی‌های ملی کشورها را نیز در قالب این ایده مطرح کرده است.
اعلام رئیس‌کل بانک مرکزی ایران درباره عضویت قریب‌الوقوع تهران در بانک توسعه بریکس، بار دیگر موضوع دسترسی ایران به منابع مالی چندجانبه خارج از شبکه سنتی مالی بین‌المللی را در مرکز توجه قرار داده است. عبدالناصر همتی در آستانه نشست مقام‌های مالی بریکس در هند اعلام کرد ایران به‌زودی به بانک توسعه جدید، نهاد مالی چندجانبه وابسته به بریکس، خواهد پیوست؛ با این حال، رویترز در گزارش خود تاکید کرد که ارتباطات بانک توسعه جدید در زمان انتشار خبر، عضویت ایران را به‌طور رسمی تایید نکرده بود.