بازارهای مالی ایران در دوراهی رکود و نوسان

به گزارش نماد اقتصاد، بازارهای مالی ایران در هفته دوم آبان ۱۴۰۵ روزهای متفاوتی را پشت سر گذاشتند؛ بورس پس از افت قابل ‌توجه در ابتدای هفته، در دو روز پایانی بخشی از زیان خود را جبران کرد. دلار در محدوده‌ای نسبتا باثبات نوسان داشت. طلا و سکه همچنان تحت تاثیر افت اونس جهانی با فشار قیمتی مواجه بودند و بیت‌کوین نیز بازدهی منفی ثبت کرد.

در بازار خودرو نیز افزایش قیمت برخی محصولات در شرایط رکود معاملاتی، از تداوم شکاف میان قیمت‌های اعلامی و قدرت خرید مصرف‌کنندگان حکایت داشت.

برگشت بورس به مدار صعود پس از چند روز افت

بورس تهران هفته پرنوسانی را تجربه کرد. شاخص کل در نخستین روز معاملاتی هفته یعنی شنبه ۹ آبان، با افت حدود ۵۳ هزار واحدی به محدوده ۷ میلیون و ۹۱۴ هزار واحد رسید. این روند در روزهای ابتدایی هفته ادامه یافت و شاخص در روز دوشنبه ۱۱ آبان به محدوده ۷ میلیون و ۶۴۹ هزار واحد عقب نشست.

با این حال، ورق در دو روز پایانی هفته برگشت. شاخص کل در روز سه‌شنبه ۱۲ آبان حدود ۲.۲۹ درصد و در روز چهارشنبه ۱۳ آبان حدود ۱.۱۳ درصد رشد کرد و در نهایت در سطح تقریبی ۷ میلیون و ۹۱۲ هزار واحد ایستاد.

شاخص هم‌وزن نیز در آخرین روز معاملاتی هفته ۰.۶۴ درصد افزایش یافت و شاخص کل فرابورس هم رشد ۰.۴۳ درصدی را تجربه کرد. ارزش معاملات خرد نیز به محدوده ۳۳ هزار میلیارد تومان رسید.

این بازگشت نشان داد که تقاضا طی روزهای پایانی هفته تقویت شده است اما هنوز نمی‌توان از تغییر قطعی روند بازار سخن گفت. فاصله شاخص با سطوح بالاتر و نوسان شدید روزهای ابتدایی هفته همچنان ضرورت احتیاط را برای معامله‌گران یادآوری می‌کند.

برخلاف انتظار، دلار هفته را با عقب‌نشینی محدود پشت سر گذاشت

بازار ارز در هفته مورد بررسی نسبت به بازار سهام و طلا نوسان محدودتری داشت. براساس داده‌های ثبت‌شده تا روز چهارشنبه ۱۳ آبان، دلار آزاد در محدوده ۲۶۸ هزار و ۷۱۰ تومان معامله شد و تغییر هفتگی آن حدود ۰.۲۹ درصد منفی بود.

این وضعیت نشان می‌دهد که بازار ارز، دست‌کم در مقطع مورد بررسی، از شتاب صعودی قابل‌توجهی برخوردار نبوده است؛ البته ثبات نسبی قیمت دلار به معنای رفع انتظارات تورمی یا کاهش ریسک‌های اقتصادی نیست.

تحولات سیاسی و دیپلماتیک، وضعیت عرضه ارز و انتظارات فعالان اقتصادی همچنان از عوامل تعیین‌کننده مسیر این بازار محسوب می‌شوند. به همین دلیل، کاهش محدود قیمت دلار را نمی‌توان به‌تنهایی نشانه آغاز یک روند نزولی پایدار دانست.

طلا و سکه از افت اونس جهانی تاثیر گرفتند

بازار طلا و سکه یکی از بخش‌های آسیب‌پذیر بازارهای مالی طی روزهای اخیر بود. گزارش بازدهی هفتگی بازارها تا روز شنبه ۹ آبان نشان می‌دهد که طلای آب‌شده با افت ۳.۱ درصدی بیشترین کاهش را در میان دارایی‌های بررسی‌شده تجربه کرده است.

در همین بازه، سکه امامی ۲.۵ درصد و سکه گرمی ۲.۶ درصد کاهش قیمت داشتند. نیم‌سکه نیز ۱.۲ درصد و ربع‌سکه ۰.۴ درصد از ارزش خود را از دست دادند.

عامل مهم این عقب‌نشینی، کاهش حدود ۳ درصدی اونس جهانی طلا بود. نکته قابل‌توجه آنکه رشد ۱.۴ درصدی دلار در همان بازه نتوانست اثر منفی افت قیمت جهانی طلا را جبران کند.

در واقع، بازار داخلی طلا هم‌زمان تحت تاثیر دو متغیر متفاوت قرار گرفت و در نهایت، افت اونس جهانی بر اثر افزایش نرخ ارز غلبه کرد. این شرایط نشان می‌دهد که حتی در صورت ثبات یا رشد دلار، قیمت طلا و سکه در ایران الزاما مسیر صعودی نخواهد داشت.

با وجود افزایش قیمت برخی محصولات، بازار خودرو از رکود معاملاتی فاصله نگرفت

بازار خودرو در هفته دوم آبان تصویری متفاوت از بازارهای مالی دیگر داشت. در حالی که قیمت برخی محصولات داخلی و مونتاژی افزایش یافت، معاملات همچنان با محدودیت تقاضای موثر روبه‌رو بود.

گزارش‌های قیمتی روزهای ۱۰ تا ۱۳ آبان از افزایش قیمت برخی محصولات ایران‌خودرو و سایپا حکایت داشت. در این میان، دنا پلاس و پژو ۲۰۷ در روز چهارشنبه با افزایش قیمت مواجه شدند؛ در حالی که شاهین اتوماتیک و اطلس کاهش قیمت را تجربه کردند. در روزهای ابتدایی هفته نیز برخی محصولات سایپا، ازجمله شاهین اتوماتیک پلاس افزایش قیمت قابل‌توجهی داشتند.

این تفاوت رفتار قیمتی نشان می‌دهد که بازار خودرو از یک روند یکپارچه پیروی نمی‌کند. میزان عرضه، شرایط فروش خودروسازان، انتظارات تورمی و قدرت خرید خانوارها بر قیمت هر گروه از محصولات اثر متفاوتی می‌گذارند.

نکته مهم‌تر، تداوم فاصله میان قیمت‌های اعلامی و حجم معاملات واقعی است. افزایش قیمت در شرایطی که تقاضای مصرفی قدرت چندانی ندارد، به معنای رونق بازار نیست و می‌تواند بازتابی از انتظارات فروشندگان باشد.

بیت‌کوین هفته‌ای منفی را پشت سر گذاشت

بازار رمزارزها نیز در این هفته از موج نوسانات جهانی در امان نماند. بیت‌کوین در روز سه‌شنبه ۱۲ آبان در محدوده ۲۰ میلیارد و ۹۵۹ میلیون تومان معامله شد و بازدهی هفت‌روزه آن در بازار تومانی حدود ۳.۷۷ درصد منفی بود.

بررسی قیمت‌های روزانه نشان می‌دهد که بیت‌کوین پس از ثبت قیمت حدود ۲۲ میلیارد و ۱۲۶ میلیون تومان در روز چهارشنبه ۶ آبان، در روزهای بعد با فشار فروش مواجه شد و به محدوده ۲۱ میلیارد تومان عقب نشست.

از سوی دیگر، داده‌های بازار جهانی نیز کاهش حدود ۳.۹ درصدی قیمت بیت‌کوین در بازه هفت‌روزه منتهی به سوم نوامبر را نشان می‌دهد.

این هم‌جهتی نسبی افت جهانی و داخلی بیانگر آن است که کاهش قیمت بیت‌کوین به تحولات نرخ ارز در ایران مربوط نبوده و فشار بازار جهانی نیز در آن نقش داشته است؛ البته قیمت تومانی این رمزارز علاوه بر نرخ جهانی، از نوسانات دلار و تتر نیز تأثیر می‌پذیرد.

واگرایی بازارهای مالی ایران، انتخاب مسیر سرمایه‌گذاری را دشوارتر کرد

جمع‌بندی عملکرد بازارهای مالی در هفته دوم آبان ماه نشان می‌دهد که هیچ ‌یک از بازارها نتوانستند تصویری باثبات و بدون ریسک از خود ارائه دهند.

بورس پس از افت اولیه، نشانه‌هایی از بازگشت تقاضا را بروز داد. دلار در محدوده‌ای مشخص نوسان کرد. طلا و سکه از افت اونس جهانی تاثیر پذیرفتند. خودرو همچنان با رکود معاملاتی دست‌وپنجه نرم کرد و بیت‌کوین نیز در مسیر نزولی قرار گرفت.

این واگرایی نشان می‌دهد که رفتار سرمایه‌گذاران بیش از گذشته به متغیرهای اختصاصی هر بازار وابسته شده است. در چنین شرایطی، نه رشد مقطعی بورس تضمینی برای تداوم صعود است و نه کاهش قیمت طلا و دلار به معنای فراهم شدن فرصت قطعی خرید خواهد بود.

آنچه از هفته دوم آبان ماه باقی می‌ماند، بازاری است که در آن انتظارات سیاسی، متغیرهای جهانی، تورم و قدرت خرید مصرف‌کنندگان همچنان مسیر حرکت سرمایه‌ها را تعیین می‌کنند.