بازار ایران سبزپوش شد، جهان در تردید ماند

به گزارش نماد اقتصاد، بورس تهران در معاملات سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵ یکی از روزهای مثبت خود را پشت سر گذاشت. شاخص کل با رشد بیش از ۱۷۵ هزار واحدی به سطح ۷ میلیون و ۸۲۴ هزار واحد رسید و شاخص هم‌وزن نیز با افزایش ۳۹ هزار واحدی همراه شد. هم‌زمان فرابورس ایران رشد کرد و بخش قابل‌توجهی از نمادهای بزرگ بازار در محدوده مثبت معامله شدند. این در حالی است که بازارهای جهانی با روندی متفاوت و نگرانی از ارزش‌گذاری سهام فناوری، هزینه سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی و تحولات ژئوپلیتیکی مواجه‌اند.

تالار شیشه‌ای در پایان معاملات امروز تصویری متفاوت از روزهای رکودی و کم‌رمق به نمایش گذاشت. رشد هم‌زمان شاخص کل، شاخص هم‌وزن و شاخص‌های بازار اول و دوم نشان داد که جریان تقاضا تنها در چند شرکت بزرگ متمرکز نمانده و بخش گسترده‌تری از بازار سهام را دربر گرفته است.

شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران با افزایش ۱۷۵ هزار و ۱۷۶ واحدی، معادل ۲.۲۹ درصد، به رقم ۷ میلیون و ۸۲۴ هزار و ۵۸۵ واحد رسید. شاخص هم‌وزن نیز ۳۹ هزار و ۲۸۳ واحد رشد کرد و در ارتفاع ۲ میلیون و ۲۱۴ هزار و ۸۳۰ واحد قرار گرفت.

اگرچه رشد شاخص کل از نظر درصدی بالاتر از شاخص هم‌وزن بود، افزایش ۱.۸۱ درصدی شاخص هم‌وزن نشان می‌دهد معاملات مثبت امروز تنها به شرکت‌های شاخص‌ساز محدود نبوده است.

صعود ۱۷۵ هزار واحدی؛ بازگشت تقاضا به سهام بزرگ

بررسی شاخص‌های منتخب بورس تهران نشان می‌دهد شاخص قیمت وزنی ـ ارزشی ۲.۲۹ درصد، شاخص آزاد شناور ۲.۲۲ درصد، شاخص بازار اول ۲.۳۳ درصد و شاخص بازار دوم ۲.۱۹ درصد افزایش یافته‌اند.

هم‌جهتی این شاخص‌ها نشان‌دهنده گسترش تقاضا در بخش‌های مختلف بازار است. در چنین شرایطی، رشد قیمت سهام بزرگ معمولاً اثر بیشتری بر شاخص کل می‌گذارد؛ زیرا شرکت‌های دارای ارزش بازار بالاتر، وزن بیشتری در محاسبه شاخص دارند.

بااین‌حال، رشد ۱.۸۱ درصدی شاخص هم‌وزن نیز اهمیت دارد. این شاخص به هر شرکت وزن یکسانی می‌دهد و از همین رو، تغییرات آن تصویر متفاوتی از وضعیت عمومی بازار ارائه می‌کند.

اختلاف ۰.۴۸ واحد درصدی رشد شاخص کل و هم‌وزن نشان می‌دهد شرکت‌های بزرگ‌تر در مجموع عملکرد قوی‌تری داشته‌اند؛ هرچند سهام کوچک و متوسط نیز در صعود بازار مشارکت کرده‌اند.

فولاد، فارس و فملی؛ موتورهای اصلی صعود بورس

بر اساس اطلاعات ثبت‌شده در پایان معاملات، نمادهای بزرگ بازار نقش مهمی در افزایش شاخص کل ایفا کردند. نماد «فملی» با تأثیر مثبت ۴۰ هزار و ۷۶۷ واحدی، در صدر فهرست نمادهای اثرگذار قرار گرفت. پس از آن، «فارس» با تأثیر بیش از ۱۵ هزار واحدی و «فولاد» با تأثیر مثبت حدود ۸ هزار واحدی قرار داشتند.

نمادهای «تاپیکو»، «شپنا» و «شستا» نیز در افزایش شاخص کل مشارکت کردند. در مقابل، «شپدیس» با اثر منفی حدود ۵ هزار و ۳۷۶ واحدی، بخشی از رشد شاخص را تعدیل کرد.

حضور شرکت‌های معدنی، فلزی، پتروشیمی و پالایشی در میان نمادهای اثرگذار نشان می‌دهد بخش مهمی از رشد امروز بر دوش صنایع بزرگ و سرمایه‌بر قرار داشته است.

با این حال، رشد قیمت این نمادها در یک روز معاملاتی به‌تنهایی به معنای تغییر پایدار چشم‌انداز سودآوری صنایع نیست. برای ارزیابی ادامه روند، وضعیت نرخ ارز، قیمت جهانی کالاهای پایه، هزینه تولید و گزارش‌های عملکرد شرکت‌ها نیز اهمیت دارد.

ارزش معاملات؛ رونق بازار تا چه اندازه جدی است؟

آمارهای ثبت‌شده بورس تهران از انجام ۸۰۷ هزار و ۲۴۷ معامله حکایت دارد. ارزش معاملات ثبت‌شده حدود ۳۵۲.۵ هزار میلیارد تومان و حجم معاملات ۴۲.۸۸۳ میلیارد برگه سهم و اوراق بوده است.

این ارقام بیانگر حجم قابل‌توجه فعالیت معاملاتی در روز رشد شاخص‌هاست، اما باید میان ارزش معاملات کل بازار و ارزش معاملات خرد سهام تفاوت گذاشت.

ارزش معاملات ثبت‌شده در تابلوی کلی بازار می‌تواند معاملات ابزارهای مختلف مالی را دربر بگیرد. بنابراین، استفاده از این عدد به‌عنوان نشانه قطعی ورود پول حقیقی یا افزایش معاملات خرد سهام، بدون بررسی جزئیات جریان نقدینگی دقیق نیست.

برای تشخیص قدرت واقعی خریداران، باید وضعیت خالص خرید حقیقی‌ها، ارزش معاملات خرد، تعداد نمادهای مثبت و منفی و میزان سفارش‌های خریدوفروش را نیز بررسی کرد.

فرابورس ایران هم سبزپوش شد

رشد بازار سرمایه تنها به بورس تهران محدود نماند. شاخص کل فرابورس ایران با افزایش یک هزار و ۱۷۰ واحدی، معادل ۱.۷۸ درصد، به سطح ۶۶ هزار و ۷۱۹ واحد رسید.

شاخص هم‌وزن فرابورس نیز حدود ۷ هزار و ۵۹۷ واحد افزایش یافت و رشد ۱.۸۶ درصدی را ثبت کرد. تعداد معاملات فرابورس به ۹۳۴ هزار و ۷۶۵ معامله رسید و حجم معاملات حدود ۱۴.۷۶۸ میلیارد ورقه ثبت شد.

در میان نمادهای اثرگذار فرابورس، «آریا»، «کگهر»، «فزر»، «شرانل» و «سامان» نقش مثبتی در شاخص داشتند.ذافزایش هم‌زمان شاخص کل و هم‌وزن فرابورس نشان می‌دهد فضای مثبت معاملات به شرکت‌های خارج از بورس تهران نیز گسترش یافته است. بااین‌حال، استمرار این وضعیت به ورود تقاضای پایدار و حفظ تعادل میان خریداران و فروشندگان وابسته است.

بورس آمریکا؛ سقوط فناوری در برابر مقاومت داوجونز

در حالی که بازار سهام ایران رشد قابل‌توجهی را ثبت کرد، آخرین جلسه تکمیل‌شده بازارهای آمریکا در دوشنبه ۲ نوامبر ۲۰۲۶ با عملکردی متفاوت همراه بود.

شاخص صنعتی داوجونز با رشد ۰.۴۱ درصدی به ۵۱ هزار و ۹۸۴ واحد رسید، اما شاخص S&P 500 با افت ۰.۵۱ درصدی در سطح ۷ هزار و ۵۴۱ واحد ایستاد. نزدک نیز با کاهش ۱.۰۷ درصدی، به ۲۵ هزار و ۱۶۴ واحد عقب نشست.

این واگرایی نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران آمریکایی در ارزیابی شرکت‌های بزرگ فناوری محتاط‌تر شده‌اند. نگرانی درباره هزینه‌های هنگفت توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی و زمان بازگشت سرمایه این پروژه‌ها، فشار فروش بر سهام فناوری را افزایش داده است.

سهام شرکت اپل پیش از انتشار گزارش مالی کاهش یافت و برنامه شرکت اوراکل برای تأمین مالی ۲۰ میلیارد دلاری نیز نگرانی‌هایی درباره هزینه سرمایه‌گذاری در بخش فناوری ایجاد کرد.

با وجود فشار فروش بر شرکت‌های فناوری، کاهش قیمت نفت به حمایت از برخی صنایع مصرفی کمک کرد و مانع افت یکپارچه وال‌استریت شد.

بورس اروپا؛ فشار قیمت نفت و نگرانی از هوش مصنوعی

بازارهای اروپایی نیز در معاملات سه‌شنبه ۳ نوامبر با احتیاط بیشتری فعالیت کردند. بر اساس گزارش رویترز، شاخص فراگیر STOXX 600 اروپا در ابتدای معاملات بیش از نیم درصد کاهش یافت و به محدوده ۶۴۵.۸ واحد رسید. شاخص‌های اصلی آلمان، اسپانیا و ایتالیا نیز در ساعات اولیه معاملات حدود ۰.۹ درصد افت کردند.

بخش فناوری اروپا از مهم‌ترین کانون‌های فشار فروش بود. سهام شرکت‌های مرتبط با تجهیزات نیمه‌رسانا و زیرساخت‌های فناوری به دلیل نگرانی درباره ارزش‌گذاری‌ها کاهش یافت.

از سوی دیگر، بازگشت قیمت نفت برنت به بالای ۱۰۰ دلار، نگرانی سرمایه‌گذاران درباره تورم و هزینه انرژی را تقویت کرد. افزایش قیمت انرژی برای صنایع تولیدی اروپا، به‌ویژه صنایع انرژی‌بر، می‌تواند فشار مضاعفی بر حاشیه سود شرکت‌ها وارد کند.

نکته مهم آن است که ارقام اروپایی جدول تصویری پیشین، لزوماً وضعیت لحظه‌ای معاملات سه‌شنبه را نشان نمی‌دهند؛ برخی از آن‌ها به آخرین جلسه بسته‌شده تعلق دارند.
بورس‌های آسیایی؛ نگرانی از فناوری به شرق رسید
در آسیا نیز بازارها عملکرد یکسانی نداشتند. اطلاعات آخرین جلسات معاملاتی نشان می‌دهد بورس‌های چین، هنگ‌کنگ، هند، ژاپن و کره جنوبی در مسیرهای متفاوتی حرکت کرده‌اند.

در داده‌های مقایسه‌ای آخرین جلسات، شاخص شانگهای چین رشد ۱.۰۸ درصدی و شاخص Nifty 50 هند افزایش ۱.۶۸ درصدی را ثبت کردند. در مقابل، شاخص نیکی ژاپن ۰.۳۳ درصد کاهش یافت و شاخص KOSPI کره جنوبی نیز افت ۳.۲۸ درصدی داشت.

گزارش‌های سه‌شنبه نشان می‌دهد فشار فروش در سهام فناوری و تولیدکنندگان تراشه آسیایی افزایش یافته و نگرانی درباره آینده سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی به بازارهای این منطقه نیز سرایت کرده است.

کره جنوبی و تایوان به دلیل حضور گسترده شرکت‌های تولیدکننده نیمه‌رسانا، حساسیت بالایی به تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران درباره صنعت هوش مصنوعی دارند.

در چنین فضایی، هر نشانه از کاهش سودآوری شرکت‌های فناوری یا محدود شدن سرمایه‌گذاری‌های جدید می‌تواند فشار فروش را در این بازارها تشدید کند.

البته بازار ژاپن در سه‌شنبه ۳ نوامبر به مناسبت تعطیلی رسمی بسته بود و نباید تغییرات جلسه قبلی آن را به‌عنوان نتیجه معاملات امروز معرفی کرد.