موضع‌گیری آلومینیوم اروپا در مقابل صادرات قراضه

به گزارش نماد اقتصاد، فعالان صنعت آلومینیوم هشدار می‌دهند که هرگونه اعمال محدودیت یا ممنوعیت صادراتی نه‌تنها به افزایش عرضه مواد بازیافتی در داخل اروپا منجر نخواهد شد بلکه می‌تواند توازن اقتصادی صنعت بازیافت را نیز بر هم بزند.

این موضوع در جریان کنوانسیون جهانی موسسه بین‌المللی بازیافت (BIR) در شهر گوتنبرگ سوئد به محور اصلی بحث میان تولیدکنندگان، بازیافت‌کنندگان و تحلیلگران بازار فلزات غیرآهنی تبدیل شد. شرکت‌کنندگان در این نشست، آثار احتمالی سیاست‌های محدودکننده صادرات قراضه آلومینیوم را از زوایای مختلف مورد بررسی قرار داده و نسبت به پیامدهای ناخواسته چنین تصمیماتی هشدار دادند.

نگرانی اروپا از صادرات فزاینده قراضه آلومینیوم

پل واس، مدیرکل انجمن آلومینیوم اروپا، در این نشست با اشاره به روند رو به رشد صادرات قراضه آلومینیوم از اتحادیه اروپا اعلام کرد که حجم صادرات قراضه این فلز از سال ۲۰۱۵ تاکنون بیش از دو برابر شده و نسبت به سال ۲۰۲۰ نیز حدود ۵۰ درصد افزایش یافته است. به گفته وی، این روند به مسئله‌ای مهم برای صنایع آلومینیوم اروپا تبدیل شده؛ به‌ویژه در شرایطی که بسیاری از کشورها برای حفظ منابع ثانویه خود محدودیت‌هایی بر صادرات قراضه‌های فلزی اعمال کرده‌اند.

با این حال، واس تاکید کرد که صنعت آلومینیوم اروپا خواستار ممنوعیت کامل صادرات قراضه این فلز نیست. به گفته وی، نتایج برخی گزارش‌ها این تصور را ایجاد کرده‌اند که فعالان این صنعت به دنبال توقف کامل صادرات قراضه از مبدا قاره سبز هستند، در حالی که درخواست اصلی آن‌ها تدوین سازوکارهایی هدفمند و متناسب با شرایط بازار است. از نگاه وی، هرگونه اقدام در این رابطه باید به گونه‌ای انجام شود که آثار آن قابل ارزیابی بوده و امکان بازنگری در صورت بروز پیامدهای ناخواسته وجود داشته باشد.

در مقابل، شماری از کارشناسان حاضر در نشست معتقد بودند که محدود کردن حجم صادرات قراضه فلزات به ویژه آلومینیوم نه تنها کمکی به توسعه صنایع داخلی اروپا نخواهد کرد، بلکه می‌تواند مشکلات جدیدی برای زنجیره بازیافت ایجاد کند.

جسیکا فانگ، رئیس بخش مشاوره شرکت «Project Blue»، با اشاره به الگوی تجارت قراضه آلومینیوم عنوان کرد که بخش قابل‌توجهی از مواد اولیه صادرشده از اروپا در واقع محصولاتی هستند که ظرفیت کافی برای فرآوری آن‌ها در داخل اتحادیه اروپا وجود ندارد. این مسئله به‌ویژه در صنعت خودرو که در آن حجم زیادی از آلیاژهای آلومینیومی متعلق به نسل‌های قدیمی خودروها به چرخه بازیافت بازمی‌گردند بیشتر نمایان می‌شود؛ آلیاژهایی که دیگر کاربرد گسترده‌ای در صنایع خودروسازی اروپا نداشته اما در سایر کشورها همچنان مورد استفاده قرار می‌گیرند.

به اعتقاد وی، محدود کردن صادرات مواد بازیافتی می‌تواند هزینه‌های نگهداری و ذخیره در انبار را برای شرکت‌های بازیافتی افزایش، قیمت داخلی قراضه را کاهش و حتی موجب شود بخشی از مواد قابل بازیافت به دلیل نبود تقاضای کافی راهی محل‌های دفن پسماند شوند.

ظرفیت محدود بازار اروپا برای جذب مواد بازیافتی

تیری کوشه، رئیس بخش انجمن فلزات غیرآهنی و بازیافت فرانسه (FEDEREC) با انتقاد از رویکردهای محدودکننده صادرات قراضه‌های فلزی تاکید کرد که بسیاری از تحلیل‌های ارائه‌شده درباره صادرات قراضه آلومینیوم بر مبنای فرضیات نادرست شکل گرفته‌اند. به گفته وی، اروپا در سال ۲۰۲۵ حدود ۶ تا ۶.۲ میلیون تن آلومینیوم بازیافت کرده که تنها حدود ۲۰ درصد آن صادر شده است؛ بخشی که عمدتا شامل آلومینیوم‌های مخلوط حاصل از بازیافت خودروهای فرسوده بوده است.

وی معتقد است که بازیافت‌کنندگان اروپایی به دلایل مختلف ترجیح می‌دهند محصولات خود را در بازارهای داخلی به فروش برسانند، اما واقعیت آن است که ظرفیت تقاضای اروپا برای جذب تمامی مواد بازیافتی تولیدشده در داخل این اتحادیه کافی نیست. از این رو، صادرات بخشی از این مواد نقش مهمی در حفظ تعادل بازار ایفا می‌کند.

تهدید سرمایه‌گذاری در صنعت بازیافت

منتقدان محدودیت‌های صادراتی هشدار می‌دهند که اعمال چنین سیاست‌هایی می‌تواند آثار منفی گسترده‌تری نیز به همراه داشته باشد. افزایش حجم مواد انباشته‌شده در مراکز بازیافت، کاهش انگیزه سرمایه‌گذاری، تعویق طرح‌های توسعه‌ای و حتی عدم جمع‌آوری بخشی از قراضه‌ها از جمله پیامدهایی است که فعالان صنعت نسبت به آن هشدار داده‌اند. در همین راستا، برخی فعالان بازار پیشنهاد می‌کنند به جای مداخله در تجارت قراضه، اتحادیه اروپا با همکاری صنعت بازیافت به دنبال راهکارهایی برای تقویت ظرفیت‌های صنعتی و مصرف مواد بازیافتی در داخل قاره باشد.

مورات بایرام، از مدیران باسابقه صنعت بازیافت اروپا، نیز معتقد است که هرگونه مداخله در جریان آزاد تجارت قراضه عملا بخشی از درآمد بازیافت‌کنندگان را کاهش خواهد داد. آلخاندرو هارامیو، از فعالان بازار آمریکای لاتین، با اشاره به ریسک‌های ذاتی سرمایه‌گذاری در صنعت بازیافت تاکید کرد که سیاست‌گذاران باید منافع این صنعت را در فرآیند تصمیم‌گیری مدنظر قرار دهند.

جست‌وجوی راه‌حلی مشترک برای توسعه اقتصاد چرخشی

در میان مباحث مطرح‌شده، برخی شرکت‌کنندگان تلاش کردند راه‌حل‌هایی مبتنی بر همکاری میان صنایع مصرف‌کننده و بازیافت‌کنندگان ارائه دهند. اولیویا فرانسوا، رئیس انجمن «Recycling Europe» پیشنهاد کرده که بازنگری‌های اخیر در سیستم تجارت انتشار کربن اتحادیه اروپا می‌تواند فرصتی برای طراحی سازوکارهای حمایتی جدید باشد؛ سازوکارهایی که کاهش ارزش اقتصادی مواد بازیافتی را جبران کرده و زمینه افزایش مصرف آلومینیوم بازیافتی در صنایع اروپایی را فراهم کنند. در همین زمینه اگرچه هنوز اجماعی درباره نحوه اجرای چنین طرح‌هایی وجود ندارد، اما استقبال نسبی نمایندگان صنعت آلومینیوم از ادامه گفت‌وگوها نشان می‌دهد فضای تعامل میان بازیافت‌کنندگان و مصرف‌کنندگان صنعتی همچنان مثبت است.

بازیافت؛ صنعتی فراتر از تجارت فلزات

در جمع‌بندی این نشست، امانوئل کاتراکیس، مدیر روابط عمومی شرکت «Galloo» بیان کرد که بسیاری از فعالان صنعت بازیافت معتقدند اعمال ممنوعیت یا محدودیت صادرات قراضه آلومینیوم راهکاری نیست که بتواند مشکلات فعلی را حل کند. به باور وی، این سیاست ممکن است به راه‌حلی تبدیل شود که نه‌تنها مشکل را برطرف نمی‌کند، بلکه پیامدهای جدیدی نیز برای صنعت بازیافت به همراه دارد.

در حاشیه این رویداد، جایزه «فلزات غیرآهنی برتر» به مورات بایرام اعطا شد؛ چهره‌ای که سال‌ها در توسعه صنعت بازیافت فلزات نقش‌آفرینی کرده است. وی در سخنانی که با استقبال حاضران همراه شد، بازیافت را صنعتی فراتر از یک فعالیت اقتصادی توصیف کرد و افزود که ارزش واقعی این صنعت تنها در گردش مواد بازیافتی خلاصه نمی‌شود، بلکه در حفظ منابع، ایجاد فرصت‌های شغلی و فراهم کردن آینده‌ای پایدار برای نسل‌های بعدی نمود پیدا می‌کند.

مناقشه اخیر بر سر صادرات قراضه آلومینیوم نشان می‌دهد که اروپا در مسیر توسعه اقتصاد چرخشی با پرسش مهمی مواجه است؛ اینکه چگونه می‌توان میان تامین نیاز صنایع داخلی، حفظ رقابت‌پذیری بازیافت‌کنندگان و تداوم جریان تجارت جهانی مواد ثانویه تعادل برقرار کرد. پاسخ به این پرسش می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در آینده صنعت بازیافت و بازار فلزات غیرآهنی جهان داشته باشد.

انتهای پیام//