آیا زمان مناسبی برای لغو محدودیت‌های صادراتی فولاد است؟

به گزارش نماد اقتصاد، روز یکشنبه ششم اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ بود که دستورالعمل اجرایی گمرک جمهوری اسلامی ایران با موضوع ممنوعیت صادرات هرگونه اسلب فولادی، ورق سرد، ورق گرم، ورق قلع‌اندودشده، سایر ورق‌های پوشش‌دار، ورق گالوانیزه، ورق رنگی، تسمه گرم، تسمه سرد، تسمه قلع‌اندودشده، تسمه گالوانیزه، سایر تسمه‌های پوشش‌دار و تسمه رنگی ابلاغ شد.

این ابلاغ در حالی با هدف در اولویت قرار دادن تامین نیاز بازار داخلی به محصولات مذکور در شرایط جنگی صورت پذیرفت که قرار بود تا تاریخ ۹ خرداد ماه امسال معتبر باشد و سپس با توجه به شرایط حاکم بر بازار فولاد و همچنین مبانی وارداتی، در خصوص ادامه اجرای آن توسط بخش‌های مربوطه تصمیم‌گیری شود.

حالا و با گذشت نزدیک به ۴۰ روز ، مدیرکل دفتر صنایع معدنی وزارت صمت طی نامه‌ای خطاب به مدیرکل دفتر مقررات صادرات و واردات این وزارتخانه، اتمام اعتبار محدودیت صادرات اسلب و ورق فولادی را ابلاغ کرده است؛ اقدامی که شاید در نگاه اول نشان از برگشت آرامش به بازار داخلی فولاد داشته باشد اما این سوال مهم مطرح می‌شود در شرایط فعلی و در حالی که کشور با محاصره دریایی مواجه است، آیا می‌توان نسبت به حضور پررنگ‌تر فولادسازان داخلی در بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی امیدوار بود یا خیر.

آرامش نسبی به بازار ورق فولادی برگشت

شرکت فولاد مبارکه اصفهان به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد کشور در حالی طی روزهای ابتدایی سال جاری مورد حمله ناجوانمردانه دشمن آمریکایی صهیونی قرار گرفت که در پی آن، خسارات جدی به خطوط تولید این فولادساز بزرگ کشور وارد شد.

این مسئله نه‌تنها منجر به خارج شدن «فولاد» از مدار تولید شد بلکه نوسانات بسیاری را در بازار ورق فولادی به همراه داشت؛ به نحوی که محدودیت عرضه و همچنین رشد نرخ ارز موجب جهش قیمت ورق در بازار آزاد شد و در برهه‌ای از زمان، اختلاف قیمت ورق در بورس و بازار آزاد به حدود ۴۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم نیز رسید.

در چنین شرایطی، شرکت فولاد مبارکه بر آن شد که عرضه محصولات خود را از هفتم اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ در بورس کالای ایران آغاز کند تا از ایجاد ناآرامی‌های بیشتر در سطح بازار ورق جلوگیری شود. بر این اساس، این شرکت نخستین عرضه ورق گرم خود در سال جاری را به میزان ۱۶۰ هزار و ۵۰ تن در روز دوشنبه هفتم اردیبهشت ماه انجام داد.

شرکت فولاد مبارکه در نهایت اردیبهشت ماه امسال را با عرضه ۳۵۰ هزار تن انواع ورق فولادی اعم از گرم، سرد، گالوانیزه، رنگی و قلع‌اندود به پایان رساند و همین مسئله، منجر به افت تقریبی قیمت برخی کالاهای مصرف‌کننده ورق همچون خودرو و لوازم خانگی شد.

در این میان، اگرچه ممنوعیت صادرات ورق‌ فولادی بر ایجاد آرامش در بازار موثر بود اما حالا که صادرات این محصول توسط وزارت صمت آزاد شده است، ضرورت دارد یک بازنگری اساسی در سیاست‌های صادراتی فولاد کشور، به‌ویژه بخش‌های مرتبط با عوارض و رفع تعهد ارزی صورت پذیرد تا فعالان این صنعت حداقل بتوانند بازار کشورهای همسایه را جهت ارزآوری در شرایط دشوار فعلی حفظ کنند.

رشد بیش از ۱۰ درصدی تولید اسلب در ۱۴۰۴

صنعت فولاد ایران روزهای به شدت دشواری را زیر سایه جنگ و همچنین ناترازی انرژی در سال ۱۴۰۴ سپری کرد. با این وجود و طبق آمار منتشرشده توسط انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، میزان تولید فولاد میانی کشور شامل بیلت و بلوم و اسلب به ۳۲ میلیون و ۱۶۲ هزار تن رسید که این میزان با رشد ۱۰.۲ درصدی نسبت به سال قبل از آن همراه بود.

در این سال، فولادسازان داخلی موفق به تولید ۱۹ میلیون و ۷۸۴ هزار تن بیلت و بلوم و ۱۲ میلیون و ۳۷۸ هزار تن اسلب شدند که این مقادیر، نشان از رشد به ترتیب ۳.۸ درصدی و ۱۰.۲ درصدی نسبت به سال ۱۴۰۳ داشت.

با این وجود و در حالی که اننظار می‌رفت روند صعودی تولید فولاد در کشور طی سال ۱۴۰۵ نیز ادامه پیدا کند اما حمله ددمنشانه دشمن آمریکایی صهیونی به دو فولادساز بزرگ کشور، سبب افت تولید اسلب و بلوم و بیلت در سال جاری شد و به دنبال آن، جایگاه دهمی ایران در میان برترین فولادسازان جهان نیز از دست رفت.

به دنبال این اتفاق، صادرات اسلب فولادی با هدف تامین نیاز بازار داخل در اردیبهشت ماه ممنوع اعلام شد و اکنون با عرضه کافی این محصول در بازار داخل، مجددا صادرات آن بلامانع شده است.

در چنین وضعیتی، یکی از مهم‌ترین مسائلی که باید در کانون توجه قرار بگیرد، تسهیل و جایگزینی مسیرهای صادراتی برای تولیدکنندگان اسلب و بلوم و بیلت است زیرا محاصره دریایی، شرایط صادرات فولاد از طریق دریا را به شدت دشوار ساخته و اگر قرار است تولیدات فولادسازان روانه بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی شود، می‌بایست تمهیدات لازم جهت رفع موانع صادراتی از سوی دولت و متولیان امر اندیشیده شود.

انتهای پیام//