گزارش تازه مرکز آمار از قیمت محصولات کشاورزی در بهار ۱۴۰۵، تصویر نگران‌کننده‌ای از هزینه تولید غذا نشان می‌دهد؛ سیب‌درختی ۲۵۸.۷ درصد، شیر گاو ۱۸۲.۶ درصد و جو ۱۷۵.۹ درصد گران شده‌اند.
ابرتورم چیست و آیا اقتصاد ایران در آستانه فروپاشی است؟ بررسی‌ها نشان می‌دهد ایران گرفتار تورم شدید و مزمن است، اما هنوز وارد مرحله ابرتورم نشده است.
تورم در ایران از خیابان‌های آمار به کوچه‌های معیشت رسیده است. فشار افزایش قیمت‌ها دیگر در جداول خلاصه نمی‌شود؛ اکنون سهم آن در خوراک سفره، قبض مسکن، صورتحساب انرژی و توان خرید خانوارها به روشنی قابل لمس است. تازه‌ترین گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد نرخ تورم سالانه ایران در جولای به ۶۶ درصد رسیده و تورم نقطه‌به‌نقطه قیمت‌های مصرف‌کننده حدود 87.9 درصد بوده است. پرسش اصلی اکنون این نیست که آیا تورم ایران پیامدهای ثانویه ایجاد خواهد کرد یا نه؛ مسئله مهم‌تر این است که اگر همین مسیر برای سه ماه دیگر ادامه یابد، نخستین گسل اقتصادی در کدام بخش باز خواهد شد.
بازگشایی تنگه هرمز برای اقتصاد ایران فقط به معنای عبور دوباره کشتی‌ها نیست؛ این اتفاق می‌تواند همزمان هزینه حمل‌ونقل، بیمه، صادرات نفت و کالا، درآمد ارزی، انتظارات تورمی و حتی رفتار بازار ارز را تحت تاثیر قرار دهد. با این حال، نباید انتظار داشت صرف باز شدن آبراه، همه مشکلات اقتصاد ایران را یک‌شبه حل کند زیرا بخش مهمی از محدودیت‌های تجارت ایران همچنان به تحریم‌های مالی، بانکی و نفتی وابسته است.
منابع ارزی ایران در شرایطی تحت فشار قرار گرفته‌اند که جنگ، تحریم‌های مالی، اختلال در مسیرهای تجارت و محدودیت حمل‌ونقل همزمان بر توان اقتصاد برای تامین واردات اثر می‌گذارند. بانک جهانی هشدار داده است که اختلال در واردات کالاهای ضروری می‌تواند فشارهای تورمی و ریسک‌های مرتبط با امنیت غذایی را افزایش دهد و همزمان تحریم‌های مالی و دشواری دسترسی به خدمات حمل‌ونقل و بیمه، تجارت خارجی ایران را محدود می‌کند. در چنین شرایطی، مسئله منابع ارزی ایران دیگر صرفا به نرخ دلار یا نوسانات بازار آزاد محدود نمی‌شود و در همین راستا پرسشی که مطرح می‌شود این‌که اقتصاد ایران تا چه اندازه می‌تواند ارز قابل استفاده برای خرید مواد اولیه، کالاهای واسطه‌ای، دارو، مواد غذایی و تجهیزات تولید را در اختیار واردکنندگان قرار دهد.
افزایش دوباره قیمت نفت به بالای ۹۱ دلار در هر بشکه، در شرایطی رخ داده است که بازار جهانی انرژی بار دیگر با ریسک اختلال در تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز مواجه شده است.
بازار جهانی مس در میانه مجموعه‌ای از شوک‌های عرضه، کاهش موجودی انبارها و رشد تقاضا برای زیرساخت‌های برق، انرژی پاک و فناوری قرار گرفته است؛ شرایطی که بار دیگر اهمیت راهبردی این فلز را برای اقتصادهای صنعتی برجسته کرده است. رویترز گزارش داده است که ممنوعیت صادرات کنسانتره مس و کبالت از جمهوری دموکراتیک کنگو در اوایل آگوست، قیمت مس در بورس فلزات لندن را تا ۱۴ هزار و 369.5 دلار در هر تن بالا برد و قیمت بازار فیزیکی نیز به رکورد ۱۴ هزار و 453.6 دلار رسید.در همین حال، کاهش ذخایر مس در انبارهای بورس فلزات لندن و بورس شانگهای نشان می‌دهد بازار نسبت به اختلالات عرضه حساس‌تر شده است.
رکود تورمی در بازار پوشاک اکنون به یکی از نشانه‌های آشکار فشار همزمان تورم بر هزینه تولید و کاهش قدرت خرید خانوارها تبدیل شده است؛ وضعیتی که در آن قیمت پوشاک افزایش می‌یابد، اما رشد قیمت الزاماً به افزایش فروش و درآمد واقعی تولیدکنندگان منجر نمی‌شود. گزارش‌های صنفی از افزایش هزینه مواد اولیه، افت فروش، کاهش ظرفیت تولید و انتقال خرید پوشاک به اولویت‌های پایین‌تر خانوارها حکایت دارد. در سوی دیگر بازار، تولیدکننده با معمای دشوار قیمت‌گذاری مواجه است. افزایش قیمت برای جبران رشد هزینه‌ها ضروری است، اما هر افزایش قیمت می‌تواند بخشی از مصرف‌کنندگان را از بازار خارج کند.
بازارهای مالی ایران در شرایطی به مسیر خود ادامه می‌دهند که همزمان تحت تاثیر تورم مزمن، نوسانات نرخ ارز، محدودیت‌های مالی و تحولات اقتصاد جهانی قرار گرفته‌اند؛ مجموعه‌ای از متغیرها که نه‌تنها فضای سرمایه‌گذاری و فعالیت بنگاه‌های اقتصادی را با سطح بالاتری از نااطمینانی مواجه کرده، بلکه تصمیم‌گیری فعالان اقتصادی را نیز پیچیده‌تر ساخته است.
در سال‌های اخیر، یکی از پرسش‌های پرتکرار فعالان اقتصادی و خانوارهای ایرانی این بوده است که چرا با وجود ثبات نسبی نرخ دلار، قیمت کالاها همچنان افزایش پیدا می‌کند؟ بسیاری از مردم انتظار دارند زمانی که بازار ارز آرام می‌شود یا حتی نرخ دلار کاهش می‌یابد، قیمت کالاها و خدمات نیز به همان نسبت کاهش پیدا کند؛ اما در عمل چنین اتفاقی رخ نمی‌دهد. این موضوع باعث شده هزینه‌های زندگی همچنان روندی صعودی داشته باشد و قدرت خرید خانوارها کاهش یابد.