پایگاه خبری نماد اقتصاد
ارزان‌ترین پروتئین بازار در حال پرکشیدن از سفره مردم

ارزان‌ترین پروتئین بازار در حال پرکشیدن از سفره مردم

یگانه بختیاری فردیس
۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵

تا همین یکی دو سال پیش، وقتی قیمت گوشت قرمز بالا می‌رفت، مردم با یک جمله خودشان را دلداری می‌دادند: «مرغ که هست.» حالا اما همان مرغی که قرار بود جای خالی گوشت را در سفره‌ها پر کند، خودش به بحران تازه معیشتی تبدیل شده است.

به گزارش نماد اقتصاد،  تا همین یکی دو سال پیش، وقتی قیمت گوشت قرمز بالا می‌رفت، مردم با یک جمله خودشان را دلداری می‌دادند: «مرغ که هست.» حالا اما همان مرغی که قرار بود جای خالی گوشت را در سفره‌ها پر کند، خودش به بحران تازه معیشتی تبدیل شده است.
قیمت مرغ از حدود ۳۶۰ هزار تومان به ۴۶۰ هزار تومان رسیده؛ جهشی که برای بسیاری از خانواده‌ها فقط یک عدد نیست، بلکه به معنای حذف تدریجی آخرین منبع پروتئین قابل‌دسترس از سفره‌هاست.
این روزها در بسیاری از فروشگاه‌ها، مردم بیشتر از آنکه مرغ بخرند، قیمت‌ها را نگاه می‌کنند. بعضی‌ها تعداد وعده‌های مصرف را کمتر کرده‌اند و بعضی دیگر تخم‌مرغ را جایگزین مرغ کرده‌اند؛ هرچند قیمت تخم‌مرغ هم دیگر فاصله زیادی با توان خرید اقشار ضعیف ندارد.

ریشه بحران گرانی مرغ

فعالان صنعت طیور می‌گویند مهم‌ترین دلیل افزایش قیمت مرغ، رشد شدید هزینه خوراک طیور است. ذرت و کنجاله سویا که اصلی‌ترین غذای مرغ محسوب می‌شوند، طی ماه‌های اخیر با موج تازه‌ای از گرانی روبه‌رو شده‌اند. بخشی از این افزایش ناشی از نوسانات نرخ ارز و بخشی دیگر مربوط به مشکلات واردات و کاهش تخصیص ارز دولتی است.
در صنعت مرغداری، خوراک طیور حدود ۷۰ درصد هزینه تولید را تشکیل می‌دهد؛ بنابراین وقتی قیمت دان بالا می‌رود، افزایش قیمت مرغ تقریباً اجتناب‌ناپذیر می‌شود. مرغدارها می‌گویند هزینه تولید دیگر با نرخ‌های دستوری همخوانی ندارد و بسیاری از واحدها یا با حداقل ظرفیت کار می‌کنند یا در آستانه تعطیلی قرار گرفته‌اند.

کاهش جوجه‌ریزی؛ زنگ خطری که جدی گرفته نشد

طبق گزارش برخی خبرگزاری‌های داخلی، طی ماه‌های گذشته میزان جوجه‌ریزی در تعدادی از مرغداری‌ها کاهش پیدا کرده است. دلیل اصلی هم مشخص است: تولید برای بسیاری از مرغداران صرفه اقتصادی ندارد. وقتی هزینه نهاده، حمل‌ونقل، انرژی و دارو مدام افزایش پیدا می‌کند اما بازار کشش قیمت واقعی را ندارد، تولیدکننده ترجیح می‌دهد ریسک کمتری کند.
نتیجه این وضعیت حالا در بازار دیده می‌شود؛ عرضه کمتر و قیمت بالاتر. کارشناسان هشدار می‌دهند اگر روند کاهش تولید ادامه پیدا کند، بازار مرغ در ماه‌های آینده با نوسانات شدیدتری مواجه خواهد شد.

تورم مصرف را هم پایین آورد

بحران مرغ فقط یک مسئله قیمتی نیست؛ مسئله اصلی کاهش قدرت خرید مردم است. در اقتصادی که حقوق‌ها با سرعت تورم رشد نمی‌کند، هر جهش قیمتی مستقیماً به حذف کالاها از سبد مصرفی خانوار منجر می‌شود.
گوشت قرمز پیش‌تر از سفره بخش بزرگی از جامعه حذف شده بود و مرغ و تخم‌مرغ به آخرین سنگر تأمین پروتئین تبدیل شده بودند. حالا همان سنگر هم در حال فروپاشی است. خانواده‌هایی که زمانی هفته‌ای چند بار مرغ مصرف می‌کردند، حالا مصرف را به ماهی چند وعده رسانده‌اند.
کارشناسان تغذیه هشدار می‌دهند ادامه این روند می‌تواند در بلندمدت تبعات جدی برای سلامت جامعه داشته باشد؛ به‌ویژه برای کودکان و دهک‌های کم‌درآمد که بیشترین وابستگی را به پروتئین ارزان دارند.
در سال‌های اخیر، سیاست‌گذار تلاش کرده بازار مرغ را با قیمت‌گذاری دستوری کنترل کند؛ اما تجربه نشان داده این سیاست نه تولیدکننده را راضی کرده و نه مصرف‌کننده را. از یک طرف مرغدارها می‌گویند قیمت‌های مصوب با هزینه واقعی تولید فاصله دارد و از طرف دیگر مردم هر روز با نرخ‌های جدیدی در بازار روبه‌رو می‌شوند.
برخی اقتصاددانان معتقدند ریشه بحران در ساختار معیوب سیاست‌گذاری است؛ جایی که تولید وابسته به واردات نهاده است، اما همزمان قیمت نهایی به شکل دستوری تعیین می‌شود. نتیجه چنین مدلی معمولاً چیزی جز کمبود، التهاب و جهش‌های مقطعی قیمت نیست.
برچسب‌ها: گرانی مرغ
Author

یگانه بختیاری فردیس

مشاهده دیگر مطالب
لینک کوتاه مطلب:
https://namadeghtesad.ir/?p=63141
لینک با موفقیت کپی شد!

0 دیدگاه