سهم اینترنت از سفره ایرانی: هزینه اینترنت در ایران چگونه است؟

به گزارش نماداقتصاد،  داده‌های اخیر نشان می‌دهد که هزینه دسترسی به اینترنت در کشورهای مختلف جهان تفاوت چشمگیری دارد. این هزینه‌ها از کمتر از یک درصد درآمد ماهانه در کشورهای ثروتمند آغاز شده و در برخی از فقیرترین نقاط جهان به چندین برابر درآمد ماهانه نیز می‌رسد. این تنوع گسترده، نمایانگر این حقیقت است که اینترنت در گروهی از کشورها به خدمتی ارزان و در دسترس همگان تبدیل شده، در حالی که در گروهی دیگر، همچنان کالایی لوکس و دست‌نیافتنی به شمار می‌رود.

جایگاه ایران در نقشه جهانی هزینه اینترنت

در این مقایسه جهانی، ایران با اختصاص ۲.۹ درصد از درآمد ماهانه خانوار به هزینه اینترنت، جایگاهی کمی بالاتر از حد میانی جدول را به خود اختصاص داده است. به بیان ساده‌تر، یک خانوار ایرانی به طور متوسط حدود سه درصد از کل درآمد ماهانه خود را صرف دسترسی به اینترنت می‌کند. این رقم، ایران را در گروه کشورهای با “هزینه اینترنت متوسط رو به بالا” قرار می‌دهد؛ ما نه جزو ارزان‌ترین کشورها هستیم و نه در گروه گران‌ترین‌ها جای می‌گیریم.

اینترنت در همسایگی ایران: از گران تا ارزان

در منطقه، وضعیت هزینه اینترنت در کشورهای همسایه متفاوت است. عراق با سهم ۵.۹ درصدی از درآمد، اینترنت پرهزینه‌تری نسبت به ایران دارد. آذربایجان نیز با ۳.۲۹ درصد، کمی گران‌تر از ایران است. اما ترکیه با ۱.۶۹ درصد، اینترنتی به مراتب ارزان‌تر از ایران ارائه می‌دهد. با در نظر گرفتن میانگین هزینه اینترنت در این سه کشور همسایه که حدود ۳.۶۳ درصد است، می‌توان گفت که ایران نسبت به این همسایگان خود کمی ارزان‌تر عمل کرده است.

خلیج فارس: ایران در میانه میدان رقابت

برخلاف تصور رایج که اغلب کشورهای حاشیه خلیج فارس را از نظر هزینه خدمات ارزان‌تر از ایران می‌دانند، در حوزه اینترنت وضعیت کمی متفاوت است. در میان کشورهای حاشیه خلیج فارس، قطر با ۲.۴۳ درصد، ارزان‌ترین اینترنت را دارد. کشورهای عمان (۳.۱۷ درصد)، امارات (۳.۲۴ درصد) و عربستان (۳.۲۶ درصد) همگی هزینه‌ای اندکی بیشتر از ایران را برای اینترنت ثبت کرده‌اند. جالب اینجاست که میانگین هزینه اینترنت در این چهار کشور حدود ۳.۰۲ درصد است؛ به این معنی که ایران حتی از این میانگین نیز کمی پایین‌تر قرار می‌گیرد. این آمار نشان می‌دهد که در بخش هزینه اینترنت، ایران در منطقه خلیج فارس جایگاه رقابتی و حتی مناسبی دارد.

مقایسه با کشورهای پیشرفته: فاصله قابل توجه

با این حال، زمانی که ایران را با کشورهای توسعه‌یافته‌ای نظیر آمریکا (۱.۶۷ درصد)، آلمان (۱.۴۹ درصد) و سوئیس (۰.۸۱ درصد) مقایسه می‌کنیم، تفاوت فاحش مشخص می‌شود. در این کشورها، سهم هزینه اینترنت از درآمد خانوار به مراتب پایین‌تر است. میانگین این گروه از کشورهای پیشرفته حدود ۱.۲۷ درصد است. این بدان معناست که یک خانواده ایرانی برای دسترسی به اینترنت، سهمی حدود دو تا سه برابر بیشتر از یک خانواده در اروپا یا آمریکای شمالی از درآمد خود را پرداخت می‌کند، که نشان‌دهنده فاصله قابل توجه در این حوزه است.

بالاترین هزینه‌های اینترنت در جهان

در انتهای جدول و در گروه کشورهایی با بالاترین هزینه‌های اینترنت، نام‌هایی مانند کوبا با ۶۳۴ درصد، کامرون با ۸۲.۳ درصد و اتیوپی با ۷۸.۳ درصد به چشم می‌خورند. در این کشورها، ارقام هزینه اینترنت چندین برابر متوسط جهانی است و اینترنت همچنان به عنوان یک خدمت لوکس تلقی می‌شود که تنها اقشار بسیار محدودی توان پرداخت آن را دارند.

مسیر پیش‌روی اینترنت در ایران: راهکارها برای کاهش هزینه

برای کاهش سهم هزینه اینترنت از درآمد خانوار در ایران و نزدیک شدن به استانداردهای جهانی، تجربه کشورهای موفق مسیر روشنی را نشان می‌دهد. افزایش رقابت بین ارائه‌دهندگان خدمات اینترنتی، افزایش سرمایه‌گذاری هدفمند در توسعه زیرساخت‌ها (مانند فیبر نوری و فناوری نسل پنجم) و همچنین ارائه حمایت‌های هدفمند برای اقشار کم‌درآمد، از جمله راهکارهای اساسی هستند. اجرای این اقدامات نه تنها به بهبود کیفیت و سرعت اینترنت کمک می‌کند، بلکه منجر به منطقی‌تر شدن هزینه‌های آن برای مصرف‌کنندگان نیز خواهد شد.

در پایان، لازم به ذکر است که این آمار و ارقام تنها به نسبت قیمت اینترنت به درآمد اشاره دارند و اطلاعاتی در مورد کیفیت، سرعت یا پوشش سراسری اینترنت ارائه نمی‌دهند. با این حال، جایگاه فعلی ایران در این مقایسه جهانی، حاکی از آن است که ما هنوز فاصله قابل توجهی تا رسیدن به سطح کشورهای پیشرفته در این بخش داریم.