
چرا برگزاری همزمان نمایشگاههای مهم صنعتی در کشور تمامی ندارد؟
نمایشگاههای تخصصی قرار است فرصتی برای توسعه بازار، معرفی توانمندیها، جذب سرمایهگذار، انتقال فناوری و شکلگیری ارتباطات تجاری در کشور باشند اما وقتی چند رویداد مهم در یک بازه زمانی و در یک محل برگزار میشوند، بخشی از همین فرصتها به رقابتی ناخواسته برای جذب مخاطب، غرفهدار و منابع محدود شرکتها تبدیل میشود.
به گزارش نماد اقتصاد، بیستوسومین نمایشگاه بینالمللی متالورژی ایران متافو و هجدهمین نمایشگاه بینالمللی نظام مالی، سرمایهگذاری و زیرساختهای دیجیتال، هر دو از ۲۶ تا ۲۹ آبان ماه در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی تهران برگزار میشوند.
دو رویدادی که اگرچه از نظر موضوعی در دو حوزه متفاوت فعالیت میکنند اما هر دو برای بخش مهمی از مدیران بنگاهها، فعالان اقتصادی، سرمایهگذاران، شرکتهای بزرگ و تصمیمگیران صنعتی اهمیت دارند. بنابراین، همزمانی آنها میتواند فرصت حضور مخاطبان مشترک و استفاده از ظرفیتهای ارتباطی هر دو رویداد را محدود کند.
تقویم نمایشگاهی، مسئلهای فراتر از تعیین تاریخ
تداخل زمانی نمایشگاهها در نگاه نخست ممکن است صرفا نتیجه محدودیت فضای نمایشگاهی یا فشردگی تقویم سالانه به نظر برسد اما تکرار این وضعیت نشان میدهد مسئله را باید در سطح سیاستگذاری و هماهنگی میان برگزارکنندگان، شرکت سهامی نمایشگاههای بینالمللی و نهادهای متولی بررسی کرد.
در واقع، تقویم نمایشگاهی فقط فهرستی از تاریخهای رزروشده نیست بلکه ابزاری برای مدیریت ظرفیتهای اقتصادی و تجاری کشور است. زمان برگزاری هر رویداد باید با توجه به ماهیت آن، گروههای مخاطب، نیاز مشارکتکنندگان، امکان حضور شرکتهای خارجی، رویدادهای مشابه و ظرفیت اجرایی محل برگزاری تعیین شود.
اگر این ملاحظات در زمان تدوین تقویم بهدرستی لحاظ نشوند، نتیجه چیزی جز تداخل برنامهها و تقسیم ظرفیت محدود بازار میان رویدادهای همزمان نخواهد بود.
اظهاراتی که پیشتر از سوی مدیرعامل شرکت نمایشگاههای بینالمللی تهران درباره نحوه تعیین تاریخ رویدادها مطرح شده نیز نشان میدهد این مسئله ابعاد نهادی دارد.
به گفته وی، شرکت نمایشگاهها تقویم و زمانهای خالی را اعلام میکند اما متولیان تخصصی هر نمایشگاه نیز در انتخاب زمان برگزاری نقش دارند. همین موضوع ضرورت هماهنگی موثرتر میان تمام طرفهای درگیر را برجسته میکند زیرا مسئولیت نتیجه نهایی تقویم نمیتواند صرفا به یک برگزارکننده یا یک نهاد محدود شود.
هزینهای که شرکتها و مخاطبان میپردازند
نخستین پیامد همزمانی نمایشگاهها، افزایش هزینه فرصت برای شرکتکنندگان است. بنگاههای صنعتی و اقتصادی برای حضور در یک نمایشگاه، تنها هزینه اجاره غرفه را پرداخت نمیکنند؛ طراحی و ساخت غرفه، آمادهسازی محصولات، اعزام نیروی انسانی، حمل تجهیزات، اقامت و فعالیتهای تبلیغاتی نیز بخشی از هزینه مشارکت است.
وقتی دو نمایشگاه مهم در یک زمان برگزار میشوند، شرکتهایی که به هر دو حوزه ارتباط دارند، ناچار هستند منابع مالی و انسانی خود را تقسیم کنند یا یکی از رویدادها را در اولویت قرار دهند. این مسئله برای شرکتهای کوچکتر و مجموعههایی که بودجه بازاریابی محدودی دارند، جدیتر است.
در چنین شرایطی، ممکن است بنگاهی که ظرفیت حضور در هر دو نمایشگاه را دارد، به دلیل محدودیت نیروی انسانی یا هزینهها از مشارکت در یکی از آنها صرفنظر کند.
از سوی دیگر، بازدیدکنندگان تخصصی نیز با محدودیت زمان مواجهاند. مدیران عامل، مدیران خرید، کارشناسان فنی، سرمایهگذاران و نمایندگان شرکتهای خارجی معمولا برای حضور در نمایشگاههای تخصصی برنامهریزی مشخصی دارند. همزمانی چند رویداد، زمان و تمرکز این گروهها را تقسیم میکند و ممکن است کیفیت جلسات تجاری و مذاکرات را کاهش دهد.
نمایشگاه بدون مخاطب تخصصی فقط یک ویترین است
ارزش واقعی یک نمایشگاه را نمیتوان صرفا با تعداد غرفهها، متراژ فضای اشغالشده یا شمار شرکتکنندگان سنجید. آنچه به یک رویداد نمایشگاهی اعتبار میدهد، کیفیت ارتباط میان عرضهکنندگان و مخاطبان تخصصی، شکلگیری مذاکرات تجاری، انتقال فناوری و دستیابی به توافقهای اقتصادی است.
ایران متافو بهعنوان رویدادی تخصصی در حوزه آهن و فولاد، فلزات غیرآهنی، ریختهگری، مواد اولیه و تجهیزات متالورژی، مخاطبانی از زنجیره معدن و صنایع معدنی تا تولیدکنندگان و مصرفکنندگان محصولات فلزی دارد. در مقابل، نمایشگاه نظام مالی و سرمایهگذاری، بازیگران بانکی، بیمهای، بازار سرمایه، فناوریهای مالی و سرمایهگذاران را گرد هم میآورد.
با وجود تفاوت حوزه فعالیت، مدیران بسیاری از بنگاههای بزرگ صنعتی میتوانند مخاطب هر دو رویداد باشند؛ بهویژه آندسته از شرکتهایی که هم به تامین مالی و سرمایهگذاری نیاز دارند و هم در زنجیره تولید صنعتی فعالیت میکنند.
بنابراین، همزمانی این دو رویداد لزوما به معنای بیارتباط بودن مخاطبان آنها نیست. اتفاقا پیوند میان صنعت و نظام مالی میتواند یکی از فرصتهای مهم برای توسعه همکاریهای اقتصادی باشد. برگزاری در زمانهای متفاوت، این امکان را فراهم میکند که مدیران و فعالان اقتصادی با تمرکز بیشتری از هر دو نمایشگاه استفاده کنند.
تکرار تداخلها، نشانه ضعف در حکمرانی نمایشگاهی
تجربههای گذشته نیز نشان دادهاند که مسئله تداخل نمایشگاهها محدود به یک دوره یا دو رویداد نیست. در آبان ماه امسال، بیست و هشتمین دوره نمایشگاه و سمپوزیوم فولاد ایران و بیستمین نمایشگاه بینالمللی معدن، صنایع معدنی، ماشینآلات و تجهیزات معدن، راهسازی و صنایع وابسته به طور همزمان در اصفهان و تهران برگزار شدند و علنا امکان حضور همزمان فعالان بخش معدن و صنایع معدنی کشور در هر دو رویداد فراهم نبود.
این تجربهها نشان میدهد که صرف انتشار تقویم سالانه برای حل مسئله کافی نیست. تقویم زمانی کارآمد خواهد بود که پیش از نهایی شدن، نظر تشکلهای تخصصی، برگزارکنندگان، شرکتهای بزرگ و گروههای اصلی بازدیدکننده در آن لحاظ شود. همچنین باید سازوکاری برای حل اختلاف میان متقاضیان زمانهای مشابه و اولویتبندی رویدادهای ملی و بینالمللی وجود داشته باشد.
در این میان، شفافیت در فرآیند تخصیص زمان و فضای نمایشگاهی نیز اهمیت دارد. اگر معیارهای اختصاص سالن، تعیین تاریخ و رسیدگی به درخواستهای متعارض روشن باشد، امکان برنامهریزی برای شرکتها افزایش پیدا میکند و تصمیمها کمتر به مذاکرات موردی و تغییرات دقیقه نودی وابسته میشوند.
ضرورت تقویم هوشمند و هماهنگی واقعی
برای کاهش تداخلها، نخست باید تقویم نمایشگاهی کشور از یک برنامه زمانبندی ساده به ابزار سیاستگذاری تبدیل شود. ایجاد بانک اطلاعاتی از نمایشگاههای تخصصی، مخاطبان، شرکتکنندگان تکراری، ظرفیت مورد نیاز و تقویم رویدادهای بینالمللی میتواند به تصمیمگیری دقیقتر کمک کند.
همچنین ضروری است پیش از نهایی شدن تقویم، برگزارکنندگان و تشکلهای تخصصی امکان اعلام نظر و بررسی تداخلهای احتمالی را داشته باشند. در مواردی که دو نمایشگاه مخاطبان مشترک دارند، اولویت باید با تنظیم زمانهایی باشد که امکان حضور حداکثری شرکتها و بازدیدکنندگان را فراهم کند؛ نه اینکه صرفا براساس ظرفیت خالی سالنها تصمیمگیری شود.
از سوی دیگر، ارزیابی عملکرد نمایشگاهها نیز باید از شاخصهای کمی فراتر برود. تعداد مذاکرات تجاری، قراردادهای منعقدشده، مشارکت خارجی، میزان رضایت غرفهداران و کیفیت بازدیدکنندگان تخصصی، معیارهای مهمتری برای سنجش موفقیت یک رویداد هستند.
در نهایت، همزمانی متافو و فاینکس را نباید فقط یک اتفاق در تقویم آبان ماه دانست. این موضوع بار دیگر ضرورت بازنگری در شیوه برنامهریزی نمایشگاههای کشور را یادآوری میکند. نمایشگاهها زمانی میتوانند به ابزار توسعه صنعتی و اقتصادی تبدیل شوند که بهجای رقابت ناخواسته بر سر مخاطب و منابع، در یک برنامه هماهنگ و مکمل فعالیت کنند.
پرسش اصلی دیگر این نیست که چرا دو نمایشگاه در یک زمان برگزار میشوند بلکه این است که چه نهادی و با چه سازوکاری قرار است از تکرار این وضعیت جلوگیری کند؟
 copy.webp)



۰ دیدگاه