
آیا نفت برنت به کمتر از ۹۰ دلار سقوط میکند؟
به گزارش نماد اقتصاد، قیمت نفت در معاملات روز سهشنبه ۱۰ نوامبر به روند نزولی خود ادامه داد؛ به نحوی که بهای معاملات آتی نفت برنت با ۷۰ سنت کاهش معادل ۰.۷۵ درصد به ۹۱ دلار و ۸۸ سنت در هر بشکه رسید. نفت خام وستتگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با افت ۰.۹۰ درصدی در سطح […]
به گزارش نماد اقتصاد، قیمت نفت در معاملات روز سهشنبه ۱۰ نوامبر به روند نزولی خود ادامه داد؛ به نحوی که بهای معاملات آتی نفت برنت با ۷۰ سنت کاهش معادل ۰.۷۵ درصد به ۹۱ دلار و ۸۸ سنت در هر بشکه رسید. نفت خام وستتگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با افت ۰.۹۰ درصدی در سطح ۸۶ دلار و ۷ سنت معامله شد.
این کاهش در ادامه افت قابلتوجه روز دوشنبه رخ داد؛ روزی که نفت برنت حدود ۵.۸۵ درصد از ارزش خود را از دست داد و به پایینترین سطح از پایان ماه اوت رسید.
برنت در حالی به محدوده ۹۰ دلار نزدیک شده که تنها در فاصله کوتاهی از اوج ششماهه خود در ۳۰ اکتبر، حدود ۲۲ درصد کاهش قیمت را تجربه کرده است. این چرخش سریع نشان میدهد که بازار نفت تا چه اندازه به تحولات سیاسی و چشمانداز عرضه واکنش نشان میدهد؛ بهویژه در شرایطی که بخش مهمی از افزایش قیمتهای ماههای گذشته ناشی از نگرانی درباره اختلال در صادرات نفت خاورمیانه بود.
عامل اصلی عقبنشینی نفت چیست؟
یکی از مهمترین محرکهای افت اخیر قیمت نفت، تغییر لحن دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا درباره احتمال اقدام نظامی تازه علیه ایران بوده است.
اظهارات وی مبنی بر اینکه در شرایط فعلی قصدی برای ازسرگیری حملات ندارد، انتظارات بازار درباره کاهش تنشها را تقویت کرده و بخشی از صرف ریسک ژئوپلیتیک را از قیمت نفت حذف کرده است.
در ماههای گذشته، نگرانی از گسترش درگیریها و اختلال در عبور نفتکشها از تنگه هرمز، به افزایش بهای نفت دامن زده بود. این آبراه یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت در جهان به شمار میرود و هرگونه محدودیت پایدار در تردد کشتیها میتواند عرضه جهانی را با شوک جدی مواجه کند. از همین رو، حتی احتمال تشدید تنش در این منطقه نیز برای افزایش قیمتها کافی بوده است.
اکنون اما بازار به اظهارات دیپلماتیک و نشانههای کاهش احتمال درگیری واکنش نشان میدهد. گزارشها حاکی از آن است که تلاش برخی کشورهای منطقه، ازجمله قطر برای جلوگیری از تشدید تنشها در محاسبات معاملهگران اثر گذاشته است. با این حال، این تغییر فضای سیاسی به معنای رفع کامل خطر نیست؛ چراکه محاصره دریایی آمریکا همچنان ادامه دارد و گزارشهایی از حمله به کشتیها در محدوده خلیج فارس و تنگه هرمز منتشر شده است.
به اعتقاد تحلیلگران، کاهش پایدار قیمت نفت به زیر ۹۰ دلار به نشانههای محکمتری از تنشزدایی نیاز دارد. گریگوری برو، تحلیلگر ارشد گروه اوراسیا معتقد است بدون کاهش ماندگار تنشها و دستیابی به توافقی میان آمریکا و ایران، عبور قیمت نفت برنت از مرز ۹۰ دلار به سمت پایین چندان قطعی نیست.
این ارزیابی نشان میدهد که بازار همچنان تحولات سیاسی منطقه را با دقت دنبال میکند و هرگونه تغییر در وضعیت امنیتی مسیرهای انتقال نفت میتواند روند نزولی را متوقف کند.
بازگشت عرضه و تقویت نشانههای مازاد در بازار
در کنار تحولات سیاسی، وضعیت عرضه و تقاضا نیز فشار مضاعفی بر قیمت نفت وارد کرده است. افزایش تولید برخی اعضای اوپک، بهویژه عربستان سعودی، کویت و عراق در ماه اکتبر، ازجمله عواملی به شمار میآید که به تقویت عرضه کمک کرده است.
این افزایش تولید در شرایطی رخ داده است که محدودیتهای صادراتی همچنان بهطور کامل رفع نشدهاند. با این حال، نشانههایی از بهبود جریان نفت از منطقه به بازار جهانی مشاهده میشود.
گزارشهای منتشرشده طی روزهای اخیر همچنین از بازگشت تدریجی مازاد عرضه حکایت دارند. براساس برآورد جیپی مورگان که رویترز به آن استناد کرده است، بازار جهانی نفت در ماه سپتامبر با مازاد عرضه روزانه حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار بشکه مواجه بوده و این میزان در ماه اکتبر به حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه در روز افزایش یافته است.
افزایش تولید در برخی مناطق، بهبود نسبی جریان صادرات از خاورمیانه و کاهش تقاضا، ازجمله عواملی هستند که در شکلگیری این وضعیت نقش داشتهاند.
در واقع، بازار نفت از یک سو با تلاش تولیدکنندگان برای بازگرداندن عرضه به سطح عادی روبهروست و از سوی دیگر، نشانههایی از تضعیف تقاضا را تجربه میکند. این ترکیب میتواند به انباشت ذخایر و کاهش فشار بر قیمتها منجر شود؛ بهویژه اگر روند بازگشت عرضه سریعتر از بهبود مصرف جهانی ادامه پیدا کند.
براساس همین گزارشها، برخی موسسات مالی از افزایش جریان صادرات نفت خلیج فارس طی ماههای اخیر خبر دادهاند. با این حال، صادرات فرآوردههای نفتی همچنان با محدودیت بیشتری نسبت به نفت خام مواجه بوده و این موضوع نشان میدهد که بازگشت بازار به شرایط عادی هنوز کامل نشده است.
متغیری که در مسیر قیمت نفت تعیینکننده است
در سمت تقاضا نیز چشمانداز اقتصاد جهانی یکی از متغیرهای مهم پیشروی بازار نفت است. رشد اقتصادی ضعیفتر، نگرانی از کاهش فعالیت صنعتی و فشار قیمتهای بالای انرژی بر مصرفکنندگان میتواند رشد تقاضا برای نفت را محدود کند. در چنین شرایطی، حتی افزایش نهچندان بزرگ عرضه نیز ممکن است توازن بازار را به سمت مازاد تغییر دهد.
نکته مهم آن است که قیمت نفت تنها به میزان تولید کشورهای صادرکننده وابسته نیست بلکه انتظارات درباره مصرف آینده نیز نقش تعیینکنندهای در معاملات دارد. اگر معاملهگران به این جمعبندی برسند که رشد اقتصاد جهانی توان جذب عرضه جدید را ندارد، احتمال تداوم فشار فروش افزایش خواهد یافت.
در مقابل، کاهش قیمت نفت میتواند بخشی از فشار هزینهای را از دوش صنایع و مصرفکنندگان بردارد و در صورت بهبود شرایط اقتصادی، زمینه را برای تقویت تقاضا فراهم کند. بنابراین، افت قیمتها به معنای آغاز یک روند نزولی بلندمدت نیست و واکنش مصرفکنندگان و تولیدکنندگان به قیمتهای جدید نیز باید در ارزیابی مسیر بازار لحاظ شود.
آیا مرز ۹۰ دلار شکسته میشود؟
با توجه به شرایط فعلی، سقوط نفت برنت به زیر ۹۰ دلار سناریویی دور از ذهن نیست اما تحقق آن به تداوم چند روند وابسته است: کاهش تنشهای خاورمیانه، بهبود جریان صادرات نفت از منطقه، افزایش عرضه تولیدکنندگان و باقی ماندن تقاضای جهانی در سطحی پایینتر از انتظارات.
اگر مذاکرات و تلاشهای دیپلماتیک به کاهش پایدار تنشها منجر شود و خطر اختلال در تردد نفتکشها کاهش یابد، احتمال حذف بیشتر صرف ریسک ژئوپلیتیک از قیمت نفت وجود دارد. در این صورت، مازاد عرضه میتواند اثر پررنگتری بر معاملات بگذارد و قیمت برنت را به زیر ۹۰ دلار هدایت کند.
اما سناریوی مقابل نیز همچنان جدی است. ادامه حملات به کشتیها، اختلال در مسیرهای انتقال نفت یا شکست تلاشهای دیپلماتیک میتواند بار دیگر نگرانی از کمبود عرضه را به بازار بازگرداند. در چنین شرایطی، حتی اگر عوامل بنیادی از کاهش قیمت حمایت کنند، ریسکهای ژئوپلیتیک قادر خواهند بود روند نزولی را متوقف کنند یا به افزایش دوباره قیمتها بینجامند.
از سوی دیگر، پیشبینیهای نهادهای بینالمللی نیز باید با توجه به زمان انتشار و فرضهای آنها بررسی شود. برای مثال، اداره اطلاعات انرژی آمریکا در گزارش ماه اکتبر خود میانگین قیمت نفت برنت در سهماهه چهارم سال ۲۰۲۶ را ۱۰۵ دلار در هر بشکه پیشبینی کرده بود؛ برآوردی که بر مبنای دادهها و مفروضات ابتدای اکتبر تهیه شده و تحولات بعدی بازار، ازجمله افت شدید روزهای اخیر را در بر نمیگیرد.

در مجموع، نزدیک شدن نفت برنت به مرز ۹۰ دلار حاصل همزمانی کاهش نگرانیهای ژئوپلیتیک و تقویت نشانههای مازاد عرضه است. با این حال، عبور پایدار از این سطح هنوز به تحولات آینده در خاورمیانه و میزان بازگشت عرضه به بازار وابسته است.
به بیان دیگر، بازار نفت در نقطهای قرار گرفته است که اخبار سیاسی میتوانند به اندازه دادههای عرضه و تقاضا بر قیمتها اثر بگذارند؛ از این رو، ۹۰ دلار نه یک کف قطعی بلکه سطحی حساس در مسیر پرنوسان پیش روی طلای سیاه خواهد بود.
 copy.webp)

۰ دیدگاه