
پروتئینی که از سفرهها فاصله گرفت
از مرغ کیلویی ۷۵۰۰ تومانی در سال ۱۳۹۵ تا نرخ ۳۵۲ هزار تومانی امروز؛ بررسی یک دهه تغییر قیمت مرغ نشان میدهد چگونه یکی از در دسترسترین منابع پروتئین خانوار، به کالایی پرهزینه تبدیل شده است.
به گزارش نماد اقتصاد، خرید مرغ برای یک خانواده چهار نفره، زمانی بخشی معمولی از هزینه هفتگی خانه بود؛ خریدی که چندان نیازی به حسابوکتاب نداشت. حالا همان خانواده برای تهیه یک مرغ یکونیم کیلویی، با نرخ هر کیلو ۳۵۲ هزار تومان، باید ۵۲۸ هزار تومان بپردازد. اگر انتخاب خانواده به جای مرغ کامل، سینه بدون استخوان یا فیله باشد، هزینه بهمراتب بالاتر میرود.
فهرست امروز قیمت مرغ و قطعات آن، تصویر روشنی از این تغییر ارائه میدهد. هر کیلو مرغ ۳۵۲ هزار تومان، سینه بدون استخوان ۵۹۰ هزار تومان و فیله مرغ ۷۰۰ هزار تومان قیمتگذاری شده است. اختلاف قیمت قطعات نشان میدهد هزینه خرید مرغ دیگر فقط به مقدار مصرف وابسته نیست؛ نوع قطعه نیز سهم تعیینکنندهای در مبلغ نهایی سبد خرید دارد.
اما برای درک بزرگی این تغییر، باید از قیمتهای امروز فاصله گرفت و به سالهایی برگشت که مرغ هنوز یکی از ارزانترین گزینههای تامین پروتئین حیوانی بود.
از ۷۵۰۰ تومان تا ۳۵۲ هزار تومان؛ روایت یک دهه افزایش قیمت
در اسفند ۱۳۹۵، رئیس اتحادیه پرنده و ماهی قیمت هر کیلو مرغ آماده طبخ در خردهفروشیها را ۷۵۰۰ تومان اعلام کرد. در فروردین ۱۳۹۸، نرخ مرغ در بازار آزاد به کیلویی ۱۳ هزار و ۵۰۰ تومان رسید؛ رقمی که همان زمان نیز نتیجه نوسان بازار و افزایش هزینههای تولید بود.
شش سال بعد، درست پیش از آغاز جنگ ۱۲روزه در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، مرغ در بازار کیلویی ۱۰۴ هزار تومان معامله میشد.

جنگ ۱۲روزه؛ نقطه مقایسهای که اهمیت پیدا کرد
قیمت ۱۰۴ هزار تومانی مرغ در خرداد ۱۴۰۴، اکنون به یکی از نقاط مهم مقایسه بازار تبدیل شده است. فاصله این رقم تا نرخ فعلی ۲۴۸ هزار تومان در هر کیلوگرم است؛ یعنی قیمت مرغ طی حدود ۱۷ ماه، نزدیک به ۲۳۸ درصد افزایش یافته است.
البته تمام این افزایش را نمیتوان به جنگ ۱۲روزه نسبت داد. رشد هزینه نهادههای دامی، نوسانات ارز، هزینه حملونقل، دستمزد، بستهبندی و تغییر شرایط عرضه از متغیرهایی هستند که بر قیمت نهایی تاثیر میگذارند. سهم دقیق هر عامل به بررسی آمار تولید، واردات نهاده و قیمت در مراحل مختلف زنجیره نیاز دارد.
بااینحال، برای مصرفکننده نتیجه ملموس است. خانوادهای که پیش از جنگ با یک میلیون تومان میتوانست حدود ۹٫۶ کیلوگرم مرغ بخرد، اکنون با همین مبلغ تنها حدود ۲٫۸ کیلوگرم مرغ تهیه میکند.
این تفاوت، فقط تغییر یک عدد روی تابلوی فروشگاه نیست؛ کاهش محسوس مقدار کالایی است که با پول یکسان میتوان خرید.
وقتی ارزانترین پروتئین هم گران میشود
مرغ سالها نقش جایگزین اقتصادی گوشت قرمز را در سبد خانوار بازی میکرد. افزایش بهای گوشت قرمز، بخشی از تقاضای مصرفکنندگان را به سمت مرغ سوق میداد؛ اما رشد قیمت مرغ، انتخاب خانوارها را محدودتر کرده است.
در فهرست فعلی بازار امروز، فیله مرغ به کیلویی ۷۰۰ هزار تومان رسیده؛ تقریبا دو برابر نرخ مرغ کامل. سینه بدون استخوان نیز با قیمت ۵۹۰ هزار تومان عرضه میشود. به این ترتیب، خانوارهایی که به دلیل سهولت مصرف یا نیاز غذایی سراغ قطعات بدون استخوان میروند، هزینه بیشتری میپردازند.
در چنین شرایطی، احتمال تغییر الگوی خرید افزایش مییابد؛ از کاهش وزن خرید در هر نوبت و انتخاب قطعات ارزانتر گرفته تا جایگزینی بخشی از پروتئین حیوانی با مواد غذایی کمهزینهتر.
اخبار مرتبط

قیمت مرغ ۴۰۰ هزار تومان میشود؟ هشدار تازه فدراسیون طیور درباره گرانی مرغ در آبان ۱۴۰۵

قیمت مرغ از ۲۰ آبان زیرورو میشود / مرغ گرم با چه قیمتی به بازار میرسد؟

قیمت مرغ امروز شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵؛ فیله مرغ ۸۷۳ هزار تومان شد

شوک دوباره به بازار مرغ / قیمتها به نیممیلیون تومان نزدیک شد

هر کیلو مرغ ۷۰ هزار تومان گران شد+ جزئیات

 copy.webp)
۰ دیدگاه