تحلیل بازار بورس امروز دوشنبه ۱۹ مردادماه؛ سقف جدید یا آغاز استراحت شاخص؟

به گزارش نماد اقتصاد، رشد بیش از ۹۴ هزار واحدی شاخص، ورود بیش از ۲.۲ همت پول حقیقی و سبزپوشی ۷۲ درصد نمادهای بازار نشان داد که تقاضا پس از فشار فروش روز گذشته بار دیگر به بازار بازگشته است. با این حال، سرعت رشد شاخص در هفته‌های اخیر این پرسش را جدی‌تر کرده که آیا بورس آماده فتح سقف‌های جدید است یا پس از این صعود، به یک دوره استراحت و تعادل نیاز دارد؟

شاخص کل از ۵.۶ میلیون واحد عبور کرد

در پایان معاملات امروز، شاخص کل بورس تهران با رشد ۹۴ هزار و ۲۱۳ واحدی، معادل ۱.۶۹ درصد، در سطح حدود ۵ میلیون و ۶۵۴ هزار واحد قرار گرفت.

شاخص هم‌وزن نیز ۱۳ هزار و ۳۲۷ واحد، معادل ۰.۸۵ درصد، افزایش یافت و به محدوده یک میلیون و ۵۸۷ هزار واحد رسید. رشد همزمان شاخص کل و شاخص هم‌وزن یکی از نکات مهم معاملات امروز بود؛ زیرا نشان می‌دهد برخلاف برخی روزهای صعودی که حرکت بازار عمدتاً به نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز محدود می‌شود، امروز بخش گسترده‌تری از بازار در روند مثبت مشارکت داشت. در پایان معاملات نیز حدود ۷۲ درصد نمادها در محدوده مثبت بسته شدند.

بازگشت پول حقیقی؛ مهم‌ترین تفاوت امروز با یکشنبه

یکی از مهم‌ترین سیگنال‌های معاملات دوشنبه را باید در تغییر جهت جریان نقدینگی جست‌وجو کرد.

ارزش معاملات سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی امروز به حدود ۳۶ هزار و ۷۵۵ میلیارد تومان رسید و حجم معاملات نیز ۹۱ میلیارد سهم گزارش شد. همزمان حدود ۲ هزار و ۲۵۴ میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار شد.

سرانه خرید حقیقی‌ها نیز ۱۰۰.۲ میلیون تومان در مقابل سرانه فروش ۹۰.۴ میلیون تومانی قرار گرفت و قدرت خرید حقیقی عدد ۱.۱۱ را ثبت کرد. این ارقام نشان می‌دهد خریداران در معاملات امروز نسبت به فروشندگان دست بالاتر را داشته‌اند.

اهمیت این موضوع زمانی بیشتر مشخص می‌شود که معاملات امروز با روز یکشنبه مقایسه شود.

روز گذشته اگرچه شاخص کل ۳۹ هزار و ۶۲۳ واحد رشد کرده و به حدود ۵ میلیون و ۵۶۰ هزار واحد رسیده بود، اما همزمان ۶.۹ همت پول حقیقی از معاملات خرد خارج شد. شاخص هم‌وزن نیز تقریباً بدون تغییر باقی مانده و تعداد نمادهای منفی به شکل محسوسی بیشتر از نمادهای مثبت بود. بنابراین رشد یکشنبه عمدتاً تحت تأثیر نمادهای بزرگ اتفاق افتاد و با حمایت کامل بدنه بازار همراه نبود.

بازگشت بیش از ۲.۲ همت پول حقیقی و مثبت‌شدن اکثریت نمادها در معاملات دوشنبه را می‌توان از این منظر یک تغییر مهم در کیفیت رشد بازار دانست.

بازار سرمایه ایران بزرگ‌تر شده است

در کنار رشد روزانه شاخص‌ها، داده‌های جدید سازمان بورس تصویر دیگری از بزرگ‌تر شدن بازار سرمایه ایران ارائه می‌دهد.ذبر اساس آمار اداره تحلیل‌های اقتصادی و ریسک سازمان بورس و اوراق بهادار، مجموع ارزش بازار اوراق بهادار در چهار بورس فعال ایران از ۱۲ هزار و ۵۶۸ همت در پایان تیر سال گذشته به ۲۰ هزار و ۵۶۱ همت رسیده است؛ افزایشی معادل ۶۴ درصد.

در این میان ارزش بازار بورس تهران ۶۲ درصد افزایش یافته و از ۹ هزار و ۲۴۰ همت به ۱۴ هزار و ۹۵۶ همت رسیده است. ارزش بازار فرابورس نیز از ۳ هزار و ۱۳۹ همت در پایان تیر ۱۴۰۴ به ۴ هزار و ۸۷۶ همت در پایان تیر ۱۴۰۵ افزایش یافته که معادل رشد ۵۵ درصدی است.

اما بیشترین رشد به بورس‌های کالایی مربوط می‌شود. ارزش بازار اوراق بهادار در بورس کالا و بورس انرژی در مجموع از ۱۹۰ همت به ۷۲۹ همت رسیده و رشد ۲۸۴ درصدی را تجربه کرده است.

این ارقام نشان می‌دهد بازار سرمایه از نظر ارزش اسمی طی یک سال گذشته به شکل قابل توجهی بزرگ‌تر شده است؛ هرچند رشد ارزش بازار به‌تنهایی معادل افزایش واقعی ثروت سرمایه‌گذاران نیست و متغیرهایی مانند تورم، افزایش قیمت اسمی دارایی‌ها، افزایش سرمایه شرکت‌ها و ورود اوراق و شرکت‌های جدید نیز در تحلیل آن اهمیت دارند.

بورس در منطقه‌ای حساس قرار گرفت

عبور شاخص کل از محدوده ۵.۶ میلیون واحدی را می‌توان از نظر روانی برای معامله‌گران مهم دانست. بازار اکنون در سطوح تاریخی خود قرار دارد و طبیعی است که در چنین شرایطی بخشی از سهامداران کوتاه‌مدت برای شناسایی سود وارد سمت عرضه شوند.

تجربه معاملات یکشنبه نیز نشان داد که عرضه در بازار همچنان جدی است. ارزش معاملات خرد آن روز به حدود ۶۵.۸ همت رسید، اما همزمان خروج سنگین پول حقیقی و برتری تعداد نمادهای منفی نشان داد بخش بزرگی از معاملات در جریان جابه‌جایی سنگین سهام و افزایش عرضه شکل گرفته است.

با این حال، اتفاق امروز نشان داد تقاضای بالقوه برای جذب عرضه‌ها همچنان وجود دارد. بنابراین افزایش عرضه در محدوده‌های فعلی لزوماً به معنای پایان روند صعودی نیست و می‌تواند بخشی از فرایند طبیعی استراحت بازار پس از یک دوره رشد سریع باشد.

سقف جدید یا آغاز استراحت شاخص؟

برای پاسخ به این پرسش نمی‌توان تنها به عدد شاخص کل نگاه کرد. چهار متغیر در معاملات روزهای آینده می‌تواند مسیر بعدی بازار را روشن‌تر کند: جریان پول حقیقی، وضعیت شاخص هم‌وزن، ارزش معاملات و نسبت نمادهای مثبت به منفی.

اگر ورود پول حقیقی ادامه پیدا کند، شاخص هم‌وزن همراه شاخص کل رشد کند و تعداد نمادهای مثبت همچنان بالا باقی بماند، عبور شاخص از ۵.۶ میلیون واحد می‌تواند مقدمه‌ای برای حرکت به سمت سطوح بالاتر باشد.

اما اگر شاخص کل افزایش پیدا کند و همزمان خروج پول حقیقی دوباره آغاز شود، شاخص هم‌وزن عقب بماند یا تعداد نمادهای منفی افزایش یابد، احتمال ورود بورس به یک دوره استراحت و اصلاح کوتاه‌مدت بیشتر خواهد شد.

بازار در معاملات یکشنبه نمونه سناریوی دوم و در معاملات دوشنبه نمونه سناریوی نخست را به نمایش گذاشت؛ به همین دلیل معاملات چند روز آینده برای تشخیص قدرت واقعی روند اهمیت زیادی خواهد داشت.

اصلاح کوتاه‌مدت الزاما سیگنال منفی نیست

پس از چند موج صعودی، استراحت شاخص اتفاقی غیرعادی محسوب نمی‌شود. حتی برای ادامه یک روند پایدار، افزایش عرضه، دست‌به‌دست شدن سهام و کاهش هیجان خرید می‌تواند ضروری باشد.

مسئله مهم این است که این استراحت با چه میزان خروج نقدینگی همراه شود.

اگر اصلاح احتمالی بازار با کاهش ارزش معاملات، خروج شدید پول حقیقی و افزایش صف‌های فروش همراه شود، باید آن را جدی‌تر گرفت. اما اگر بازار در محدوده‌های فعلی وارد فاز نوسانی شود و همزمان نقدینگی در بازار باقی بماند، چنین حرکتی می‌تواند بیشتر به معنای استراحت در روند صعودی باشد تا پایان آن.

جمع‌بندی

معاملات دوشنبه ۱۹ مرداد در مجموع یک پیام مثبت برای بورس داشت. شاخص کل نه‌تنها مقاومت روانی ۵.۶ میلیون واحد را پشت سر گذاشت، بلکه این بار رشد بازار با افزایش شاخص هم‌وزن، مثبت‌شدن ۷۲ درصد نمادها و ورود بیش از ۲.۲ همت پول حقیقی همراه شد؛ ترکیبی که نسبت به معاملات یکشنبه تصویر متعادل‌تر و قدرتمندتری از بازار ارائه می‌دهد.

از سوی دیگر، رسیدن ارزش کل بازار اوراق بهادار چهار بورس ایران به بیش از ۲۰ هزار و ۵۰۰ همت نشان می‌دهد اندازه اسمی بازار سرمایه نیز نسبت به سال گذشته به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.

با این حال، قرار گرفتن شاخص در محدوده‌های تاریخی می‌تواند انگیزه شناسایی سود را افزایش دهد. از این رو، سناریوی محتمل برای روزهای آینده الزاماً ادامه صعودهای پرشتاب نیست؛ بازار ممکن است پیش از حرکت بعدی مدتی در محدوده‌های فعلی نوسان و استراحت کند.

در شرایط فعلی، استراحت شاخص را نباید لزوماً پایان روند صعودی تلقی کرد. نشانه مهم‌تر آن است که آیا نقدینگی حقیقی در بازار باقی می‌ماند و رشد از نمادهای شاخص‌ساز به بدنه بازار گسترش پیدا می‌کند یا خیر. اگر پاسخ مثبت باشد، عبور امروز از ۵.۶ میلیون واحد می‌تواند بیش از آنکه پایان یک موج باشد، آغاز تلاش بورس برای ثبت سقف‌های جدید تلقی شود.