کاهش شدید حاشیه سود در زنجیره معدن و فولاد

به گزارش نماد اقتصاد، اردشیر سعدمحمدی با اشاره به بررسی‌های انجام‌شده درباره روند سودآوری صنایع معدنی و فولادی در کشور، اظهار داشت: برنامه‌ریزی در کل زنجیره زمانی معنا پیدا می‌کند که بدانیم به چه سمت‌وسویی در حال حرکت هستیم. براساس آمار متوسط شرکت‌های کشور، حاشیه سود بخش کانی‌های فلزی از ۵۷ درصد در سال ۱۴۰۰ به ۴۳ درصد در سال ۱۴۰۱، ۳۵ درصد در سال ۱۴۰۲، ۲۹ درصد در سال ۱۴۰۳ و ۲۴ درصد در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته است.

وی با اشاره به وضعیت صنعت فولاد، افزود: حاشیه سود شرکت‌های فولادی نیز از ۳۶ درصد در سال ۱۴۰۰ به ۲۵ درصد در سال ۱۴۰۱، ۲۴ درصد در سال ۱۴۰۲، ۱۹ درصد در سال ۱۴۰۳ و ۱۲ درصد در سال ۱۴۰۴ رسیده است. با چنین روندی، این پرسش مطرح می‌شود که انگیزه سرمایه‌گذاری جدید در این بخش چیست؟ وقتی نمودارها خود به‌ روشنی روند کاهش سودآوری را نشان می‌دهند، باید در نگاه‌ها و سیاست‌ها تجدیدنظر کرد.

مقایسه سود بانک‌ها با صنعت؛ ضرورت اصلاح سیاست‌های اقتصادی

مدیرعامل هلدینگ «ومعادن» ضمن مقایسه وضعیت بانک‌ها و صنایع تولیدی، عنوان کرد: حاشیه سود بانک‌ها در سال ۱۴۰۰ حدود ۳۴ درصد، در سال ۱۴۰۱ معادل ۳۲ درصد و در سال ۱۴۰۴ حدود ۵۰ درصد بوده است؛ این در حالیست که بانک‌ها تولیدکننده نیستند و اشتغال مستقیم ایجاد نمی‌کنند. بانک باید در خدمت تولید باشد اما اعداد نشان می‌دهد هزینه تامین سرمایه در گردش واحدهای تولیدی بسیار بالاست و این موضوع ضرورت اصلاح مدیریت و سیاست‌گذاری را دوچندان می‌کند.

سعدمحمدی با اشاره به ارزش بازار سرمایه ایران، اظهار داشت: ارزش کل بازار سرمایه کشور حدود ۸۵ میلیارد دلار است؛ رقمی که نشان می‌دهد ارزش واقعی شرکت‌ها در بورس به‌ درستی منعکس نشده است. اگر این روند ادامه پیدا کند، طبیعی است که سرمایه‌گذاران تمایل کمتری برای ورود به بخش تولید داشته باشند و سرمایه خود را به سمت بخش‌های دیگر هدایت کنند.

ظرفیت‌های مازاد و چالش صادرات طی پنج سال آینده

وی با اشاره به ظرفیت‌های ایجادشده در صنعت فولاد، گفت: نسبت تولید به ظرفیت در جهان حدود ۶۸ تا ۷۰ درصد است اما این نسبت در ایران پایین‌تر بوده و با روند فعلی احتمالا به حدود ۵۶ تا ۵۷ درصد خواهد رسید. این بدان معناست که ظرفیت‌هایی بیش از نیاز بازار ایجاد شده است و در صورت بی‌توجهی به بازارهای صادراتی و میزان تقاضا، طی پنج سال آینده با چالش‌های جدی مواجه خواهیم شد.

سعدمحمدی با اشاره به وضعیت تولید گندله و قیمت مواد اولیه، بیان کرد: با شرایط فعلی، بخش قابل‌توجهی از تولید گندله طی ماه‌های آینده روی زمین خواهد ماند زیرا قیمت‌های فعلی صرفه اقتصادی لازم را ندارد. قیمت سنگ‌آهن و هزینه‌های تولید شامل آب، برق، دستمزد و سایر هزینه‌ها نیازمند ایجاد توازن است.

پیشنهاد راه‌اندازی سامانه آنلاین برای پایش مستمر زنجیره

مدیرعامل هلدینگ «ومعادن» ضمن ارائه پیشنهادی مبنی بر اینکه سامانه‌ای دائمی و برخط برای پایش وضعیت زنجیره ایجاد شود، مطرح شود: پیشنهاد من این است که با ایجاد یک سیستم آنلاین، وضعیت این زنجیره به‌صورت مستمر کنترل شود زیرا تصمیم‌گیری‌های روزمره بدون رصد دقیق، می‌تواند به خطاهای جدی منجر شود.

سعدمحمدی سپس به تشریح نیاز انرژی در زنجیره فولاد پرداخت و خاطرنشان کرد: برای تولید هر تن محصول نهایی (نورد) در کل زنجیره، از مرحله کنسانتره تا نورد، حدود ۴۴۴ مترمکعب گاز، یک‌ هزار و ۱۰۷ کیلووات‌ساعت برق و سه‌ هزار و ۶۰۰ لیتر آب مورد نیاز است.

افزایش سرسام‌آور هزینه‌های انرژی؛ تهدید اصلی سودآوری

وی با مقایسه سهم انرژی در قیمت تمام‌شده فولاد در ایران و جهان، تصریح کرد: در بسیاری از کشورهای جهان، سهم آب، برق و گاز از بهای تمام‌شده فولاد بین ۱۲ تا ۲۰ درصد است و به‌ طور متوسط طی سال‌های اخیر، حدود ۱۶ تا ۱۷ درصد بوده است. سرمایه‌گذار در این کشورها به‌ خوبی می‌داند با چه هزینه‌ای مواجه است و سیاست‌ها نیز ثبات بیشتری دارد.

مدیرعامل هلدینگ «ومعادن» ادامه داد: بررسی روند جهانی نشان می‌دهد طی سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵، قیمت گاز حدود ۱۴ درصد، برق حدود ۲۲ درصد و آب حدود ۲۰ درصد افزایش یافته اما در ایران رشد تعرفه‌های انرژی با شیب بسیار بیشتری در حال وقوع است.

سعدمحمدی با اشاره به تعرفه برق صنایع فولادی، گفت: نرخ برق فولادی‌ها از سال ۱۴۰۰ روند صعودی قابل‌توجهی داشته و حتی در بورس انرژی به حدود ۲۰ هزار تومان نیز رسیده است. همین افزایش هزینه‌ها، یکی از عوامل اصلی کاهش حاشیه سود فولاد از ۳۶ درصد به ۱۲ درصد بوده است.

وی در تشریح عملکرد سه‌ ماهه برخی شرکت‌ها، مطرح کرد: اگرچه گزارش‌های سه‌ ماهه برخی شرکت‌ها نسبت به سال گذشته مثبت بوده است اما این موضوع نباید تحلیل‌ها را گمراه کند زیرا در برخی شرکت‌ها به دلیل افزایش نرخ بهره‌برداری از ظرفیت یا تغییر ترکیب تولید، سودآوری به‌ صورت مقطعی افزایش یافته است. هرچه استفاده از ظرفیت تولید بیشتر باشد، هزینه‌های ثابت سرشکن شده و سودآوری نیز افزایش می‌یابد.

مدیرعامل هلدینگ «ومعادن» درباره تعرفه گاز، خاطرنشان کرد: قیمت گاز همچنان در حال افزایش است و بخشنامه وزارت نفت نیز نشان می‌دهد احتمال تغییر مجدد نرخ‌ها پس از پایان مرداد ماه وجود دارد. همچنین، رشد قیمت گازوئیل، هزینه حمل‌ونقل و فعالیت‌های معدنی را نیز به‌ طور مستقیم افزایش می‌دهد.

سعدمحمدی با اشاره به هزینه آب، اضافه کرد: تعرفه آب نیز روند افزایشی دارد و از ۳۰۰ تومان عبور کرده است. همچنین، آب انتقالی از خلیج فارس و عمان نیز هزینه‌های بالایی را به صنایع تحمیل می‌کند.

وی تاکید کرد: با روند فعلی، طی دو تا سه سال آینده قیمت انرژی در ایران به قیمت‌های جهانی نزدیک خواهد شد و مزیت سنتی انرژی ارزان برای صنعت فولاد از بین می‌رود. بنابراین، چاره‌ای جز سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین، کاهش مصرف انرژی و بهبود بهره‌وری وجود ندارد.

الزامات صادراتی و مالیات کربن از ۲۰۲۸؛ ضرورت تغییر فناوری

مدیرعامل هلدینگ «ومعادن» با اشاره به الزامات صادراتی، یادآور شد: براساس الزامات و کنوانسیون‌های بین‌المللی، از سال ۲۰۲۸ واحدهایی که گواهی‌های لازم را نداشته باشند، در صادرات با پرداخت هزینه‌های اضافی ازجمله مالیات کربن مواجه خواهند شد و این موضوع ضرورت برنامه‌ریزی برای کاهش مصرف انرژی را دوچندان می‌کند.

سعدمحمدی با تاکید بر ضرورت انتقال فناوری‌های جدید به صنعت فولاد، بیان کرد: انجمن فولاد می‌تواند با برگزاری سمینارهای تخصصی و ارائه فناوری‌ها و تجربیات نوین دنیا، نقش مهمی در کاهش هزینه‌های تولید ایفا کند. ارائه راهکارهای جدید، این سمینارها را از رویدادهای تکراری متمایز خواهد کرد.

بهره‌وری واقعی؛ کاهش قیمت تمام‌شده یا افزایش ایمنی، نه صرفا افزایش تولید

وی در پایان عنوان کرد: اگر صنعت فولاد با همین روند ادامه مسیر دهد، به‌ تدریج سهم خود را در بازار سرمایه از دست خواهد داد. از این رو باید سرمایه‌گذاری، بهره‌وری و کاهش قیمت تمام‌شده را در اولویت قرار دهیم. افزایش تولید به‌ تنهایی به معنای بهره‌وری نیست؛ بهره‌وری واقعی زمانی محقق می‌شود که با استفاده از فناوری‌های نوین، قیمت تمام‌شده کاهش یابد یا سطح ایمنی ارتقا پیدا کند. امروز نیز معتبرترین مجلات علمی جهان، مقالاتی را می‌پذیرند که خروجی آن‌ها یا افزایش ایمنی باشد یا کاهش قیمت تمام‌شده. این دو شاخص می‌تواند مبنای مناسبی برای ارزیابی و توسعه صنعت فولاد کشور باشد.

انتهای پیام//