تأثیر خروج مهاجران غیرمجاز بر بازار کار و مسکن ایران

به گزارش نماداقتصاد، با توجه به سیاست‌های اخیر دولت مبنی بر بازگرداندن مهاجران غیرمجاز، این اقدام پیامدهای قابل توجهی را در بخش‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به همراه خواهد داشت که در ادامه به بررسی آن‌ها می‌پردازیم.

بازار کار؛ از خلأ تا فرصت

بخش قابل توجهی از نیروی کار مهاجر در مشاغلی چون ساختمان‌سازی، خدمات شهری، کشاورزی و دامداری مشغول به کار هستند. خروج ناگهانی این نیروها می‌تواند موجب ایجاد کمبود نیروی کار شود، هرچند رکود اخیر در صنعت ساختمان، نیاز فوری به کارگر را تا حدی کاهش داده است. شهرداری‌ها و پیمانکاران اکنون به دنبال جذب نیروهای داخلی، به‌ویژه کارگران ماهر ایرانی مجهز به کارت مهارت و بیمه، هستند. از سوی دیگر، کاهش نیروی کار ارزان‌قیمت خارجی، ممکن است هزینه‌های تولید را برای برخی کارفرمایان افزایش دهد، اما در بلندمدت به نفع کارگران ایرانی تمام شده و منجر به بهبود دستمزدها خواهد شد.

مسکن و اجاره‌بها؛ نفس راحت مستأجران

حضور پرشمار اتباع خارجی در سال‌های گذشته، به افزایش تقاضا برای مسکن، به‌ویژه در مناطق حاشیه شهرها، و در نتیجه رشد تورم و قیمت‌ها دامن زده بود. با کاهش حضور مهاجران غیرمجاز در ماه‌های اخیر، شاهد افت نسبی قیمت‌ها و اجاره‌بها در شهرهای بزرگ هستیم. این روند، فشار اقتصادی را از دوش خانوارهای مستأجر ایرانی برداشته و از سوداگری در بازار مسکن (با حذف تقاضای کاذب) جلوگیری کرده است.

تأثیرات اجتماعی، فرهنگی، امنیتی و زیست‌محیطی

کاهش جمعیت اتباع در مناطق پرجمعیت، به کاهش فشار بر سیستم‌های آموزشی و درمانی کمک می‌کند. همچنین، شاهد کمرنگ شدن پدیده حاشیه‌نشینی در اطراف کلان‌شهرها خواهیم بود. با کاهش رقابت برای مشاغل ساده و کم‌درآمد، انگیزه جوانان ایرانی برای ورود به این بخش‌ها افزایش می‌یابد. از منظر امنیتی، کاهش مهاجرت‌های غیرقانونی که زمینه‌ساز برخی جرائم خرد و آسیب‌های اجتماعی است، به بهبود نظم و امنیت اجتماعی یاری می‌رساند. علاوه بر این، مصرف منابع عمومی مانند آب، برق، انرژی، مواد غذایی و همچنین فشار بر فضای سبز شهری کاهش یافته و هزینه‌های عمومی کشور تعدیل خواهد شد.

دیدگاه کارشناس: فرصت‌های شغلی و چالش‌های پیش رو

حمید حاج اسماعیلی، کارشناس مسائل کارگری، معتقد است که اتباع اغلب در مشاغلی فعالیت دارند که کمتر مورد استقبال نیروی کار ایرانی است (مانند ساختمان، خدمات شهری، کشاورزی و دامداری). وی اشاره می‌کند که رکود بخش ساختمان طی یک و نیم سال گذشته، نیاز به نیروی کار خارجی را کاهش داده است. دولت نیز برنامه‌هایی برای جذب نیروی کار داخلی در بخش خدمات شهری و ساماندهی اتباع دارد. حاج اسماعیلی تأکید می‌کند که نیروی کار ماهر ایرانی با مزایایی چون امنیت شغلی و بیمه، توانایی جایگزینی را دارد. او همچنین اشاره می‌کند که خروج اتباع به کاهش قیمت مسکن و اجاره‌بها کمک کرده و با وجود احتمال افزایش جزئی دستمزدها، کاهش فشار تورمی و مصرف منابع عمومی از مزایای این روند است. وی این موضوع را یک چالش اجتماعی و فرهنگی دانسته که نیازمند رویکردی علمی و چندجانبه است.