حذف سامانه نیما و انتقال معاملات به بازار ارز تجاری؛ تحولی در سیاست ارزی ایران

به گزارش نماداقتصاد، با تصمیم بانک مرکزی و وزارت اقتصاد، از اول بهمن‌ماه ۱۴۰۳، سامانه نیما به طور رسمی حذف و تمام معاملات ارزی صادرکنندگان و واردکنندگان به بازار ارز تجاری و مرکز مبادله منتقل شد. این تحول، نقطه عطفی در سیاست ارزی کشور محسوب می‌شود که هدف آن کاهش رانت، افزایش شفافیت و نزدیک‌تر شدن نرخ‌های رسمی و آزاد ارز است.

نرخ‌های جدید دلار در بازار ارز تجاری

بر اساس آخرین داده‌ها، نرخ معاملات توافقی دلار حواله در بازار ارز تجاری ۶۹,۱۴۸ تومان و دلار اسکناس ۷۱,۰۸۴ تومان ثبت شده است.

این ارقام نشان‌دهنده افزایش قابل توجه نسبت به ابتدای دولت چهاردهم است که دلار حواله در کانال ۴۵ هزار تومان قرار داشت. نرخ توافقی هر اسکناس یورو نیز با کاهش نسبت به روز قبل، ۸۰,۸۵۸ تومان و نرخ حواله یورو ۷۸,۶۵۶ تومان اعلام شده است.

رفع تعهد صادراتی فقط از مسیر بازار ارز تجاری

مطابق سیاست جدید، رفع تعهد ارزی صادرکنندگان صرفاً در صورت عرضه ارز در بازار ارز تجاری امکان‌پذیر است و محل تأمین ارز برای ثبت سفارش واردکنندگان نیز به طور کامل مرکز مبادله خواهد بود. این رویکرد، با هدف حذف رانت و شفاف‌سازی جریان ارز اتخاذ شده و تمامی فرآیندهای خرید و فروش ارز تجاری با نظارت بانک‌های عامل و کارگزاری‌ها در مرکز مبادله انجام می‌شود.

دلایل و پیامدهای حذف ارز نیما

کاهش رانت و فاصله نرخ‌ها: بانک مرکزی با افزایش تدریجی نرخ دلار نیما، تلاش کرد شکاف میان نرخ ارز نیمایی و آزاد را کاهش دهد و با حذف نیما، عملاً یک بازار یکپارچه و شفاف‌تر برای معاملات ارزی ایجاد کرد.

افزایش عمق و شفافیت بازار: با انتقال کامل معاملات به بازار ارز تجاری، حجم معاملات روزانه افزایش یافته و نرخ کشف‌شده بر اساس عرضه و تقاضا شکل می‌گیرد. پیش‌بینی می‌شود حجم معاملات به بیش از ۱۰۰ میلیون دلار در روز برسد.

تأثیر بر بازار غیررسمی: نرخ‌های کشف‌شده در بازار ارز تجاری علامت‌دهی قوی به بازار غیررسمی داشته و می‌تواند نقش موثری در کنترل نوسانات و کاهش سفته‌بازی ایفا کند.

فرآیند جدید معاملات؛ نقش بانک‌های عامل و کارگزاری‌ها

در سامانه معاملات بازار ارز تجاری، صادرکنندگان و واردکنندگان باید از طریق بانک‌های عامل یا کارگزاری‌های مربوطه، سفارش‌های خرید یا فروش ارز خود را ثبت کنند. معاملات بر اساس تطابق سفارش‌ها انجام می‌شود و اطلاعات مربوط به مقدار و نرخ ارز پیشنهادی در سامانه ثبت خواهد شد.

حذف سامانه نیما و انتقال کامل معاملات ارزی به بازار ارز تجاری، تحولی بنیادین در ساختار سیاست ارزی ایران است. این اقدام با هدف افزایش شفافیت، کاهش رانت و یکپارچه‌سازی نرخ‌ها انجام شده و انتظار می‌رود در بلندمدت به ثبات بیشتر بازار ارز و تسهیل فرآیندهای تجاری کشور منجر شود. نرخ‌های جدید دلار و یورو نیز نشان‌دهنده تأثیر این سیاست بر بازار و حرکت به سمت واقعی‌تر شدن قیمت‌هاست.

فاطمه صنوبری