بازار سیاه بنزین در جاده‌های شمال

به گزارش نماداقتصاد، این روزها در جاده‌های پرتردد شمال کشور، خرید و فروش بنزین دیگر پنهانی نیست. محورهای منتهی به چالوس، هراز و فیروزکوه، به ویژه در روزهای تعطیل و آخر هفته، به صحنه‌ای آشکار برای بازار سیاه بنزین تبدیل شده‌اند؛ بازاری که در آن هر لیتر بنزین تا ۱۰ برابر قیمت رسمی به فروش می‌رسد و خریداران چاره‌ای جز پذیرش این قیمت‌ها ندارند.

پمپ‌های شلوغ و جاده‌های پر از بنزین سیاه
ظهر جمعه، حوالی مرزن‌آباد. صف پمپ بنزین چند صد متر کشیده شده و در کنار جاده، وانت‌ها و خودروهایی با درهای نیمه‌باز و صندوق‌های پر از گالن ایستاده‌اند. صدای آرامی به گوش می‌رسد: «چند لیتر می‌خوای؟ سوپر هم داریم.» قیمت‌ها از ۲۰ هزار تومان برای بنزین معمولی شروع می‌شود و گاهی به ۳۰ هزار تومان برای بنزین سوپر می‌رسد. معامله‌ها سریع و بدون نیاز به رمز و سیگنال انجام می‌شود. همه‌چیز علنی است، در روز روشن و در مقابل چشمان مسافران.

فروشندگان بنزین؛ بخشی از جغرافیای جاده
در طول محور چالوس و هراز، دست‌فروشان بنزین به تصویری ثابت تبدیل شده‌اند. وانت‌ها و خودروهای شخصی کنار جاده می‌ایستند و گالن‌های پلاستیکی در صندوق عقب یا کنار دست راننده چیده شده‌اند. بسیاری از آن‌ها حتی تابلوهای کوچک دست‌ساز با عبارت «بنزین آزاد» جلوی خود گذاشته‌اند. یکی از رانندگان که در محور هراز گرفتار صف طولانی شده، می‌گوید: «همه‌مون می‌دونیم اینا کی هستن و کجا وایمیستن. پمپ که شلوغ باشه یا بنزین تموم کنه، فقط یک نگاه کافیه. خودشون می‌یان جلو.»

کار به جایی رسیده که فروشندگان بنزین نه فقط در جاده‌های شمال، بلکه در تهران هم دیده می‌شوند.

قیمت‌ها روی موج بحران
در ایام تعطیلات، به ویژه نوروز و تابستان، بازار سیاه بنزین در مسیرهای شمالی به اوج خود می‌رسد. قیمت‌ها در ساعات مختلف روز تغییر می‌کند و کاملاً به وضعیت ترافیک و صف پمپ‌ها وابسته است. یک فروشنده در جاده هراز، حوالی آمل، می‌گوید: «وقتی صف‌ها قفل می‌شه، لیتری ۳۰ هزارم می‌فروشم. مشتری هم داره. خودشون می‌دونن که جای دیگه گیر نمی‌آد.»

آمار غیررسمی و حجم بالای فروش آزاد
برآوردهای غیررسمی نشان می‌دهد که در تعطیلات تابستان امسال، حدود ۲ میلیون لیتر بنزین فقط در محورهای شمالی کشور به صورت غیررسمی و خارج از شبکه توزیع عرضه شده است. این عدد با توجه به ترافیک بالای جاده‌های شمال، تعجب‌آور نیست. قاسم حامدی، کارشناس حوزه انرژی، می‌گوید: «این بازار از کمبود نیست. از بی‌نظمی در توزیع و پیش‌بینی نکردن نیاز مسافران شکل می‌گیرد و وقتی تقاضا بالا برود، بازار سیاه هم شکل خواهد گرفت.»

سکوت و ادامه کار در روز روشن
آنچه بازار سیاه بنزین در شمال کشور را عجیب می‌کند، نه پنهانی بودن آن است و نه ترس فروشندگان؛ بلکه حضور آشکار آن‌ها در طول روز و مقابل دیدگان مسافران و رهگذران است. فروشندگان با گالن‌های رنگی و ظرف‌های پلاستیکی، بی‌واهمه کنار جاده می‌ایستند، مشتری جذب می‌کنند و پول نقد می‌گیرند.

مسافری که از نوشهر به تهران بازمی‌گشت، می‌گوید: «دیگه بازار سیاه نیست، بازار علنی شده. انگار بخشی از جاده است. اگه بخوای اعتراض کنی، اولین کسی که بهت می‌خنده، راننده‌هایی هستن که همون لحظه دارن لیتری ۲۵ هزار تومان پول می‌دن.»

بازاری که از مسافر تغذیه می‌کند
در شلوغ‌ترین مسیرهای کشور، جایی که هر آخر هفته و تعطیلات رسمی هزاران خودرو روانه شمال می‌شوند، بنزین دیگر فقط یک کالای دولتی نیست. حالا کنار جاده‌ها، از خودروهای کهنه گرفته تا وانت‌های قدیمی، همه در حال فروشند. و این بازار، فعلاً، ادامه دارد. «پمپ شلوغه؟ مشکلی نیست. ما همیشه اینجاییم.»