کاهش صادرات ایران در فروردین؛ تراز تجاری مثبت اما نگران‌کننده

کاهش صادرات غیرنفتی و افت قیمت کالاها

کاهش صادرات با افت ۹.۶۶ درصدی حجم صادرات (۹ میلیون و ۷۰۰ هزار تن) و کاهش ۷.۹۶ درصدی میانگین قیمت هر تن کالای صادراتی (۳۲۸ دلار) همراه بوده است. سه کالای عمده صادراتی کشور در این ماه شامل پروپان مایع شده (۲۱۸ میلیون دلار)، متانول (۲۰۱ میلیون دلار) و قیر نفت (۱۸۰ میلیون دلار) بوده‌اند. همچنین صادرات محصولات پتروشیمی نیز با کاهش چشمگیر ۲۵.۷۷ درصدی از نظر وزنی و ۲۴ درصدی از نظر ارزشی مواجه شده است.

افزایش واردات و کاهش ارزش آن

در مقابل، حجم واردات ایران در فروردین ماه با رشد ۳۳.۳۸ درصدی به ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تن رسید، اما ارزش واردات با ۱۱.۳۶ درصد کاهش به ۲ میلیارد و ۷۴۰ میلیون دلار محدود شد.

تراز تجاری مثبت؛ وابسته به نفت

با وجود کاهش صادرات غیرنفتی، تراز تجاری ایران در فروردین ۱۴۰۳ مثبت گزارش شده است. این تراز عمدتاً به دلیل صادرات بالای نفت خام و میعانات گازی به ارزش ۴ میلیارد و ۱۸۰ میلیون دلار حفظ شده است. تراز تجاری با احتساب نفت و خدمات ۴ میلیارد و ۹۴۰ میلیون دلار و بدون احتساب آنها ۴۳۰ میلیون دلار مثبت ارزیابی شده است.

مقاصد اصلی صادرات و واردات

چین، عراق، امارات متحده عربی، ترکیه، پاکستان، افغانستان و عمان، ۷۸ درصد از وزن و ۸۳ درصد از ارزش کل صادرات ایران را به خود اختصاص داده‌اند. در مقابل، امارات، چین، ترکیه، هلند، آلمان، هند و هنگ کنگ، ۷۲ درصد از وزن و ۷۸ درصد از ارزش کل واردات کشور را تشکیل می‌دهند.

افزایش چشمگیر ترانزیت خارجی

یکی دیگر از نکات قابل توجه گزارش گمرک، افزایش ۴۷ درصدی ترانزیت خارجی از مسیر ایران است که در فروردین ماه به یک میلیون و ۶۰۰ هزار تن رسیده است.

هشدار کارشناسان درباره وابستگی به نفت

کارشناسان اقتصادی کاهش صادرات غیرنفتی و افت قیمت کالاهای صادراتی را نگران‌کننده دانسته و بر ضرورت تنوع‌بخشی به اقتصاد و کاهش وابستگی به صادرات نفت تأکید می‌کنند. به گفته آنان، بررسی دقیق‌تر دلایل کاهش صادرات و افزایش حجم واردات، نیازمند توجه ویژه مسئولان اقتصادی کشور است تا از آسیب‌های احتمالی به اقتصاد ملی جلوگیری شود.