کیش، نمایشگاه‌ها را از دست داد

به گزارش نماد اقتصاد، آغاز هجدهمین نمایشگاه متالورژی، فولاد، ریخته‌گری، ماشین‌آلات و صنایع وابسته در اصفهان، یک واقعیت مهم را دوباره به نمایش گذاشت؛ برای صنعتی که با حاشیه سود، هزینه انرژی، حمل‌ونقل، ارز و فشارهای متعدد تولید دست‌وپنجه نرم می‌کند، محل برگزاری نمایشگاه دیگر یک موضوع فرعی نیست؛ بخشی از اقتصاد نمایشگاه است.

متالکس امسال در حالی در اصفهان آغاز به کار کرده که بنا بر بازخوردهای مطرح‌شده از سوی فعالان و شرکت‌های حاضر در زنجیره فولاد و معدن، انتخاب شهر میزبان بیش از گذشته تحت تأثیر هزینه تمام‌شده حضور قرار گرفته است. از نگاه این فعالان، برگزاری رویدادهای تخصصی صنعت در اصفهان می‌تواند در مقایسه با مقاصدی که وابستگی بیشتری به سفر هوایی و اقامت گران‌تر دارند، هزینه حضور شرکت‌ها را کاهش دهد.
این موضوع به‌ویژه برای شرکت‌هایی اهمیت دارد که باید همزمان هزینه غرفه، طراحی و تجهیز، حمل تجهیزات و نمونه‌ها، اقامت، رفت‌وآمد مدیران و کارشناسان و سایر هزینه‌های جانبی را پرداخت کنند.

نمایشگاه؛ ویترین صنعت یا صورت‌حساب سنگین؟

شرکت در یک نمایشگاه تخصصی برای بنگاه صنعتی صرفا اجاره چند متر فضا نیست. یک شرکت برای حضور موثر باید تیم فروش، مدیران، کارشناسان فنی و گاهی مدیرعامل خود را به محل نمایشگاه اعزام کند. اگر مقصد نمایشگاه به گونه‌ای باشد که بخش عمده‌ای از مسیر با هواپیما طی شود و اقامت نیز هزینه بالایی داشته باشد، رقم نهایی حضور به سرعت افزایش پیدا می‌کند.
در چنین شرایطی، شرکت‌های کوچک و متوسط بیش از شرکت‌های بزرگ تحت فشار قرار می‌گیرند. یک مجموعه بزرگ فولادی ممکن است بتواند هزینه یک رویداد چندروزه را جذب کند، اما برای یک شرکت تولیدکننده قطعات، تجهیزات، مواد نسوز، ماشین‌آلات یا خدمات فنی و مهندسی، چند روز نمایشگاه می‌تواند به یک تصمیم اقتصادی جدی تبدیل شود.
اینجاست که اصفهان یک مزیت مهم دارد: صنعت در این شهر فقط مهمان نمایشگاه نیست؛ بخشی از هویت اقتصادی شهر است.

چرا اصفهان برای فولاد و معدن مزیت دارد؟

انتخاب اصفهان برای متالکس اتفاقی نیست. این استان یکی از کانون‌های اصلی صنعت فولاد کشور است و زنجیره‌ای گسترده از تولیدکنندگان، شرکت‌های دانش‌بنیان، سازندگان تجهیزات، صنایع ریخته‌گری، ماشین‌سازان و مجموعه‌های خدمات فنی و مهندسی در آن فعال هستند.
بر اساس اظهارات مطرح‌شده در نشست خبری هجدهمین نمایشگاه متالکس، حدود ۱۶ درصد صادرات غیرنفتی و بخش قابل توجهی از بازار سرمایه و اشتغال کشور به صنعت فولاد وابسته است؛ موضوعی که وزن این صنعت را در اقتصاد ایران نشان می‌دهد.

از سوی دیگر، هجدهمین متالکس امسال با حضور حدود ۱۲۰ شرکت تخصصی برگزار شده است؛ یعنی نمایشگاه در حال تبدیل شدن به یک نقطه تجمع جدی برای فعالان زنجیره فولاد، متالورژی، ریخته‌گری و ماشین‌آلات است.

در میان شرکت‌های حاضر نیز نام مجموعه‌هایی از بخش‌های مختلف زنجیره دیده می‌شود؛ از ذوب‌آهن اصفهان و تولیدکنندگان فولاد گرفته تا شرکت‌های فعال در حوزه نسوز، ماشین‌آلات، تجهیزات و خدمات صنعتی.

کیش؛ جذاب برای گردشگری، اما گران برای صنعت

کیش و برخی دیگر از شهرهای کشور ظرفیت بالایی برای برگزاری نمایشگاه دارند؛ اما مسئله صنعت فولاد با نمایشگاه گردشگری یا رویدادهای مصرفی متفاوت است.
مخاطب اصلی یک نمایشگاه فولاد، مدیر خرید، مدیر فروش، مدیرعامل، مدیر فنی، پیمانکار، تولیدکننده و تأمین‌کننده است؛ افرادی که در نهایت باید درباره قرارداد، تأمین تجهیزات، خرید مواد اولیه یا فروش محصول تصمیم بگیرند.
بنابراین برای این گروه، هزینه و دسترسی آسان به نمایشگاه اهمیت بسیار بیشتری از جذابیت مقصد گردشگری دارد.
کیش می‌تواند برای رویدادهای تجاری، سرمایه‌گذاری و نمایشگاهی مزیت‌های خودش را داشته باشد، اما اگر هزینه سفر و اقامت به حدی برسد که شرکت‌ها را از حضور منصرف کند، فلسفه نمایشگاه تخصصی زیر سؤال می‌رود.

هزینه نمایشگاه را چه کسی پرداخت می‌کند؟

در نهایت هزینه‌های برگزاری نمایشگاه به شکل مستقیم یا غیرمستقیم به شرکت‌کننده منتقل می‌شود. شرکت برای حضور هزینه می‌کند تا مشتری جدید پیدا کند، قرارداد ببندد یا بازار صادراتی خود را توسعه دهد.

این مسئله برای زنجیره فولاد اهمیت دوچندان دارد؛ زیرا بخش قابل توجهی از شرکت‌های این زنجیره، تولیدکنندگان B2B هستند و فروش آنها از طریق مذاکره تخصصی و ارتباط مستقیم با مشتریان صنعتی شکل می‌گیرد. به زبان ساده، شرکت‌ها پول می‌دهند تا مشتری ببینند، نه اینکه فقط شهر ببینند.

جنگ نمایشگاه‌ها بر سر «مکان» نیست؛ بر سر «هزینه» است

رقابت میان شهرها برای میزبانی نمایشگاه‌های تخصصی در آینده احتمالاً بیشتر خواهد شد. اما این رقابت نمی‌تواند صرفا بر مبنای تعداد سالن، امکانات نمایشگاهی یا جذابیت گردشگری تعریف شود.
برای یک صنعتگر، مجموعه‌ای از شاخص‌ها اهمیت دارد:
هزینه اجاره و تجهیز غرفه
هزینه اقامت تیم نمایشگاهی دسترسی حمل‌ونقل
امکان حضور مشتریان و مدیران صنعتی نزدیکی به قطب‌های تولید
ظرفیت برگزاری جلسات تجاری هزینه حمل نمونه و تجهیزات

هجدهمین متالکس از سوم تا ششم شهریورماه در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی اصفهان، برگزار می‌شود و ساعات بازدید آن از ۱۶ تا ۲۲ اعلام شده است.
نکته مهم این دوره، تلاش برای فراتر رفتن از نمایش محصولات است. حضور مسئولان استان، فعالان اقتصادی و هیأت ۱۰ نفره تجار عراقی نشان می‌دهد که نمایشگاه می‌تواند به بستری برای اتصال تولیدکننده ایرانی به بازار منطقه تبدیل شود.
حتی در نخستین روز نمایشگاه، تفاهم‌نامه سه‌جانبه میان اتاق‌های بازرگانی اصفهان، خرمشهر و بصره امضا شد؛ اقدامی که نشان می‌دهد ظرفیت نمایشگاه برای ایجاد ارتباطات تجاری منطقه‌ای نیز مورد توجه قرار گرفته است.
در نهایت، شاید پرسش اصلی این نباشد که «نمایشگاه بعدی کجا برگزار شود؟»؛ پرسش مهم‌تر این است که چگونه می‌توان هزینه حضور شرکت‌ها را پایین آورد تا هیچ تولیدکننده‌ای به دلیل هزینه سفر و اقامت، از بازار و مشتری عقب نماند.