میخ‌های آخر بر تابوت سوخت‌های فسیلی در معادن

به گزارش نماد اقتصاد، شرکت «Railveyor» مستقر در شهر سادبری کانادا که در زمینه طراحی و ساخت سامانه‌های ریلی برقی برای حمل مواد معدنی فعالیت می‌کند، از افزایش تقاضای محصولات خود خبر داده است.

به گفته مدیرعامل این شرکت، بسیاری از شرکت‌های معدنی طی ماه‌های اخیر به دنبال بازطراحی ساختار عملیاتی معادن خود بوده‌اند تا امکان استفاده از سامانه‌های حمل‌ونقل الکتریکی را به جای تجهیزات متداول دیزلی بررسی کنند.

اگرچه ماشین‌آلات دیزلی همچنان ستون فقرات عملیات معدنی در بسیاری از کشورها محسوب می‌شوند اما رشد هزینه‌های سوخت و نوسانات بازار انرژی موجب شده است شرکت‌های معدنی با جدیت بیشتری به دنبال راهکارهای جایگزین ازجمله بکارگیری تجهیزات الکتریکی و سامانه‌های حمل‌ونقل الکتریکی باشند.

براساس برآوردهای فعالان این صنعت، عملیات حمل‌ونقل مواد معدنی بین ۴۰ تا ۵۰ درصد از هزینه‌های عملیاتی یک معدن را به خود اختصاص می‌دهد. در حال حاضر بخش عمده این فعالیت‌ها توسط ماشین‌آلات دیزلی انجام می‌شود؛ موضوعی که با افزایش قیمت نفت و سوخت، فشار مضاعفی بر هزینه‌های تولید وارد کرده است.

کارشناسان معتقدند نوسانات فعلی بازار سوخت دیگر یک شوک مقطعی نیست بلکه به واقعیتی ساختاری تبدیل شده است که آثار آن بر سودآوری و رقابت‌پذیری معادن به‌ طور فزاینده‌ای نمایان خواهد شد.

در چنین شرایطی، فناوری‌های جایگزین نظیر خطوط ریلی برقی، نوار نقاله‌های الکتریکی و ماشین‌آلات معدنی مجهز به باتری، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته‌اند؛ اگرچه سهم این فناوری‌ها هنوز در مقایسه با تجهیزات دیزلی محدود بوده اما روند پذیرش آن‌ها در صنعت معدن به‌ تدریج در حال گسترش است.

فعالان بخش معدن معتقدند شرکت‌هایی که طی سال‌های گذشته در مسیر الکتریکی‌سازی ناوگان خود سرمایه‌گذاری کرده‌اند، اکنون از مزیت قابل‌توجهی برخوردارند. در حالی که افزایش ناگهانی هزینه سوخت فشار قابل‌ملاحظه‌ای بر معادن متکی به دیزل وارد کرده است، مصرف‌کنندگانی که از تجهیزات الکتریکی یا خودروهای مجهز به باتری استفاده می‌کنند، تاثیر کمتری از نوسانات بازار انرژی پذیرفته‌اند و ثبات بیشتری در هزینه‌های عملیاتی خود تجربه می‌کنند.

با این حال، گذار به تجهیزات الکتریکی هزینه‌بر است. به گفته کارشناسان، قیمت خرید ماشین‌آلات معدنی الکتریکی در برخی موارد تا سه برابر نمونه‌های دیزلی مشابه است اما در مقابل، هزینه برق آن از ثبات بیشتری برخوردار بوده و صرفه‌جویی قابل‌توجهی در طول عمر تجهیزات برای شرکت‌های معدنی به همراه داشته است.

استفاده از تجهیزات الکتریکی در معادن زیرزمینی نیز با مزایایی همراه خواهد بود. ماشین‌آلات دیزلی به دلیل تولید آلاینده‌ها و ذرات معلق، نیازمند سیستم‌های تهویه بزرگ‌تر و پرهزینه‌تری هستند تا شرایط ایمن برای فعالیت کارکنان فراهم شود.

استفاده از ناوگان الکتریکی می‌تواند هزینه‌های مرتبط با تهویه را به شکل محسوسی کاهش و در نتیجه بازده اقتصادی پروژه‌های معدنی را افزایش دهد. پروژه «Onaping Depth» شرکت «Glencore» در منطقه سادبری کانادا ازجمله پروژه‌هایی به شمار می‌آید که ضمن بهره‌گیری از ناوگان تمام‌الکتریکی توانسته است مزایای عملیاتی و اقتصادی قابل‌توجهی به همراه داشته باشد.

چالش‌های الکتریکی‌سازی معادن

اگرچه از ابتدای فاز طراحی می‌توان زیرساخت‌های مورد نیاز برای استقرار تجهیزات الکتریکی در معادن جدید را در نظر گرفت اما شرایط برای معادن فعال و قدیمی متفاوت است. بسیاری از این معادن بر پایه فناوری‌های دیزلی طراحی و توسعه یافته‌اند و تغییر ساختار آن‌ها نیازمند سرمایه‌گذاری‌های سنگین است.

یکی از مهم‌ترین موانع الکتریکی‌سازی معادن، ایجاد زیرساخت‌های شارژ و تامین برق مورد نیاز ناوگان الکتریکی است که می‌تواند هزینه‌های قابل‌توجهی را به شرکت‌ها تحمیل کند. علاوه‌براین، در بسیاری از معادن زیرزمینی فعلی پیش‌تر سیستم‌های تهویه قدرتمندی برای مدیریت آلاینده‌های ناشی از تجهیزات دیزلی استقرار یافته است و همین موضوع، بخشی از مزیت اقتصادی تغییرات فناورانه را کاهش می‌دهد.

با وجود این چالش‌ها، بررسی روند بازار نشان می‌دهد که تقاضای تجهیزات الکتریکی در حال افزایش است. در همین راستا، شرکت «MacLean Engineering» یکی از تولیدکنندگان تجهیزات معدنی اعلام کرده است که در حال حاضر بین ۱۰ تا ۲۰ درصد فروش سالانه این شرکت به خودروهای الکتریکی اختصاص دارد؛ سهمی که بسته به شرایط بازار در سال‌های مختلف تغییر می‌کند.

این شرکت هدف‌گذاری کرده است که تا سال ۲۰۴۰ به‌ طور کامل تمرکز خود را بر روی تولید تجهیزات الکتریکی معطوف کند. مدیران این مجموعه معتقدند با افزایش تعداد پروژه‌های موفق و مشاهده عملکرد تجهیزات الکتریکی در محیط‌های واقعی، شرکت‌های بیشتری به سمت توسعه و استفاده از این فناوری حرکت خواهند کرد.

آینده صنعت معدن در سایه تحولات بازار انرژی

تحولات اخیر نشان می‌دهد که صنعت معدن به تدریج وارد مرحله‌ای جدید از گذار فناورانه شده است؛ مرحله‌ای که در آن ملاحظات اقتصادی، زیست‌محیطی و امنیت انرژی بیش از گذشته در تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذاران نقش ایفا می‌کنند.

اگرچه دیزل همچنان سوخت غالب در بسیاری از عملیات معدنی به شمار می‌رود اما افزایش مستمر هزینه‌های سوخت و پیشرفت فناوری سیستم‌های ذخیره انرژی، زمینه را برای رشد سهم تجهیزات الکتریکی فراهم کرده است.

در چنین فضایی، الکتریکی‌سازی ناوگان معدنی دیگر صرفا یک انتخاب صرفا زیست‌محیطی محسوب نمی‌شود بلکه به ابزاری برای مدیریت هزینه‌ها، افزایش بهره‌وری و کاهش ریسک‌های ناشی از نوسانات بازار انرژی تبدیل شده است؛ روندی که می‌تواند در سال‌های آینده چهره صنعت معدن را به شکل قابل‌توجهی دگرگون کند.

انتهای پیام//