وقتی هزینه یک ماه پوشک، بیشتر از کل حمایت دولت است

به گزارش نماد اقتصاد، دولت بالاخره شرایط استفاده از «کارت امید مادر» را اعلام کرد؛ طرحی که قرار است به مادرانی که از ابتدای سال ۱۴۰۵ صاحب فرزند می‌شوند، ماهانه ۲ میلیون تومان کمک‌هزینه پرداخت کند. در ظاهر، این تصمیم با هدف حمایت از فرزندآوری و کاهش فشار اقتصادی خانواده‌ها اتخاذ شده؛ اما کافی است یک خانواده فقط یک‌بار وارد داروخانه، فروشگاه پوشک یا مطب پزشک کودکان شود تا بفهمد این رقم، بیشتر شبیه یک شوخی تلخ است تا حمایت واقعی.

بر اساس ابلاغ رسمی، مادران ایرانی که از اول فروردین ۱۴۰۵ به بعد زایمان کنند، تا ۲۴ ماهگی فرزند، ماهانه ۲ میلیون تومان دریافت خواهند کرد؛ مشروط به داشتن کد ملی مادر و کودک، ثبت رسمی زایمان و اتصال حساب بانکی و سیم‌کارت به نام مادر.
اما سؤال اصلی اینجاست:آیا با ۲ میلیون تومان در ماه می‌توان حتی بخش کوچکی از هزینه‌های واقعی نگهداری نوزاد را پوشش داد؟
واقعیت بازار چیز دیگری می‌گوید.

فقط هزینه پوشک؛ ماهی ۳ میلیون تومان!

طبق گزارش رسانه‌ها، قیمت پوشک درطی دو سال اخیر جهشی عجیب داشته است. هزینه ماهانه پوشک برای یک کودک حدود ۲.۷ تا ۳ میلیون تومان است و قیمت این کالا طی دو سال تا ۶۰۰ درصد افزایش یافته است.

یعنی دولت در حالی ماهانه ۲ میلیون تومان پرداخت می‌کند که فقط پوشکِ یک نوزاد، بیشتر از کل این حمایت هزینه دارد.

در بازار امروز، بسیاری از خانواده‌ها مجبورند برای کاهش هزینه، از برندهای بی‌کیفیت‌تر استفاده کنند؛ موضوعی که به گفته پزشکان، موجب افزایش حساسیت‌های پوستی و بیماری‌های عفونی در کودکان شده است.

شیرخشک؛ بحران خاموش خانواده‌ها

اگر نوزاد به هر دلیل نیازمند شیرخشک باشد، تازه بحران اصلی آغاز می‌شود. دولت می‌گوید شیرخشک یارانه‌ای تا سقف مشخص عرضه می‌شود، اما گزارش‌های رسمی از کمبود شدید و کاهش تولید خبر می‌دهند.

طبق اعلام انجمن تولیدکنندگان شیرخشک، تولید داخلی ۳۰ تا ۴۰ درصد کمتر از نیاز بازار است. در عمل بسیاری از خانواده‌ها مجبورند شیرخشک آزاد تهیه کنند؛ محصولی که قیمت برخی برندهای آن به چند صد هزار تومان برای هر قوطی رسیده است. یک نوزاد در ماه ممکن است بین ۶ تا ۱۰ قوطی شیرخشک مصرف کند. یعنی خانواده‌ها فقط برای تغذیه کودک، باید چند میلیون تومان هزینه کنند.
در کنار آن، مکمل‌هایی مانند قطره آهن، ویتامین D، قطره کولیک، پروبیوتیک‌ها و داروهای گوارشی نیز هزینه‌های ثابت ماهانه خانواده‌هاست.

زایمان؛ شروع یک بدهی بزرگ

مشکل فقط بعد از تولد نیست؛ بسیاری از خانواده‌ها از همان روز زایمان زیر بار هزینه‌های سنگین می‌روند. اگرچه در بیمارستان‌های دولتی بخشی از هزینه‌ها تحت پوشش است، اما واقعیت این است که بسیاری از زایمان‌ها در مراکز خصوصی انجام می‌شود؛ جایی که هزینه‌ها گاه به ده‌ها میلیون تومان می‌رسد.

از آزمایش‌های دوران بارداری و سونوگرافی گرفته تا ویزیت‌های تخصصی، آزمایش غربالگری، دارو، بستری، اتاق خصوصی و هزینه متخصص بیهوشی، خانواده‌ها با صورتحساب‌هایی مواجه می‌شوند که برای طبقه متوسط نیز کمرشکن است.حتی بسیاری از خانواده‌ها برای تهیه سیسمونی اولیه مجبور به دریافت وام یا فروش طلا و پس‌انداز خود شده‌اند.

پوشاک کودک؛ هر ماه گران‌تر از قبل

تورم فقط بازار خوراک را نابود نکرده؛ لباس کودک هم به کالایی لوکس تبدیل شده است.یک دست لباس نوزادی ساده، جوراب، پتو، حوله، شیشه شیر، پستانک، کریر، کالسکه، صندلی خودرو و لوازم بهداشتی، امروز هزینه‌ای چند ده میلیونی برای شروع زندگی یک نوزاد ایجاد می‌کند.
از سوی دیگر، کودک به سرعت رشد می‌کند و لباس‌ها مدام باید تعویض شوند. خانواده‌ای که درآمد متوسط دارد، حالا باید میان کیفیت، سلامت و توان مالی یکی را انتخاب کند.

هزینه‌های پزشکی؛ از واکسن تا ویزیت متخصص

اگر کودک دچار آلرژی، زردی، رفلاکس، مشکلات تنفسی یا بیماری‌های شایع نوزادی شود، تازه ابعاد واقعی هزینه‌ها آشکار می‌شود.
ویزیت پزشک متخصص کودکان، آزمایش، سونوگرافی، بستری، دارو و واکسن‌های غیررایگان، ماهانه میلیون‌ها تومان خرج روی دست خانواده‌ها می‌گذارد.
در بسیاری از شهرها حتی گرفتن یک نوبت ساده متخصص کودکان بدون مراجعه به مراکز خصوصی تقریباً غیرممکن شده است.

تناقض عجیب؛ تشویق به فرزندآوری بدون تامین معیشت

سال‌هاست مسئولان از بحران جمعیت و کاهش نرخ باروری سخن می‌گویند و مردم را به فرزندآوری تشویق می‌کنند؛ اما سؤال اساسی اینجاست:
چگونه می‌توان خانواده‌ای را که حتی از تامین اجاره خانه و خوراک روزانه عاجز است، به فرزند بیشتر تشویق کرد؟

باید هشدار داد که«کارت امید مادر» ممکن است خیلی زود به نمادی دیگر از فاصله عمیق میان تصمیم‌های اداری و واقعیت زندگی مردم تبدیل شود؛ واقعیتی که در آن، هزینه بزرگ کردن یک کودک، بسیار بیشتر از وعده‌های روی کاغذ است.