در فروردین سود واقعی نصیب کدام سرمایه‌گذاران شد؟

به گزارش نماد اقتصاد، بررسی‌های تازه نشان می‌دهد در شرایطی که بیشتر بازارهای سرمایه‌گذاری در فروردین ماه بازدهی منفی داشتند، خانوارها و کسب‌وکارها به‌جای جست‌وجوی فرصت‌های سرمایه‌گذاری، به دنبال تأمین نقدینگی برای هزینه‌های روزمره و سرمایه در گردش خود بوده‌اند. این تغییر رفتار، نشانه‌ای از تشدید رکود تورمی و افزایش نااطمینانی‌های اقتصادی ناشی از جنگ و اختلال گسترده اینترنت در هفته‌های ابتدایی سال است.

مطابق داده‌ها، در فروردین ماه قیمت طلای ۱۸ عیار ۴.۵ درصد، سکه تمام ۸.۷ درصد، نیم‌سکه ۶.۵ درصد و ربع‌سکه ۵.۵ درصد کاهش داشت و صندوق‌های طلا نیز بازدهی منفی حدود ۴ درصد را ثبت کردند. در همین دوره، نرخ دلار در بازار آزاد تقریباً بدون تغییر بود و تنها رشد ۰.۱۷ درصدی را تجربه کرد. در نتیجه، تنها سرمایه‌گذارانی که در پایان اسفند دارایی خود را به صندوق‌های درآمد ثابت یا سپرده بانکی منتقل کرده بودند، به بازدهی مثبت رسیدند؛ به‌طوری‌که صندوق‌های درآمد ثابت ۳.۵ درصد و سپرده‌های بانکی ۲.۱ درصد سود دادند.

چرا بازارها عقب‌نشینی کردند؟

در هفته‌های نخست سال، کاهش درآمد خانوارها و کسب‌وکارها باعث شد بسیاری برای تأمین نقدینگی فوری، حتی دارایی‌های امنی مانند طلا و دلار را بفروشند. گزارش فعالان بازار طلا نشان می‌دهد که با وجود رشد تقاضا، تعداد فروشندگان همچنان کمتر از خریداران بوده و بازار هنوز به شرایط عادی پیش از آغاز جنگ بازنگشته است. همزمان، رکود در مبادلات تجاری و معاملات ارزی نقش مهمی در تثبیت نرخ ارز داشت.

کارشناسان معتقدند با کاهش تنش‌های سیاسی و بازگشت جریان عادی معاملات پس از رفع محدودیت‌ها و اتصال اینترنت، احتمال افزایش دادوستدها و بازگشت قیمت‌ها به مسیر ماه‌های قبل بالا خواهد بود.

بازدهی بازارها در افق ماهانه و سالانه

هرچند بازدهی ماهانه تمامی بازارهای سرمایه‌گذاری تا پایان فروردین منفی بود، اما عملکرد سالانه آنها تصویر متفاوتی را نشان می‌دهد. در یک سال گذشته، صندوق‌های طلا با بازدهی ۱۸۶ درصدی در صدر قرار گرفتند. پس از آن طلای ۱۸ عیار با ۱۶۳.۶ درصد و سکه طرح جدید با ۱۳۶.۴ درصد رشد همراه شدند. ربع‌سکه ۱۰۳.۸ درصد، نیم‌سکه ۹۳.۴ درصد، دلار آزاد ۸۳ درصد و صندوق‌های درآمد ثابت ۳۶.۴ درصد بازدهی داشتند. سود سالانه سپرده بانکی نیز با ۲۵ درصد در رتبه آخر قرار گرفته است.

کارشناسان تأکید می‌کنند بازدهی‌های ماهانه فروردین بیش از آنکه بازتاب‌دهنده روندهای واقعی بازار باشد، ناشی از ریسک‌های سیاسی و محدودیت در حجم معاملات بوده است. با بازگشایی کامل بازارها، کاهش سایه جنگ و افزایش حجم دادوستد، احتمال رشد دوباره دارایی‌های دلاری و طلایی وجود دارد.

وضعیت لحظه‌ای دلار و طلا

در سیزدهمین روز آتش‌بس، بازار ارز و طلا در انتظار خبرهای سیاسی مرتبط با احتمال مذاکره در اسلام‌آباد بود و تغییر محسوسی ثبت نکرد. دلار در صرافی‌ها ۱۵۱ هزار تومان و طلای ۱۸ عیار با کاهش ۱۵۰ هزار تومانی، در محدوده ۱۷ میلیون و ۵۰ هزار تومان معامله شد و برای نخستین بار در سال جاری نرخ خرید آن به کانال ۱۶ میلیون تومان وارد شد.

سکه طرح جدید ۵۰۰ هزار تومان کاهش یافت و به ۱۷۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسید. نیم‌سکه خلاف جهت بازار ۱۷۰ هزار تومان افزایش قیمت ثبت کرد و ربع‌سکه بدون تغییر در ۵۱ میلیون و ۹۷۰ هزار تومان فروخته شد.

تأثیر تنش‌های منطقه‌ای بر طلای جهانی

بازار جهانی طلا نیز همزمان با افزایش درگیری‌ها در تنگه هرمز با کاهش قیمت مواجه شد. طلا در نخستین روز کاری هفته میلادی حدود یک درصد افت کرد و تا ۴۷۴۳ دلار پایین آمد، هرچند بعداً دوباره بالای ۴۸۰۰ دلار قرار گرفت. بازدهی ماهانه طلا در بازار جهانی ۹ درصد و نقره ۱۶ درصد گزارش شد.

کارشناسان معتقدند تشدید ناامنی در منطقه خلیج فارس و نگرانی از شوک در عرضه انرژی، ریسک تورمی را بالا برده و احتمال افزایش نرخ بهره توسط بانک‌های مرکزی را تقویت کرده است؛ عاملی که معمولاً بر قیمت طلا فشار وارد می‌کند. با این حال، اثر این تحولات بر بازار داخلی طلا محدود بوده است.