قیمت نفت در معاملات روز دوشنبه، هم‌زمان با تشدید تنش‌ها در خاورمیانه و افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت عرضه، روند صعودی خود را ادامه داد؛ تحولی که بار دیگر نگاه‌ها را به تحولات منطقه و آینده بازار جهانی انرژی معطوف کرده است.
در حال حاضر اقتصاد جهان هنوز در حال رشد بوده، اما حفظ این رشد پرهزینه‌تر شده است. تازه‌ترین گزارش سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) نشان می‌دهد رشد اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۶ به 2.9 درصد خواهد رسید؛ با این حال، افزایش قیمت انرژی ناشی از جنگ خاورمیانه بار دیگر فشارهای تورمی را افزایش داده است.
صادرات نفت ایران به چین را نباید فقط موضوعی درباره حجم خرید نفت خام در نظر گرفت چراکه اکنون مسئله اصلی برای پکن، محاسبه هم‌زمان قیمت خوراک، هزینه حمل، ریسک تحریم و دسترسی به منابع جایگزین است. افزایش قیمت نفت روسیه، اختلال در جریان نفت خاورمیانه و محدودیت‌های حمل‌ونقل، هزینه جایگزینی بشکه‌های ایرانی را برای پالایشگران چینی پیچیده‌تر کرده است.
اهمیت شوک نفتی هرمز از آنجا ناشی می‌شود که تنگه هرمز تنها یک مسیر کشتیرانی نیست؛ بلکه یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان است. بازگشت نفت برنت به محدوده ۱۰۷ دلار در هر بشکه، هم‌زمان با کاهش شدید تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز و اختلال در مسیرهای جایگزین انتقال انرژی، معادله بازار جهانی نفت را وارد مرحله تازه‌ای کرده است.
رابطه اقتصادی تهران و پکن در حال ورود به فاز جدیدی است. در این فاز، پرسش اصلی این است که تجارت ایران با چین در شرایط انسداد دسترسی به شبکه بانکی بین‌المللی، از چه مسیرهایی ادامه یافته و بار مالی این مسیرهای جایگزین، در نهایت بر دوش چه بازیگری سنگینی می‌کند.
رشد قیمت مس در بازار جهانی بار دیگر توجه سرمایه‌گذاران و تولیدکنندگان را به فلز سرخ جلب کرده است؛ اما افزایش قیمت فروش لزوما به معنای رشد متناسب سودآوری صنعت مس نیست. در همین رابطه قیمت مس با موعد تحویل سه‌ماهه در بورس فلزات لندن در پایان هفته منتهی به چهارم سپتامبر در محدوده ۱۴ هزار و ۳۷۳ دلار به ازای هر تن معامله شد و بازار در مسیر ثبت دهمین رشد هفتگی متوالی قرار گرفت.
طبق آخرین ارزیابی انجام شده صادرات نفت ایران در ماه آگوست با افتی کم‌سابقه روبه‌رو شد؛ داده‌های ردیابی نفتکش‌ها که رویترز در اول سپتامبر منتشر کرده، نشان می‌دهد بارگیری نفت خام و میعانات ایران در این ماه به حدود ۲۲۰ تا ۲۵۵ هزار بشکه در روز رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با حدود ۷۴۰ هزار بشکه در روز در جولای و نزدیک به ۲ میلیون بشکه در روز در مارس 2026، کاهش شدیدی را نشان می‌دهد.
کاهش دوباره ذخایر جهانی نفت پس از افزایش موقت موجودی انبارها در ژوئن، نشان می‌دهد بازار انرژی هنوز نتوانسته تبعات اختلال عرضه ناشی از جنگ خاورمیانه را پشت سر بگذارد. آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرده است که موجودی قابل برداشت نفت جهان از ذخایر راهبردی در جولای ۶۹ میلیون بشکه کاهش یافته و مجموع افت ذخایر از آغاز جنگ تا پایان این ماه به ۴۱۰ میلیون بشکه رسیده است.
گزارش‌های منتشرشده در روزهای اخیر نشان می‌دهد بحران بنزین ایران از یک ناترازی مزمن میان تولید و مصرف فراتر رفته و اکنون به مسئله‌ای مرتبط با استمرار عرضه در جایگاه‌ها تبدیل شده است. فایننشال‌تایمز از شکل‌گیری صف‌های طولانی در جایگاه‌های سوخت و فشار ناشی از محاصره دریایی و اختلال در ظرفیت پالایشی ایران خبر داده، در حالی که منابع دیگر از انتقال سوخت میان استان‌ها برای جلوگیری از تعطیلی برخی جایگاه‌ها حکایت دارند.
دور تازه فشار اقتصادی آمریکا علیه ایران، بار دیگر خرید نفت ایران توسط چین را به یکی از مهم‌ترین نقاط تقابل میان واشنگتن و پکن تبدیل کرده است. چین طی سال‌های اخیر بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران بوده، اما تشدید تحریم‌های آمریکا، محاصره بنادر و کشتی‌های ایرانی و افزایش فشار بر شرکت‌های چینی، هزینه و ریسک این تجارت را افزایش داده است. با این حال، واشنگتن در تازه‌ترین اقدامات خود هنوز از هدف‌گیری گسترده بانک‌های بزرگ چین خودداری کرده است؛ تصمیمی که نشان می‌دهد آمریکا در تلاش برای فشار بر تهران، هم‌زمان ملاحظات پیچیده رابطه اقتصادی و ژئوپلیتیکی خود با پکن را نیز در نظر می‌گیرد.