درهای بازار کار به روی جوانان بسته شد

به گزارش نماد اقتصاد، پژوهشگران بانک فدرال رزرو شعبع سنت‌لوئیس اعلام کرده‌اند افت تعداد فرصت‌های شغلی موجود در اقتصاد آمریکا که همزمان با افزایش تقاضا برای مهارت‌های مرتبط با هوش مصنوعی تشدید شده، موجب کاهش چشمگیر فرصت‌های استخدامی در بازار کار برای جوانان شده است. این روند نشان می‌دهد بازار کار نه‌تنها از نظر تعداد مشاغل جدید، بلکه از منظر الزامات مهارتی نیز در حال تغییر ساختار است.

بر اساس گزارشی که ویلیام راجرز سوم و آلیس کاسنز، پژوهشگران بانک فدرال رزرو شعبه سنت‌لوئیس، در تاریخ ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ منتشر کردند، نرخ اشتغال افراد ۱۸ تا ۲۴ ساله از آوریل ۲۰۲۳، یعنی دوره اوج قدرت بازار کار آمریکا، تا دسامبر ۲۰۲۵ بیش از دو واحد درصد کاهش یافته است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد این کاهش عمدتا به دلیل افزایش نرخ بیکاری رخ داده و ناشی از خروج جوانان از بازار کار نبوده است. به بیان دیگر، بخش قابل‌توجهی از جوانان همچنان در جست‌وجوی شغل هستند اما تعداد فرصت‌های در دسترس برای ورود آن‌ها به بازار کار کاهش یافته است.

در مقابل، وضعیت اشتغال افراد ۲۵ تا ۶۴ ساله تغییر محسوسی نداشته و شرایط کاری این گروه نسبت به جوانان ثبات بیشتری را تجربه کرده است. این تفاوت نشان می‌دهد فشارهای اخیر بازار کار آمریکا به‌طور غیرهمسان بر نیروی کار کم‌تجربه و افرادی که در ابتدای مسیر حرفه‌ای خود برای ورود به بازار کار قرار دارند، تحمیل شده است.

کاهش استخدام و تمرکز بر حفظ نیروی کار فعلی

پژوهشگران معتقدند کاهش فرصت‌های شغلی برای جوانان با شکل‌گیری شرایط مبتنی بر کاهش استخدام و تمرکز بر حفظ نیروی کار فعلی همخوانی دارد؛ شرایطی که شرکت‌ها تمایل بیشتری به حفظ کارکنان فعلی خود دارند اما در زمینه جذب نیروهای جدید محتاطانه‌تر عمل می‌کنند.

در چنین فضایی، کارکنانی که سابقه کاری بیشتری دارند از مزیت تثبیت جایگاه خود برخوردار هستند، در حالی که جوانانی که به دنبال نخستین تجربه حرفه‌ای خود هستند با موانع بیشتری برای ورود به بازار کار مواجه می‌شوند. کاهش آگهی‌های استخدامی، سخت‌گیری بیشتر در فرایند جذب نیرو و افزایش انتظارات کارفرمایان از مهارت‌های تخصصی، مسیر ورود نیروهای تازه‌نفس به بازار را محدود کرده است.

هوش مصنوعی؛ مانع جدید ورود جوانان به بازار کار

اگرچه توسعه هوش مصنوعی تنها عامل کاهش اشتغال جوانان محسوب نمی‌شود اما پژوهشگران تاکید دارند این فناوری در مراحل اولیه و به شکلی محدود، تاثیر ویژه‌ای بر وضعیت استخدام گروه سنی ۱۸ تا ۲۴ سال در بازار کار گذاشته است.

به گفته راجرز و کاسنز، گسترش تقاضا برای مهارت‌های مورد نیاز مشاغل مرتبط با هوش مصنوعی، سطح انتظار کارفرمایان از نیروهای تازه‌وارد را افزایش داده است. شرکت‌ها در بسیاری از موارد تمایل کمتری به انتشار آگهی استخدام، ارائه پیشنهاد شغلی و آموزش نیروهای کم‌تجربه دارند؛ زیرا ترجیح می‌دهند افرادی را جذب کنند که از پیش دارای مهارت‌های تخصصی مورد نیاز باشند.

بر اساس یافته‌های این مطالعه، حدود یک‌سوم از افزایش نرخ بیکاری در میان افراد ۱۸ تا ۲۴ ساله به رشد تقاضا برای مهارت‌های مرتبط با مشاغل هوش مصنوعی مربوط بوده است.

پژوهشگران برای انجام این مطالعه از داده‌های مشارکت نیروی کار در بررسی جمعیت کنونی جویای شغل که توسط اداره آمار آمریکا و اداره آمار کار این کشور تهیه می‌شود، استفاده کردند. همچنین برای بررسی شرایط کلی تقاضای نیروی کار، داده‌های مربوط به بررسی فرصت‌های شغلی و گردش نیروی کار مورد تحلیل قرار گرفت.

در بخش دیگری از این تحقیق، آگهی‌های شغلی با جزئیات بیشتری بررسی شد تا میزان تقاضا برای مشاغل مرتبط با هوش مصنوعی مشخص شود. پژوهشگران مشاغلی را در دسته هوش مصنوعی قرار دادند که نیازمند مهارت‌هایی در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی مولد، یادگیری ماشین و شبکه‌های عصبی بودند.

آن‌ها تاکید کردند این داده‌ها نشان‌دهنده تغییر در محتوای مشاغل، مهارت‌های مورد نیاز و وظایف تعریف‌شده در آگهی‌های استخدامی است و به معنای آن نیست که شرکت‌ها از هوش مصنوعی برای حذف مشاغل یا غربالگری متقاضیان استفاده می‌کنند.

کاهش اشتغال در برخی مشاغل به واسطه توسعه هوش مصنوعی

نتایج یک مطالعه انجام شده در دانشگاه استنفورد در سال ۲۰۲۵ نیز نشان می‌دهد از اواخر سال ۲۰۲۲ و پس از عرضه عمومی «ChatGPT»  توسط شرکت «OpenAI»، نرخ اشتغال نیروهای کم‌تجربه در حوزه‌هایی که بیشترین مواجهه را با هوش مصنوعی دارند، کاهش قابل‌توجهی داشته است.

مشاغلی مانند مهندسی نرم‌افزار و ارائه خدمات به مشتریان از جمله بخش‌هایی هستند که بیشترین تاثیر را از تغییرات ناشی از توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی پذیرفته‌اند. در این حوزه‌ها، بخشی از وظایفی که پیش‌تر به نیروهای تازه‌کار سپرده می‌شد، اکنون تحت تاثیر ابزارهای هوش مصنوعی قرار گرفته است.

دورکاری؛ فرصت یا تهدید برای تازه‌کارها؟

علاوه بر هوش مصنوعی، گسترش فرایند دورکاری نیز می‌تواند یکی از عوامل موثر بر وضعیت اشتغال جوانان باشد. پژوهشگران بانک فدرال رزرو شعبه نیویورک در بررسی جداگانه‌ای اعلام کرده‌اند نرخ بیکاری نیروهای جوان در مشاغلی که امکان انجام آن‌ها به صورت دورکاری وجود دارد، حدود یک واحد درصد افزایش یافته؛ در حالی که نرخ بیکاری کارکنان مسن‌تر در همین گروه از مشاغل اندکی کاهش داشته است.

با این حال، نتایج این تحقیق نشان می‌دهد وضعیت جوانان در مشاغلی که امکان دورکاری ندارند، مطلوب‌تر بوده است. بررسی الگوی استخدام یکی از شرکت‌های حاضر در فهرست ۵۰۰ شرکت برتر دنیا از نگاه مجله فورچون نشان می‌دهد زمانی که تمایل برای آموزش و جذب نیروهای تازه‌کار افزایش یابد امکان تعامل حضوری و انتقال تجربه از سوی شرکت‌ها فراهم خواهد شد.

به باور پژوهشگران، فاصله فیزیکی ناشی از دورکاری در محیط‌های سازمانی، مانعی جدی بر سر راه آموزش نیروها، ارتقا مهارت و انتقال دانش ضمنی به کارکنان تازه‌کار ایجاد می‌کند. این معضل، به نوبه خود، انگیزه شرکت‌ها برای استخدام جوانان فاقد سابقه کاری را به طور محسوسی کاهش داده است.

آینده مبهم ورود نسل جدید به بازار کار

تحولات اخیر بازار کار آمریکا نشان می‌دهد مسئله اشتغال جوانان تنها به کاهش تعداد فرصت‌های شغلی محدود نیست، بلکه تغییر ماهیت مهارت‌های مورد نیاز نیز به یکی از موانع اصلی ورود نسل جدید به اقتصاد تبدیل شده است.

در شرایطی که شرکت‌ها به دنبال افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و استفاده گسترده‌تر از فناوری‌های نوین هستند، نیروهای جوان برای حفظ جایگاه خود در بازار کار ناچارند مسیر یادگیری مهارت‌های جدید، به‌ویژه در حوزه فناوری‌های دیجیتال و هوش مصنوعی، را سریع‌تر طی کنند. از سوی دیگر، سیاست‌گذاران و فعالان اقتصادی نیز با چالش مهم ایجاد تعادل میان پذیرش فناوری‌های نوین و فراهم کردن فرصت‌های واقعی برای ورود نسل آینده نیروی کار مواجه هستند.