نیم‌نگاه بازار جهانی فروآلیاژ به وضعیت تنگه هرمز در ایران

به گزارش نماد اقتصاد، فروآلیاژها از جایگاه ویژه‌ای در صنعت فلزات اساسی برخوردارند؛ به‌ گونه‌ای که فولاد و سایر فلزات اعم از مس، آلومینیوم و…بدون آن‌ها، هیچ‌گونه تولید انواع محصولات آهنی و غیرآهنی نخواهند داشت. بسته به فرایند تولید و کیفیت مد نظر از محصول نهایی، فروآلیاژهای متفاوتی در تولید فلزات مورد استفاده قرار می‌گیرد که ازجمله آن‌ها می‌توان به فروسیلیس، فرومنگنز، فرومولیبدن، فروکروم و فرونیکل اشاره کرد.

با توجه به توسعه روزافزون صنایع فلزی، تقاضای فروآلیاژها در سطح دنیا نیز روزبه‌روز در حال افزایش است و به همین دلیل نوسانات قیمتی این مواد در بازارهای جهانی اهمیت ویژه‌ای دارد. طبق آمارهای منتشرشده توسط موسسه «UN Comtrade»، کشورهایی همچون چین، هند، کره‌جنوبی، اندونزی، ژاپن، شیلی، کانادا، آلمان، هلند و ایتالیا، در جمع برترین واردکنندگان و صادرکنندگان انواع فروآلیاژها طی بازه زمانی سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ قرار گرفته‌اند و نقش موثری در تجارت جهانی این مواد ایفا کرده‌اند.

صنعتی که حال و روز خوشی در ایران ندارد

صنعت فروآلیاژ در ایران به عنوان یکی از ۱۰ کشور برتر تولیدکننده فولاد جهان از اهمیت بالایی برخوردار است. با این وجود، وضعیت تولیدکنندگان انواع فروآلیاژها در کشور چندان مساعد نیست و چالش‌های موجود در کارخانجات تولید فروآلیاژ، منجر به کمرنگ شدن نقش فعالان این صنعت در بازارهای بین‌المللی شده است.

اصلی‌ترین چالش صنعت فروآلیاژ کشور را باید قطعی برق و افزایش چندبرابری نرخ این حامل انرژی طی دو تا سه اخیر برشمرد. در حالی که فروآلیاژ یک صنعت انرژی‌بر به شمار می‌آید و حدود ۱۵ درصد قیمت تمام‌شده انواع فروآلیاژها را هزینه انرژی تشکیل می‌دهد، بنابراین هرگونه محدودیت در تامین برق و رشد نرخ آن، منجر به کاهش تولید و در نهایت زیان‌ده کارخانجات تولید این محصولات می‌شود؛ مسئله‌ای که به وضوح شاهد آن در سطح بازار فروآلیاژها هستیم و ادامه این روند می‌تواند شرایط را بیش از پیش برای فعالان صنعت فروآلیاژ دشوار سازد.

صدور بی‌رویه مجوز جهت احداث کارخانجات جدید، یکی دیگر از چالش‌های موجود در صنعت فروآلیاژ بوده که عملکرد واحدهای قدیمی فعال در این حوزه را تحت تاثیر قرار داده است. برای مثال، در حالی اکنون ظرفیت تولید فروسیلیس در داخل کشور به حدود ۳۵۰ هزار تن رسیده است که در خوش‌بینانه‌ترین حالت، حدود ۱۵۰ هزار تن از این محصول در بازار به مصرف می‌رسد.

در چنین شرایطی، نه‌تنها باید از صدور مجوز راه‌اندازی واحدهای جدید تولید فروسیلیس جلوگیری شود بلکه باید اقدامات لازم در راستای صادرات مازاد نیاز این محصول توسط بخش‌های مربوطه نیز صورت پذیرد. با این وجود، محدودیت‌های حاکم در حوزه صادرات همچون رفع تعهد ارزی از یک سو و محاصره دریایی زیر سایه جنگ اخیر ایران و دشمن آمریکایی صهیونی از سوی دیگر، عرضه انواع فروآلیاژها در بازارهای خارجی را بیش از پیش دشوار کرده و عرصه را بر فعالان این صنعت تنگ کرده است.

در حالی که امروز بیش از ۳۰ درصد ظرفیت تولید فولاد ایران به دلیل حملات ناجوانمردانه دشمن آمریکایی صهیونی به دو فولادساز بزرگ کشور یعنی شرکت‌های فولاد مبارکه اصفهان و فولاد خوزستان از دست رفته است، بنابراین ضرورت دارد اقدامات لازم به منظور تامین پایدار فروآلیاژهای مورد نیاز ۷۰ درصد ظرفیت باقی‌‍مانده صورت پذیرد تا ضمن تسریع در بازسازی کارخانجات آسیب‌دیده، کماکان جایگاه ایران در میان ۱۰ فولادساز برتر جهان حفظ شود.

رشد جهانی فروآلیاژها در پی انسداد تنگه هرمز

زمانی که جنگ ایران با دشمن آمریکایی صهیونی در روزهای ابتدایی اسفند ماه ۱۴۰۴ از سر گرفته شد، کمتر کسی تصور می‌کرد که بسته شدن تنگه هرمز علاوه بر رشد قیمت نفت و حامل‌های انرژی، منجر به اختلال جدی در تامین برخی کالاهای اساسی همچون مواد شیمیایی شود.

جنگ اخیر در حالی منجر به جهش قیمت گوگرد در بازارهای جهانی شده که نگرانی‌ها در استخراج و فرآوری یکی از مواد معدنی پرکاربرد جهان یعنی نیکل در کشورهای مختلف، به‌ویژه اندونزی را تشدید کرده است. این کشور که نقش کلیدی در تامین نیکل و فرونیکل صنایع باتری و فولاد جهان ایفا می‌کند، هم‌زمان با تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی در منطقه خاورمیانه و اخلال در تامین گوگرد، با کاهش تولید و افزایش هزینه‌ها مواجه شده است؛ وضعیتی که در کنار سیاست‌های محدودکننده عرضه و مازاد جهانی بازار، منجر به رشد قیمت نیکل و فرونیکل شده است.

نکته قابل توجه اینکه قراردادهای آتی نیکل در بورس فلزات لندن (LME) طی نزدیک به سه ماه اخیر، حدود ۱۰ درصد افزایش یافته است؛ مسئله‌ای که نشان از توجه ویژه خریداران و سرمایه‌گذاران به آینده بازار این فلز دارد و هرگونه تحول در منطقه خاورمیانه می‌تواند وضعیت آن را تحت تاثیر قرار دهد.

انتهای پیام//