صعود بورس در ایران، عقب‌نشینی در آسیا و اروپا

به گزارش نماد اقتصاد، شاخص کل بورس تهران در معاملات امروز چهارشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۵، تا ساعت ۱۱:۱۰ با رشد نزدیک به ۱۳۷ هزار واحد به سطح ۸ میلیون و ۱۱۴ هزار واحد رسید. همراهی شاخص هم‌وزن با این جهش، از گسترش افزایش قیمت‌ها در بازار حکایت دارد؛ همزمان، بورس‌های مهم آسیا و اروپا با کاهش شاخص‌ها مواجه شده‌اند.

عدد بزرگ روی تابلوی بورس تهران تغییر کرده است؛ شاخص کل از مرز ۸ میلیون واحد گذشته و حالا نگاه سهامداران از «عبور از این مرز» به «ماندن بالای آن» دوخته شده است. برای بازاری که رشد شاخص می‌تواند امید به جبران زیان‌های گذشته را زنده کند، این عبور اهمیت روانی دارد؛ اما ارزش اقتصادی آن زمانی روشن‌تر می‌شود که افزایش قیمت سهام با رشد سود شرکت‌ها، گردش مناسب معاملات و تداوم تقاضا همراه باشد.

شاخص کل تا ساعت ۱۱:۱۰ امروز با افزایش ۱۳۶ هزار و ۹۶۰ واحدی، برابر با ۱٫۷۲ درصد، به ۸ میلیون و ۱۱۴ هزار و ۱۳۲ واحد رسیده است

هم‌وزن بالا آمد؛ صعود فراتر از چند سهم بزرگ

شاخص کل هم‌وزن نیز با افزایش ۳۳ هزار و ۵۹۷ واحدی، در سطح ۲ میلیون و ۱۴۷ هزار و ۵۶۳ واحد قرار گرفته و رشد ۱٫۵۹ درصدی را ثبت کرده است.

نزدیکی رشد درصدی این دو شاخص، مهم‌ترین نشانه در نمای امروز بازار است. شاخص کل از شرکت‌های بزرگ بیشتر اثر می‌گیرد؛ در شاخص هم‌وزن، وزن شرکت‌ها برابر است. بنابراین، همراهی این دو نماگر نشان می‌دهد افزایش قیمت‌ها تنها به چند شرکت بزرگ محدود نبوده است.

رشد شاخص بازار اول به ۱٫۸۰ درصد و شاخص بازار دوم به ۱٫۴۷ درصد رسیده است. در فرابورس نیز شاخص کل با افزایش ۱٫۶۶ درصدی به ۶۴ هزار و ۳۸۹ واحد رسیده و شاخص هم‌وزن آن ۱٫۴۶ درصد بالا آمده است. همراهی بورس و فرابورس، تصویر گسترده‌تری از افزایش تقاضا ارائه می‌دهد.

کدام سهم‌ها شاخص را بالا بردند؟

در بخش اثرگذاری بر شاخص، «فملی» با حدود ۴۴ هزار و ۷۴۸ واحد اثر مثبت، با فاصله در صدر قرار دارد. پس از آن، نمادهای «تابان»، «فولاد»، «شستا»، «فارس»، «تاپیکو» و «پارسان» دیده می‌شوند.

اثر فملی به‌تنهایی نزدیک به یک‌سوم افزایش ثبت‌شده شاخص کل است. پس شرکت‌های بزرگ همچنان نقش پررنگی در حرکت نماگر اصلی دارند؛ در کنار آن، رشد هم‌وزن نشان می‌دهد بخش دیگری از بازار نیز در این حرکت شریک شده است.

حضور شرکت‌های معدنی، فلزی و پتروشیمی در میان نمادهای اثرگذار، توجه را به سودآوری این صنایع جلب می‌کند. با این حال، تصویر تابلو برای نسبت‌دادن رشد امروز به تغییر نرخ ارز، قیمت جهانی کالاها یا یک خبر مشخص کافی نیست. شناخت محرک صعود، به بررسی خبرهای شرکت‌ها و داده‌های معاملاتی بیشتری نیاز دارد.

۲۲٫۶ هزار میلیارد تومان معامله؛ آیا پول تازه وارد شده است؟

در نمای بورس تهران، ارزش معاملات حدود ۲۲۵ هزار و ۷۶۵ میلیارد ریال ثبت شده است؛ یعنی نزدیک به ۲۲٫۶ هزار میلیارد تومان. حجم معاملات نیز به ۳۷٫۶۵ میلیارد و تعداد معاملات به ۵۶۴ هزار و ۶۳۹ فقره رسیده است.

این ارقام، اندازه دادوستدهای ثبت‌شده را نشان می‌دهند؛ اما ارزش معاملات با ورود پول تازه برابر نیست. برای سنجش ورود یا خروج پول حقیقی باید خرید و فروش حقیقی‌ها جدا بررسی شود.

 رکورد شاخص‌های بزر و افت سهام کوچک در وال‌استریت 

در آمریکا، آخرین معاملات کامل‌شده مربوط به سه‌شنبه ۶ اکتبر است. شاخص S&P 500 با رشد ۰٫۶ درصدی به ۷٬۸۱۸٫۹۳ واحد رسید؛ داوجونز ۰٫۵ درصد و نزدک ۰٫۴ درصد بالا رفتند. در مقابل، شاخص شرکت‌های کوچک، راسل ۲۰۰۰، ۰٫۶ درصد افت کرد. آسوشیتدپرس، انتظار سودآوری بهتر شرکت‌ها را از عوامل حمایت از بازار دانسته است.

این تفاوت، یادآور محدودیت نگاه‌کردن به یک شاخص است: رکورد نماگرهای بزرگ می‌تواند همزمان با کاهش قیمت سهام شرکت‌های کوچک رخ دهد. در تهران، همراهی هم‌وزن با شاخص کل نشانه متفاوتی ارائه می‌دهد؛ با این حال، مقایسه یک مقطع معاملاتی برای داوری درباره برتری پایدار یک بازار کافی نیست.

آسیا؛ افت در توکیو، سئول و هنگ‌کنگ

بر اساس گزارش امروز آسوشیتدپرس، نیکی ژاپن و کوسپی کره جنوبی هرکدام ۰٫۹ درصد افت کرده‌اند؛ هانگ‌سنگ هنگ‌کنگ نیز ۰٫۶ درصد پایین آمده است. در استرالیا، شاخص ASX 200 رشد اندک ۰٫۱ درصدی داشته است.

رویترز نیز در گزارش امروز خود از افزایش قیمت نفت و فشار ناشی از بالا رفتن بازده اوراق خبر داده است. بازارهای سرزمین اصلی چین به دلیل تعطیلات بسته بوده‌اند؛ بنابراین، تعطیلی شانگهای نباید به‌عنوان بازده صفر روزانه تفسیر شود.

از نگاه اقتصادی، نفت گران‌تر برای بسیاری از صنایع واردکننده انرژی به معنای افزایش هزینه است. بالا رفتن بازده اوراق نیز می‌تواند تامین مالی شرکت‌ها را گران‌تر کند و جذابیت سهام را در برابر سرمایه‌گذاری‌های کم‌ریسک‌تر کاهش دهد.

اروپا؛ شروع معاملات زیر فشار فروش

گزارش ساعت ۰۷:۱۷ به وقت UTC، برابر با ۱۰:۴۷ تهران، از افت ۰٫۳ درصدی FTSE 100 بریتانیا، ۰٫۸ درصدی DAX آلمان و ۰٫۶ درصدی CAC 40 فرانسه حکایت دارد. شاخص فراگیر Stoxx 600 نیز ۰٫۴ درصد پایین آمده است. وال‌استریت ژورنال، ضعف سهام فناوری و صنعتی را در این عقب‌نشینی برجسته کرده است. این ارقام مربوط به آغاز معاملات اروپا هستند.

 رشد تهران چه معنایی برای سهامداران دارد؟

بورس تهران در تصویر امروز، هم در شاخص کل و هم در هم‌وزن رشد کرده است؛ در حالی که بخش مهمی از بازارهای آسیا و اروپا عقب نشسته‌اند. این تفاوت جهت، به‌تنهایی نشان‌دهنده عملکرد بهتر اقتصاد ایران یا ارزندگی بیشتر همه سهام داخلی نیست. بازارها به خبرها، نرخ‌های بهره، ارز و چشم‌انداز سود شرکت‌های خود واکنش نشان می‌دهند.

همچنین، سطح عددی شاخص‌ها قابل مقایسه مستقیم نیست؛ شاخص ۸ میلیون واحدی تهران را نمی‌توان صرف بزرگ‌تر بودن عدد، بالاتر از شاخص ۷ هزار واحدی آمریکا دانست. پایه محاسبه و ساختار این نماگرها متفاوت است. حتی مقایسه بازده درصدی روزانه نیز باید با توجه به اختلاف ساعت معاملات انجام شود.

برای سهامدار ایرانی، کیفیت این صعود به سه پرسش وابسته است: آیا سود شرکت‌ها رشد می‌کند؟ آیا بازده سهام از کاهش قدرت خرید پول جلو می‌زند؟ و آیا افزایش تقاضا پس از فروکش‌کردن هیجان عبور از مرز ۸ میلیون ادامه می‌یابد؟ پاسخ این پرسش‌ها روشن می‌کند که جهش امروز تا چه اندازه می‌تواند به بهبود پایدار ارزش سرمایه سهامداران تبدیل شود.

جدول جامع بورس تهران و جهان