پاسخ فولاد سنگان به تلاطم‌های بازار

به گزارش نماد اقتصاد، نیمه دوم سال برای صنایع بالادست زنجیره فولاد با مجموعه‌ای از فشارهای هم‌زمان همراه شده است؛ از نوسان قیمت‌ها و تغییر رفتار خریداران تا دشواری تامین پایدار سنگ‌آهن و افزایش هزینه‌های تولید. در چنین شرایطی، افزایش صرف حجم تولید دیگر تضمین‌کننده سودآوری نیست و شرکت‌ها ناچارند هم‌زمان روی فروش، تامین خوراک و کنترل هزینه‌ها تمرکز کنند.

در این میان، شرکت صنایع معدنی فولاد سنگان به‌عنوان یکی از حلقه‌های مهم زنجیره فولاد در شرق کشور، بخشی از راهبرد خود را بر کاهش ریسک‌های عملیاتی و تجاری متمرکز کرده است؛ رویکردی که از متنوع‌سازی بازارهای فروش تا استفاده از مسیرهای جایگزین برای تأمین خوراک را دربرمی‌گیرد.

وقتی بازار سنتی تغییر می‌کند

یکی از مهم‌ترین چالش‌های شرکت‌های بالادستی، وابستگی به مشتریان بزرگ و محدود است. شرکت صنایع معدنی فولاد سنگان نیز در این بخش با تغییر شرایط بازار و وضعیت تقاضای خریداران عمده مواجه شده است. با این حال، حفظ جریان فروش به مشتریان راهبردی در کنار فعال‌تر شدن مسیرهای دیگر فروش، به شرکت امکان داده است ریسک تمرکز بازار را کاهش دهد.

در همین چارچوب، حضور فعال‌تر در بورس کالا و شناسایی مشتریان و بازارهای جدید داخلی و خارجی، بخشی از سازوکار مدیریت فروش فولاد سنگان محسوب می‌شود. اهمیت این رویکرد در شرایطی بیشتر می‌شود که رکود یا افت تقاضا در یک بخش از بازار می‌تواند به سرعت موجودی انباشته و فشار بر نقدینگی شرکت‌های تولیدی را افزایش دهد.

از سوی دیگر، همکاری‌های بین‌شرکتی در زنجیره فولاد نیز به ابزاری برای حفظ تعادل میان تولید و مصرف تبدیل شده است. همکاری با شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر برای تبدیل بخشی از گندله به آهن اسفنجی و تحویل آن به فولاد مبارکه، نمونه‌ای از تلاش برای ایجاد انعطاف بیشتر در جریان مواد و محصولات زنجیره است.

گلوگاه اصلی همچنان در معدن است

با وجود اهمیت بازار فروش، یکی از مهم‌ترین ریسک‌های فولاد سنگان در نیمه دوم سال به ابتدای زنجیره بازمی‌گردد؛ جایی که تامین پایدار سنگ‌آهن، مستقیما بر عملکرد کارخانه‌های کنسانتره و گندله اثر می‌گذارد.

هرگونه اختلال در استخراج، حمل یا انتقال ماده معدنی می‌تواند ظرفیت تولید واحدهای فرآوری را تحت تاثیر قرار دهد. این مسئله زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که قیمت محصول نهایی یا مواد میانی زنجیره با هزینه تمام‌شده فاصله چندانی نداشته و امکان جبران افت تولید از محل افزایش قیمت فروش وجود نداشته باشد.

شرکت صنایع معدنی فولاد سنگان برای کاهش این ریسک، بخشی از راهکار خود را بر استفاده از منابع جایگزین خوراک متمرکز کرده است. تامین کنسانتره از مبادی تجاری و خرید سنگ پلاسری، ازجمله اقداماتی است که می‌تواند در دوره‌های محدودیت عرضه معدن، جریان خوراک کارخانه گندله‌سازی را تا حد امکان حفظ کند.

این سیاست از یک منظر دیگر نیز اهمیت دارد؛ در صنعت فولاد، توقف یک حلقه از زنجیره می‌تواند اثر آنی بر حلقه‌های بعدی داشته باشد. بنابراین تامین خوراک صرفا یک موضوع تولیدی نیست و مستقیما با فروش، درآمد و سودآوری شرکت ارتباط پیدا می‌کند.

نیمه دوم سال؛ آزمون بهره‌وری و انعطاف‌پذیری

آنچه از مجموعه اقدامات فولاد سنگان می‌توان دریافت، حرکت به سمت مدیریتی است که صرفا بر افزایش تولید تکیه ندارد و تلاش می‌کند ریسک‌های مختلف را هم‌زمان مدیریت کند. تنوع‌بخشی به بازار فروش، ایجاد مسیرهای جایگزین برای تامین خوراک و استفاده از ظرفیت همکاری با سایر شرکت‌های زنجیره فولاد، سه ضلع این رویکرد را تشکیل می‌دهند.

در چنین شرایطی، بهره‌وری داخلی نیز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. زمانی که امکان انتقال کامل افزایش هزینه‌ها به قیمت فروش وجود ندارد، کاهش اتلاف، افزایش راندمان خطوط، مدیریت مصرف انرژی و استفاده بهینه از ظرفیت‌های موجود می‌تواند بخشی از فشار هزینه‌ای را خنثی کند.

با این حال، بخشی از چالش‌های فولاد سنگان و دیگر شرکت‌های معدنی خارج از کنترل مستقیم بنگاه قرار دارد. پایداری استخراج سنگ‌آهن، زیرساخت حمل‌ونقل، تامین انرژی و سیاست‌های تنظیم بازار ازجمله عواملی هستند که می‌توانند نتیجه اقدامات مدیریتی شرکت را تقویت یا تضعیف کنند.

به همین دلیل، تداوم تولید در زنجیره فولاد تنها به عملکرد یک کارخانه وابسته نیست. هرچه حلقه‌های بالادستی و پایین‌دستی هماهنگ‌تر عمل کنند، امکان عبور از دوره‌های نوسانی بازار نیز بیشتر خواهد شد.

در نهایت، عملکرد شرکت صنایع معدنی فولاد سنگان در نیمه دوم سال بیش از آنکه صرفا با میزان تولید سنجیده شود، باید با توان شرکت در مدیریت ریسک‌های هم‌زمان ارزیابی شود؛ اینکه آیا می‌تواند خوراک پایدار تامین کند، بازارهای فروش خود را متنوع نگه دارد، هزینه‌ها را کنترل و در عین حال جریان نقدینگی و سودآوری را حفظ کند.

در بازاری که نوسان قیمت، محدودیت انرژی و چالش‌های تامین مواد اولیه هم‌زمان بر تولیدکننده فشار وارد می‌کنند، انعطاف‌پذیری عملیاتی می‌تواند به اندازه ظرفیت تولید اهمیت داشته باشد. شرکت صنایع معدنی فولاد سنگان اکنون در موقعیتی قرار دارد که نتیجه این راهبردها در کارنامه نیمه دوم سال، تصویر روشن‌تری از میزان تاب‌آوری این مجموعه در برابر تکانه‌های بازار ارائه خواهد کرد.