سه روایت متفاوت از بازارهای سهام جهان

به گزارش نماد اقتصاد، بازارهای سهام در نخستین روزهای معاملاتی هفته، سه مسیر کاملاً متفاوت را تجربه کردند. در حالی که بورس تهران با یکی از سنگین‌ترین افت‌های ماه‌های اخیر و خروج هزاران میلیارد تومان سرمایه حقیقی مواجه شد، بورس‌های آسیایی با اتکا به رونق سهام فناوری و هوش مصنوعی روندی صعودی را ثبت کردند. همزمان، بازارهای اروپایی نیز تحت تأثیر افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی، رشد قیمت نفت و فشار فروش در سهام فناوری، به روند صعودی چند هفته‌ای خود پایان دادند.

این واگرایی نشان می‌دهد که اگرچه همه بازارها تحت تأثیر متغیرهای کلان جهانی قرار دارند، اما محرک‌های اصلی آنها متفاوت است؛ آسیا از فناوری نیرو می‌گیرد، اروپا از سیاست آسیب می‌بیند و بورس ایران بیش از هر چیز با چالش اعتماد سرمایه‌گذاران و جریان نقدینگی دست‌وپنجه نرم می‌کند.

بورس تهران اصلاح سنگین پس از رشد پرشتاب

بازار سرمایه ایران امروز (شنبه ۲۰ تیر ۱۴۰۵) با فشار گسترده فروش آغاز به کار کرد؛ به‌گونه‌ای که شاخص کل بورس در همان ساعات ابتدایی معاملات بیش از ۱۰۷ هزار واحد کاهش یافت و به محدوده ۵ میلیون و ۱۷۹ هزار واحد رسید. شاخص هم‌وزن نیز با افت بیش از ۱۸ هزار واحدی نشان داد که فشار فروش تنها به نمادهای بزرگ محدود نبوده و تقریباً تمامی صنایع بازار را دربر گرفته است.

خروج حدود ۵ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان سرمایه حقیقی، مهم‌ترین نشانه کاهش اعتماد معامله‌گران در معاملات امروز بود. همزمان، بیش از ۳۷۹ نماد در محدوده منفی معامله شدند و برتری کامل عرضه بر تقاضا، فضای بازار را کاملاً نزولی کرد.

تحلیلگران معتقدند بخش مهمی از این افت، نتیجه اصلاح طبیعی پس از رشدهای قابل‌توجه ماه‌های اخیر است. شاخص کل بورس طی یک ماه گذشته بیش از ۱۲ درصد و در مقیاس یک‌ساله نزدیک به ۹۶ درصد بازدهی داشته و اکنون بخشی از سرمایه‌گذاران در حال شناسایی سود هستند. با این حال، تداوم خروج نقدینگی نشان می‌دهد که احتیاط معامله‌گران فراتر از یک اصلاح تکنیکال است و به انتظارات آنها از آینده بازار نیز ارتباط دارد.

در همین حال، بورس کالا نیز امروز میزبان عرضه بیش از ۳۳۲ هزار تن انواع محصولات شامل سیمان، فولاد، کلینکر، قیر، مواد شیمیایی، محصولات پلیمری و برنج بود که نشان می‌دهد جریان عرضه در بازارهای کالایی همچنان ادامه دارد.

آسیا؛ فناوری همچنان موتور محرک بازار

در نقطه مقابل بورس تهران، بازارهای آسیایی روز جمعه ۱۹ تیر را با رشد شاخص‌ها پشت سر گذاشتند. بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، سرمایه‌گذاران با تمرکز بر چشم‌انداز مثبت صنعت هوش مصنوعی و نیمه‌هادی‌ها، نگرانی‌های ناشی از تحولات ژئوپلیتیکی را تا حد زیادی نادیده گرفتند.

رشد سهام شرکت‌های فعال در زنجیره تولید تراشه در ژاپن، کره جنوبی و تایوان، عامل اصلی صعود بازارها بود. استقبال از سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی و انتظار برای افزایش تقاضای جهانی تراشه‌های پیشرفته، همچنان مهم‌ترین محرک بورس‌های آسیایی محسوب می‌شود.

با وجود تداوم تنش‌های سیاسی در خاورمیانه، واکنش سرمایه‌گذاران آسیایی محدود بود و تمرکز بازار بیشتر بر سودآوری شرکت‌های فناوری و گزارش‌های مالی این صنعت باقی ماند. این موضوع نشان می‌دهد که در شرایط فعلی، روایت «هوش مصنوعی» همچنان قدرت بیشتری نسبت به ریسک‌های ژئوپلیتیکی در بازارهای آسیا دارد.

اروپا؛ ژئوپلیتیک، روند صعودی را متوقف کرد

اما در اروپا شرایط متفاوت بود. شاخص STOXX Europe 600 پس از چهار هفته رشد متوالی وارد محدوده منفی شد و شاخص EU50 نیز با افت حدود ۰.۳ درصدی معاملات را به پایان رساند.

افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی، رشد قیمت نفت و نگرانی از پیامدهای تورمی آن، فضای احتیاط را بر بازارهای اروپایی حاکم کرد. همزمان، سرمایه‌گذاران بخشی از سود خود را در سهام فناوری و نیمه‌هادی‌ها شناسایی کردند که این موضوع فشار مضاعفی بر شاخص‌های اروپایی وارد کرد.

البته همه صنایع عملکرد منفی نداشتند. سهام Vodafone و easyJet به واسطه اخبار اختصاصی رشد کردند و برخی شرکت‌های فولادی از جمله ArcelorMittal نیز با حمایت تحلیلگران معاملات مثبتی داشتند، اما این رشدها نتوانستند روند نزولی کلی بازار را تغییر دهند.

سه بازار، سه روایت متفاوت

بررسی همزمان بورس ایران، آسیا و اروپا نشان می‌دهد که هر سه بازار اگرچه تحت تأثیر فضای اقتصاد جهانی قرار دارند، اما واکنش متفاوتی به ریسک‌ها نشان می‌دهند.

در آسیا، فناوری و هوش مصنوعی همچنان محرک اصلی رشد بازارهاست و سرمایه‌گذاران حاضرند ریسک‌های سیاسی را نادیده بگیرند. در اروپا، نگرانی از افزایش قیمت انرژی، تورم و پیامدهای تنش‌های ژئوپلیتیکی باعث شده سرمایه‌ها به سمت دارایی‌های کم‌ریسک‌تر حرکت کنند. در ایران نیز مهم‌ترین چالش فعلی، بازگشت اعتماد به بازار و توقف خروج سرمایه‌های حقیقی است؛ موضوعی که می‌تواند مسیر معاملات هفته‌های آینده را تعیین کند.

در مجموع، معاملات امروز نشان داد که بازارهای مالی جهان بیش از گذشته به عوامل اختصاصی خود واکنش نشان می‌دهند؛ در حالی که فناوری نبض بورس‌های آسیا را در دست گرفته، سیاست مسیر بورس‌های اروپا را تعیین می‌کند و بورس تهران همچنان در انتظار بازگشت نقدینگی و احیای اعتماد سرمایه‌گذاران است.