چشم‌بادامی‌ها به دنبال تسلط بر زنجیره تامین مس

به گزارش نماد اقتصاد،  توسعه فناوری‌های نوین، گسترش زیرساخت‌های هوش مصنوعی و رشد سریع صنعت خودروهای الکتریکی موجب شده تقاضا برای مس در چین به سطحی بی‌سابقه برسد و همزمان زمینه‌ساز ارتقا ظرفیت‌های تولیدی و فناوری در این صنعت شود.

رشد پرشتاب سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی و زیرساخت‌های محاسباتی هوشمند، بازار مس چین را وارد مرحله‌ای تازه کرده است. در استان ژجیانگ، در واحدهای فرآوری مس با بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته، شمش‌های مس پس از طی فاز تولید نورد، حرارت‌دهی مجدد و تصفیه به تسمه مسی تبدیل می‌شوند که در ساخت کانکتورهای مورد استفاده در سرورهای هوش مصنوعی، مراکز داده و تجهیزات مخابراتی کاربرد دارند. افزایش تعداد پروژه‌های مرتبط با مراکز پردازش هوشمند موجب شده حجم سفارش‌های این بخش به شکل محسوسی افزایش یابد؛ به‌گونه‌ای که در برخی موارد، میزان تقاضا از ظرفیت عرضه پیشی گرفته است.

همزمان با رونق صنعت هوش مصنوعی، بازار خودروهای مبتنی بر انرژی‌های نو نیز به یکی از مهم‌ترین مصرف‌کنندگان مس در چین تبدیل شده است. شرکت «Ningbo Jintian Copper»، به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان و فرآوری‌کنندگان مس در جهان، اعلام کرده ثبت سفارش‌های مربوط به کابل‌های مسی با موعد تحویل تا نیمه دوم سال ۲۰۲۷ به دلیل استقبال گسترده مشتریان به اتمام رسیده است. شرکت «Ningbo Jintian Copper» سالانه حدود ۱.۹ میلیون تن مس اولیه و بازیافتی خریداری می‌کند. این شرکت در ماه مارس ۲۰۲۶ موفق شد رکورد تاریخی تولید ماهانه خود را با عبور از مرز ۱۹۰ هزار تن به ثبت برساند.

پیشران‌های اصلی بازار مس

تحولات ساختاری در صنایع پیشرفته باعث شده الگوی مصرف جهانی مس نیز دستخوش تغییر شود. بر اساس داده‌های منتشرشده، در یک خودروی الکتریکی به‌طور متوسط بین ۳ تا پنج برابر بیشتر از مس در تولید خودروهای مجهز به موتورهای احتراق داخلی استفاده می‌شود. از سوی دیگر، مراکز داده مبتنی بر هوش مصنوعی نیز به دلیل نیاز گسترده به تجهیزات انتقال برق، سامانه‌های خنک‌کننده و زیرساخت‌های پردازشی، مصرف‌کننده حجم قابل‌توجهی از محصولات مسی از جمله فویل‌ها و کابل‌ها هستند.

برآوردهای صنعتی نشان می‌دهد میزان تقاضای مس مربوط به صنعت خودروهای مبتنی بر انرژی‌های نو در چین تا سال ۲۰۲۶ به حدود یک میلیون و ۸۴۰ هزار تن خواهد رسید و در سال ۲۰۲۷ از مرز دو میلیون تن عبور می‌کند. در مقیاس جهانی نیز مصرف مس در مراکز داده از حدود ۷۴۰ هزار تن در سال ۲۰۲۶ به بیش از ۱.۳ میلیون تن تا سال ۲۰۲۸ افزایش خواهد یافت؛ روندی که نشان‌دهنده نقش فزاینده فناوری‌های دیجیتال در شکل‌دهی به بازارهای مواد معدنی راهبردی است.

محدودیت عرضه و تنش‌های ژئوپلیتیکی

در کنار رشد تقاضا، بازار جهانی مس با چالش‌هایی در بخش عرضه نیز مواجه شده است. اختلال در فعالیت برخی از معادن بزرگ تولیدکننده مس در جهان، کاهش عرضه مواد اولیه و همچنین تنش‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه که تامین گوگرد مورد نیاز واحدهای ذوب مس را تحت تاثیر قرار داده‌اند، موجب محدود شدن عرضه و افزایش فشار بر بازارهای فیزیکی شده است.

پیامد این شرایط، رشد قابل‌توجه قیمت مس در بازارهای جهانی و داخلی چین بوده است. همچنین قیمت سه‌ماهه مس در بورس فلزات لندن تا پایان ماه می ۲۰۲۶ نزدیک به ۱۰ درصد افزایش را تجربه کرد. در بازار داخلی چین نیز قیمت مس در بورس آتی شانگهای از حدود ۱۲.۷ هزار دلار به ازای هر تن در پایان ماه مارس به بیش از ۱۴.۶ هزار دلار به ازای هر تن در هفته‌های اخیر رسیده است.

افزایش قیمت‌ها سودآوری شرکت‌های فعال در بخش بالادستی زنجیره ارزش مس را بهبود بخشیده است. در منطقه دکسینگ چین، یکی از بزرگ‌ترین مراکز استخراج مس در استان جیانگ‌شی، فعالیت معادن به‌صورت شبانه‌روزی ادامه دارد تا پاسخگوی تقاضای رو به رشد بازار باشد. همچنین رشد قیمت‌ها، استخراج ذخایر با عیار پایین‌تر را مقرون به صرفه‌تر کرده و شرکت‌های معدنی را به توسعه فعالیت‌های اکتشافی و بهره‌برداری از ذخایری که پیش‌تر فاقد توجیه اقتصادی بودند، ترغیب کرده است.

کارشناسان معتقدند افزایش قیمت مس در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ به شکل محسوسی سودآوری شرکت‌های معدنی و واحدهای فرآوری را افزایش داده و موجب تقویت جریان نقدینگی و بهبود توان سرمایه‌گذاری این شرکت‌ها شده است. با این حال، نوسانات شدید قیمت همچنان یکی از مهم‌ترین ریسک‌های پیش روی فعالان این صنعت محسوب می‌شود و شرکت‌ها را ناگزیر کرده است راهبردهای مدیریت ریسک، پوشش نوسانات قیمتی و مدیریت موجودی انبارها را با دقت بیشتری رصد کنند.

راهکار چین برای افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها

افزایش بهای مس و تشدید رقابت در صنایع پایین‌دستی باعث شده شرکت‌های چینی سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در حوزه تحقیق و توسعه انجام دهند تا ضمن کاهش مصرف این فلز، محصولات با ارزش افزوده بالاتری تولید کنند.

در استان هوبئی، تعدادی از مهندسان موفق به تولید فویل‌های فوق نازک مسی با ضخامت تنها سه میکرومتر شده‌اند که ضخامت آن حدود یک‌بیست‌وپنجم قطر موی انسان است. این فناوری که اکنون وارد مرحله تولید انبوه شده است، علاوه بر کاهش مصرف مواد اولیه، عملکرد باتری خودروهای الکتریکی را نیز بهبود می‌بخشد.

در همین حال، شرکت «Ningbo Jintian Copper» نیز با ارتقا فناوری بازیافت مس، توانسته خلوص مس تصفیه‌شده خود را در سطح ۹۹.۹۹ درصد حفظ کند؛ استانداردی که پاسخگوی نیازهای سخت‌گیرانه صنایع پیشرفته و فناور‌محور است.

آمارهای رسمی نشان می‌دهد تولید مس تصفیه‌شده چین در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ به حدود سه میلیون و ۷۸۵ هزار تن رسیده که نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵ میلادی ۹.۳ درصد افزایش داشته است. همچنین تولید انواع محصولات و مواد اولیه مسی نیز با رشد چهار درصدی به بیش از پنج میلیون و ۶۳۳ هزار تن رسیده است.

چشم‌انداز صنعت مس چین تا سال ۲۰۲۷

دولت چین در چارچوب برنامه توسعه صنعت مس، اهداف مشخصی را برای سال ۲۰۲۷ تعیین کرده است. این اهداف شامل افزایش تاب‌آوری و امنیت زنجیره تامین مس، دستیابی به فناوری‌های کلیدی، توسعه مواد اولیه پیشرفته، ارتقا توان تولید تجهیزات مدرن و راه‌اندازی نسل جدیدی از شرکت‌ها در سطح جهانی است.

تحلیلگران معتقدند با ادامه محدودیت عرضه جهانی در محصولاتی همچون تسمه‌های مسی پیشرفته، فویل‌های فوق نازک و آلیاژهای تخصصی، ظرفیت تولید داخلی چین در حوزه مواد اولیه مسی همچنان روندی صعودی خواهد داشت. این روند به‌ویژه در صنایع نیمه‌رسانا، تجهیزات الکترونیکی پیشرفته و فناوری‌های نوظهور بیش از گذشته نمایان خواهد شد.