سایه‌ی سنگین جنگ بر بازارهای انرژی

به گزارش نماد اقتصاد، تحلیلگران «فارن پالسی» معتقدند آثار مخرب تنش‌های اخیر بر بازارهای جهانی، فراتر از حوزه نظامی است و پیامدهای آن بر نفت، گاز طبیعی و کالاهای راهبردی (مانند هلیوم و کودهای شیمیایی)، تا ماه‌ها پس از آتش‌بس نیز باقی خواهد ماند.

چرا خوش‌بینی به کاهش قیمت‌ها زودهنگام است؟

برخلاف خوش‌بینی دولت دونالد ترامپ مبنی بر اینکه توافق با ایران می‌تواند سریعاً قیمت‌ها را کاهش دهد، کارشناسان معتقدند سه عامل اصلی «کاهش صادرات»، «افت ذخایر استراتژیک» و «آسیب به زیرساخت‌های تولید»، موجب تداوم کمبود عرضه در بازارهای جهانی خواهد شد. حتی مدیرعامل شرکت شورون هشدار داده است که با توجه به کاهش ظرفیت مازاد تولید در جهان، هم‌زمانی این بحران با فصل اوج سفرهای تابستانی، می‌تواند به جهش بیشتر قیمت‌ها منجر شود.

چالش بزرگ: وضعیت تنگه هرمز

مهم‌ترین گره در بازگشت به شرایط عادی، مسئله امنیت و کنترل تنگه هرمز است. «متیو رید» از موسسه «فارن ریپورتس» معتقد است بازگشایی کامل و ایمن این آبراه، حتی در بهترین سناریو، چندین ماه زمان می‌برد. چالش اصلی اینجاست که آیا ایران پس از جنگ نیز کنترل خود را بر عبور و مرور کشتی‌ها حفظ خواهد کرد یا خیر. بسیاری از تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند که حتی پس از توافق، ایران ممکن است سازوکارهای جدیدی مانند دریافت عوارض یا کنترل مسیرهای عبور را حفظ کند.

موسسه مطالعات انرژی آکسفورد هشدار داده است که ایجاد ساختاری چندسطحی برای عبور و مرور کشتی‌ها، می‌تواند بی‌ثباتی و نوسانات شدیدی را در تجارت جهانی ایجاد کند. از سوی دیگر، مدیر شرکت ملی نفت امارات پیش‌بینی کرده است که رسیدن ترافیک دریایی تنگه هرمز به سطح پیش از جنگ (بیش از ۱۰۰ کشتی در روز)، احتمالاً تا اوایل سال ۲۰۲۷ میسر نخواهد بود.

موانع فیزیکی و هزینه‌های بیمه

علاوه بر ابعاد سیاسی، خطرات فیزیکی همچون وجود مین‌های دریایی و زمان‌بر بودن پاکسازی آن‌ها، مانع بازگشت عادی کشتیرانی است. افزایش هزینه‌های بیمه دریایی و نرخ حمل‌ونقل نیز شرکت‌ها را محتاط‌تر کرده است. طبق تحلیل کارشناسان، شرکت‌های حمل‌ونقل تنها زمانی به این مسیر بازمی‌گردند که از تداوم امنیت و ثبات بلندمدت تنگه هرمز اطمینان حاصل کنند؛ تضمینی که حتی با یک توافق اولیه و موقت، به راحتی به دست نمی‌آید.