شوک قیمتی در بازار لبنیات؛ سفره خانوار زیر فشار موج تازه گرانی

به گزارش نماد اقتصاد، بازار لبنیات در ماه‌های اخیر یکی از پرتلاطم‌ترین دوره‌های خود را پشت سر گذاشته است؛ به‌طوری که مقایسه قیمت‌ها از ابتدای سال تاکنون، از جهش کم‌سابقه نرخ شیرخام و افزایش چشمگیر قیمت محصولات لبنی حکایت دارد.

در آغاز سال جاری، هر کیلو شیرخام با قیمتی حدود ۱۸ هزار تومان در بازار عرضه می‌شد؛ رقمی که به گفته تشکل‌های دامداری، حتی در همان مقطع نیز فاصله محسوسی با هزینه واقعی تولید داشت. با این حال، طی ماه‌های بعد، روند افزایشی قیمت‌ها شتاب گرفت و در خردادماه، نرخ شیرخام با رشد قابل توجهی افزایش یافت؛ افزایشی که بلافاصله خود را در قیمت لبنیات مصرفی نشان داد.

در ادامه این روند، برخی تولیدکنندگان لبنی، پیش از دریافت مجوزهای رسمی، اقدام به تعدیل قیمت محصولات خود کردند. بررسی‌ها نشان می‌دهد در پاییز سال جاری، نرخ برخی اقلام لبنی بالاتر از قیمت‌های مصوب به بازار عرضه شد؛ موضوعی که واکنش نهادهای نظارتی را نیز در پی داشت.

نقطه عطف این افزایش‌ها، حذف ارز ترجیحی در ماه‌های پایانی سال بود؛ تصمیمی که باعث شد قیمت شیرخام به حدود ۴۶ هزار تومان برسد. این جهش قیمتی، موج تازه‌ای از گرانی را در بازار لبنیات رقم زد و هزینه خرید این محصولات برای مصرف‌کنندگان به‌طور محسوسی افزایش یافت.

بررسی قیمت‌ها نشان می‌دهد از ابتدای سال تاکنون، نرخ رسمی لبنیات در مجموع نزدیک به دو برابر شده است. به‌عنوان نمونه، قیمت شیرهای بسته‌بندی که در ماه‌های ابتدایی سال در سطوح به‌مراتب پایین‌تری قرار داشت، اکنون با رشد قابل توجهی به فروش می‌رسد. همچنین بهای ماست، پنیر و دیگر فرآورده‌های لبنی نیز افزایش‌های چند ده‌درصدی را تجربه کرده‌اند.

در این میان، برخی محصولات خاص حتی رشد قیمتی فراتر از میانگین بازار داشته‌اند. مقایسه قیمت ماست‌های پرچرب و برخی اقلام پرمصرف نشان می‌دهد که افزایش نرخ آن‌ها از چارچوب مصوبات رسمی عبور کرده و فشار بیشتری بر سبد مصرفی خانوارها وارد کرده است.

کارشناسان معتقدند تداوم افزایش هزینه‌های تولید، حذف یارانه‌های ارزی و ضعف نظارت بر زنجیره قیمت‌گذاری، از عوامل اصلی التهاب بازار لبنیات است؛ شرایطی که در صورت تداوم، می‌تواند مصرف این محصولات اساسی را در میان دهک‌های متوسط و پایین درآمدی با کاهش جدی مواجه کند.