سنگان، کانون‌های مهم فعالیت‌های معدنی و صنایع معدنی کشور

به گزارش نماد اقتصاد، علی رسولیان در جلسه‌ای با حضور وزیر صنعت، معدن و تجارت، نمایندگان بخش صنعت و معدن و مدیران ارشد صنعتی در اتاق بازرگانی ایران، بر ضرورت توسعه هم‌زمان ذخایر معدنی، زیرساخت‌ها و زنجیره ارزش فولاد تاکید کرد.

وی با اشاره به توسعه اکتشافات در منطقه سنگان طی دو سال اخیر و شناسایی ذخایر جدید، اظهار داشت: این منطقه به یکی از مهم‌ترین کانون‌های سنگ‌آهن منطقه تبدیل شده است و به همین دلیل باید توسعه زیرساختی آن متناسب با ظرفیت‌های معدنی پیش برود.

به گفته مدیرعامل شرکت صنایع معدنی فولاد سنگان، افزایش ظرفیت اکتشافی زمانی می‌تواند به افزایش تولید، اشتغال و ارزش افزوده منجر شود که شبکه حمل‌ونقل، آب و انرژی نیز متناسب با آن توسعه پیدا کند. در غیر این صورت، بخشی از ظرفیت بالقوه معدن عملا امکان تبدیل شدن به تولید واقعی را نخواهد داشت.

ریل و جاده؛ پیش‌نیاز توسعه معدنی

یکی از محورهای اصلی اظهارات رسولیان، توسعه شبکه حمل‌ونقل بود. مواد معدنی و محصولات میانی زنجیره فولاد به دلیل حجم بالای جابه‌جایی، وابستگی قابل‌توجهی به حمل‌ونقل ریلی و جاده‌ای دارند.

از این منظر، افزایش ظرفیت خطوط ریلی، اتصال مناسب معادن و واحدهای فرآوری به شبکه ریلی، توسعه ظرفیت بارگیری و بهبود مسیرهای جاده‌ای، بخشی از زیرساخت تولید محسوب می‌شود نه صرفا یک مسئله لجستیکی.

اگر ظرفیت استخراج و فرآوری افزایش یابد اما امکان انتقال مواد معدنی متناسب با آن وجود نداشته باشد، هزینه حمل افزایش پیدا می‌کند و گلوگاه‌های لجستیکی می‌توانند بخشی از مزیت اقتصادی سنگان را تحت تاثیر قرار دهند.

وی نیز بر همین اساس تاکید کرد که توسعه زیرساخت‌ها و افزایش عمق زنجیره ارزش، دو موضوع به‌هم‌پیوسته هستند و نمی‌توان یکی را بدون دیگری توسعه داد.

انرژی؛ فاصله ظرفیت اسمی تا تولید واقعی

چالش مهم دیگر، تامین پایدار برق و گاز است. واحدهای فرآوری و فولادی برای فعالیت مستمر به انرژی قابل اتکا نیاز دارند و محدودیت‌های فصلی می‌تواند تولید واقعی را از ظرفیت اسمی کارخانه‌ها فاصله دهد.

مدیرعامل شرکت صنایع معدنی فولاد سنگان با اشاره به همین موضوع، مطرح کرد: صرف افزایش ظرفیت اسمی واحدهای تولیدی بدون تضمین انرژی پایدار، الزاما به افزایش تولید منجر نمی‌شود.

این مسئله برای سرمایه‌گذاری‌های جدید اهمیت بیشتری دارد. پروژه‌های معدنی و فولادی با افق چندساله اجرا می‌شوند و زمانی از نظر اقتصادی توجیه‌پذیر خواهند بود که دسترسی به خوراک، انرژی، آب و حمل‌ونقل تا حد قابل قبولی قابل پیش‌بینی باشد.

در نتیجه، توسعه سنگان نیازمند نگاهی فراتر از احداث کارخانه است؛ یعنی ایجاد یک اکوسیستم صنعتی که معدن، انرژی، آب و حمل‌ونقل متناسب با یکدیگر رشد کنند.

تکمیل زنجیره تا آهن اسفنجی

محور دیگر سخنان رسولیان، تکمیل زنجیره ارزش در سنگان و حرکت به سمت تولید آهن اسفنجی بود. از نگاه وی، اگر ماده معدنی صرفا در مراحل ابتدایی زنجیره استخراج و عرضه شود، بخش مهمی از ارزش افزوده بالقوه در مراحل بعدی ایجاد خواهد شد.

توسعه واحدهای فرآوری و احیای مستقیم در کنار معادن می‌تواند بخشی از ظرفیت معدنی منطقه را به محصول با ارزش افزوده بالاتر تبدیل کند و زمینه افزایش اشتغال و فعالیت‌های صنعتی را نیز فراهم آورد.

البته تحقق این هدف به سرمایه‌گذاری، فناوری و زیرساخت نیاز دارد. واحد آهن اسفنجی بدون دسترسی پایدار به گاز و برق نمی‌تواند با ظرفیت اقتصادی فعالیت کند و در کنار آن، تامین آب و زیرساخت‌های حمل‌ونقل نیز ضروری است.

بنابراین تکمیل زنجیره فولاد در سنگان نباید به عنوان پروژه‌ای جدا از توسعه معدن دیده شود بلکه باید بخشی از یک برنامه جامع برای توسعه منطقه باشد.

سنگان؛ از ذخیره معدنی تا ظرفیت واقعی تولید

اظهارات مدیرعامل شرکت صنایع معدنی فولاد سنگان یک مسئله کلیدی را برجسته می‌کند و آن اینکه افزایش ذخایر معدنی به‌تنهایی برای رشد تولید کافی نیست.

اگر اکتشافات توسعه پیدا کنند اما ریل و جاده متناسب با آن ساخته نشود، ظرفیت استخراج با محدودیت لجستیکی مواجه خواهد شد. اگر واحدهای فرآوری افزایش ظرفیت دهند اما برق و گاز پایدار نباشد، ظرفیت اسمی به تولید واقعی تبدیل نمی‌شود و اگر زنجیره در مراحل ابتدایی متوقف بماند، بخشی از ارزش افزوده در خارج از منطقه ایجاد خواهد شد.

به همین دلیل، آینده سنگان به هماهنگی میان اکتشاف، استخراج، حمل‌ونقل، انرژی و سرمایه‌گذاری پایین‌دستی وابسته است. توسعه ریلی و جاده‌ای، تامین آب و انرژی و تکمیل زنجیره تا آهن اسفنجی، سه ضلع اصلی تبدیل ظرفیت معدنی سنگان به تولید و ارزش افزوده واقعی هستند.